{"id":847,"date":"2007-04-03T00:00:00","date_gmt":"2007-04-03T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:31","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:31","slug":"kuresel-isinmaya-karsi-onlemler-847","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kuresel-isinmaya-karsi-onlemler-847","title":{"rendered":"K\u00fcresel Is\u0131nmaya kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler"},"content":{"rendered":"<p>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"margin: 0px\" src=\"http:\/\/zinderud.com\/images\/stories\/bilim\/kuresel\/kuresel15.jpg\" border=\"0\" alt=\"\" width=\"548\" height=\"294\" align=\"left\" \/><span style=\"font-size: 14pt\">&Ouml;nlemler<\/span>\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sera gazlar\u0131n\u0131n &uuml;retimi bug&uuml;n dursa bile, atmosferdekiler y&uuml;z&uuml;nden s\u0131cakl\u0131k<br \/>\nart\u0131\u015f\u0131n\u0131n daha 20-30 y\u0131l s&uuml;rmesi bekleniyor. Ama zaten b&ouml;yle bir olay\u0131n<br \/>\nger&ccedil;ekle\u015fece\u011fi yok. Tersine, her ge&ccedil;en g&uuml;n &uuml;lkelerin atmosfere sald\u0131\u011f\u0131<br \/>\nsera gaz\u0131 miktar\u0131 art\u0131yor. Bu alanda ba\u015fta &Ccedil;in<br \/>\nolmak &uuml;zere geli\u015fmekte olan &uuml;lkeler yak\u0131n bir gelecekte geli\u015fmi\u015f &uuml;lkeleri<br \/>\nge&ccedil;ecekler. Bu durumda da iklimbilimcilerin &ouml;ng&ouml;r&uuml;lerinin ger&ccedil;ekle\u015fece\u011fini<br \/>\nd&uuml;\u015f&uuml;nebiliriz. Peki d&uuml;nya iklim d&uuml;zenindeki de\u011fi\u015fikliklerin toplumlar<br \/>\n&uuml;zerindeki etkisi nas\u0131l olacak?\n<\/p>\n<p> &nbsp;Bu soruya, &uuml;lkeleri tek tek ele alarak yan\u0131t vermek olanaks\u0131z. Bilim adamlar\u0131<br \/>\nbu soru kar\u015f\u0131s\u0131nda yine &ccedil;ok genel a&ccedil;\u0131klamalar yapmakla yetiniyorlar. &Ouml;ncelikle<br \/>\nk&uuml;resel \u0131s\u0131nma d&uuml;nyadaki t&uuml;m &uuml;lkeler i&ccedil;in bir felaket olmayacak. Yeni<br \/>\ndurumun mutlu edece\u011fi kimi &uuml;lkeler de olacak ku\u015fkusuz. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde d&uuml;nyan\u0131n<br \/>\ngenelinde olmasa bile bir&ccedil;ok b&ouml;lgesinde iklim ko\u015fullar\u0131 &ccedil;etindir. Daha \u0131l\u0131man<br \/>\nk\u0131\u015flar ve daha bol ya\u011f\u0131\u015f, bu b&ouml;lgelerde ya\u015fayanlar\u0131n y&uuml;z&uuml;n&uuml; g&uuml;ld&uuml;recektir.<br \/>\n&Ouml;te yandan kurakl\u0131\u011f\u0131n ya da a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011fmurlar y&uuml;z&uuml;nden ta\u015fk\u0131nlar\u0131n<br \/>\nartt\u0131\u011f\u0131 &uuml;lkeler &uuml;z&uuml;lecektir. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n artaca\u011f\u0131 so\u011fuk &uuml;lkelerde<br \/>\n\u0131s\u0131nma harcamalar\u0131 d&uuml;\u015fecektir. De\u011fi\u015fen f\u0131rt\u0131na ve kas\u0131rga rotalar\u0131<br \/>\nnedeniyle kas\u0131rgalardan kurtulan &uuml;lkeler sevinirken ayn\u0131 nedenle kas\u0131ngalar\u0131n<br \/>\netki alan\u0131na giren &uuml;lkeler mutsuz olacaklar. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde bir&ccedil;ok &uuml;lke su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131<br \/>\n&ccedil;ekiyor. Su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 &ccedil;ekerken, geni\u015fleyen ya\u011fmur ku\u015fa\u011f\u0131na giren &uuml;lkeler<br \/>\nsevinecek ama yeni d&uuml;zende giderek kurakla\u015fan b&ouml;lgelerdeki &uuml;lkeler &uuml;z&uuml;lecektir.<\/p>\n<p>\nB&uuml;t&uuml;n bunlara ek olarak k&uuml;resel \u0131s\u0131nmay\u0131 durdurmak i&ccedil;in al\u0131nacak &ouml;nlemler de<br \/>\nkimi &uuml;lkeleri zor durumda b\u0131rakacak. D&uuml;nyada sera gazlar\u0131n\u0131n sal\u0131m\u0131na<br \/>\nbir s\u0131n\u0131rlama getirilmesi planlan\u0131yor.<br \/>\nBu durum fosil yak\u0131tlarla elektrik &uuml;retiminin yerini zamanla biraz daha<br \/>\npahal\u0131 olan alternatif enerji kaynaklar\u0131n\u0131n almas\u0131na yol a&ccedil;acak. Enerji<br \/>\nharcamalar\u0131n\u0131n artmas\u0131 da geli\u015fmekte olan &uuml;lkelerin geli\u015fimini yava\u015flatacak.<br \/>\nAyr\u0131ca yer alt\u0131nda b&uuml;y&uuml;k karbon rezervleri (k&ouml;m&uuml;r, petrol, do\u011fal gaz<br \/>\nvb.) bulunan &uuml;lkeler de art\u0131k o kaynaklar\u0131ndan eskisi gibi yararlanamayacak.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\nD&uuml;nya ikliminin<br \/>\n&ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki y&uuml;z y\u0131ll\u0131k d&ouml;nemde yeniden dengeye kavu\u015fabilmesi i&ccedil;in<br \/>\natmosferdeki karbon dioksitin, okyanuslar\u0131n ve ormanlar\u0131n emebilece\u011fi bir d&uuml;zeye<br \/>\nindirilmesi gerekiyor. Bu da y\u0131lda en fazla 1-2 milyar tonluk bir sal\u0131mla sa\u011flanabilir;<br \/>\nyani bug&uuml;nk&uuml; miktar\u0131n yaln\u0131zca % 20&#39;siyle!\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\nAtmosferdeki sera<br \/>\ngazlar\u0131n\u0131n miktar\u0131n\u0131n kontrol edilmesine y&ouml;nelik uluslararas\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalar<br \/>\nyakla\u015f\u0131k 15 y\u0131ld\u0131r s&uuml;rd&uuml;r&uuml;l&uuml;yor. Bu ama&ccedil;la d&uuml;zenlenen ilk uluslararas\u0131<br \/>\nkonferans 1988&#39;de yap\u0131ld\u0131. D&uuml;nya Meteoroloji &Ouml;rg&uuml;t&uuml; ve Birle\u015fmi\u015f<br \/>\nMilletlerin ortakla\u015fa d&uuml;zenledi\u011fi ve k\u0131saca IPCC diye an\u0131lan, k&uuml;resel \u0131s\u0131nma<br \/>\nkonulu konferansa, iki bin dolay\u0131nda bilim adam\u0131, uzman ve &ccedil;evreci kat\u0131ld\u0131.<br \/>\nKonferans\u0131n sonu&ccedil;lar\u0131m de\u011ferlendiren 140 &uuml;lke, bir anla\u015fma imzalad\u0131. Bu<br \/>\nanla\u015fmaya g&ouml;re taraf &uuml;lkeler, 2000 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde sera gaz\u0131 &uuml;retimlerini<br \/>\n1990 y\u0131l\u0131 d&uuml;zeyine geri &ccedil;ekmi\u015f olacaklard\u0131. Ancak herhangi bir yapt\u0131r\u0131m\u0131<br \/>\nolmayan anla\u015fmaya kimse uymad\u0131.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\nDaha sonra 1992&#39;de<br \/>\nRio de Janeiro&#39;da ve 1995&#39;te Berlin&#39;de ayn\u0131 ama&ccedil;la birer toplant\u0131 daha yap\u0131ld\u0131.<br \/>\nBerlin&#39;de, iklim de\u011fi\u015fiminin do\u011fal ekolojik sistemler, sosyo-ekonomik yap\u0131lar<br \/>\nve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan olas\u0131 etkileri de\u011ferlendirildi. Ama bu s\u0131rada<br \/>\nkat\u0131l\u0131mc\u0131 &uuml;lkelerin daha &ouml;nceden al\u0131nan kararlar uyar\u0131nca sera gaz\u0131 &uuml;retimlerini<br \/>\nazaltmalar\u0131<br \/>\n\u015f&ouml;yle dursun, neredeyse t&uuml;m &uuml;lkelerdeki &uuml;retimin % 5 ile % 40 aras\u0131nda<br \/>\nartm\u0131\u015f oldu\u011fu g&ouml;r&uuml;ld&uuml;. Tabii ki bu s\u0131rada k&uuml;resel s\u0131cakl\u0131k, art\u0131\u015f\u0131n\u0131<br \/>\ns&uuml;rd&uuml;r&uuml;yordu. Bu nedenle Aral\u0131k 1997&#39;de Japonya&#39;n\u0131n Kyoto kentinde b&uuml;y&uuml;k<br \/>\nbir konferans daha d&uuml;zenlenmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\nKyoto&#39;daki<br \/>\nkonferansa 160 &uuml;lkeden on bin dolay\u0131nda bilim adam\u0131, uzman, &ccedil;evreci ve h&uuml;k&uuml;met<br \/>\nyetkilisi kat\u0131ld\u0131. Konferansta iklim de\u011fi\u015fiminin &ccedil;evresel ve ekonomik sonu&ccedil;lar\u0131<br \/>\nve bunlara y&ouml;nelik politikalar g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;ld&uuml;; enerjinin daha verimli kullan\u0131lmas\u0131,<br \/>\nyeni ve temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ara\u015ftir\u0131lmas\u0131, ormanlar\u0131n korunmas\u0131<br \/>\nve yeni orman alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ama konferans\u0131n<br \/>\nen &ouml;nemli olay\u0131 <em>Kyoto Protokol&uuml;<\/em> diye an\u0131lan bir anla\u015fman\u0131n<br \/>\nimzalanmas\u0131yd\u0131. Buna g&ouml;re geli\u015fmi\u015f &uuml;lkeler, ba\u015fta karbon dioksit ve<br \/>\nmetan olmak &uuml;zere alt\u0131 sera gaz\u0131 &uuml;retimlerini 2012 y\u0131l\u0131na de\u011fin 1990 d&uuml;zeylerinin<br \/>\nen az % 5 alt\u0131na &ccedil;ekecekler. Tek ba\u015f\u0131na d&uuml;nya sera gaz\u0131 &uuml;retiminin neredeyse<br \/>\nd&ouml;rtte birini yapan ABD i&ccedil;in bu oran % 8; Japonya i&ccedil;in de % 6.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\n&Ouml;te yandan geli\u015fmekte<br \/>\nolan &uuml;lkeler herhangi bir k\u0131s\u0131tlamaya gitmiyorlar. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; onlara g&ouml;re<br \/>\nk&uuml;resel \u0131s\u0131nma sorunu, g&uuml;n&uuml;m&uuml;z&uuml;n geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerinin yol a&ccedil;t\u0131\u011f\u0131<br \/>\nbir sorun. Bu saptamalar\u0131nda hakl\u0131lar. Ne ki yak\u0131n bir gelecekte durum biraz<br \/>\nde\u011fi\u015fecek.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\nKyoto&#39;da &ccedil;ok<br \/>\nyerinde kararlar al\u0131nd\u0131 ama bakal\u0131m taraf &uuml;lkeler bu kararlara uyacaklar m\u0131?<br \/>\nAnla\u015fman\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girebilmesi i&ccedil;in en az 55 &uuml;lke parlamentosunca<br \/>\nonaylanmas\u0131 gerekiyor. May\u0131s 2000 tarihine de\u011fin yaln\u0131zca 22 &uuml;lke bunu ba\u015farabildi.<br \/>\nYani protokol y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe daha giremedi. Asl\u0131nda durum, g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi<br \/>\ngelecek i&ccedil;in &ccedil;ok da umut<br \/>\nvaat etmiyor. Tahminlere g&ouml;re, 2015&#39;te insan etkinlikleri y&uuml;z&uuml;nden atmosfere<br \/>\nkar\u0131\u015fan karbon dioksit miktar\u0131 1990&#39;daki miktar\u0131n % 50 fazlas\u0131 olacak;<br \/>\n2100 y\u0131l\u0131ndaysa &uuml;&ccedil; kat\u0131na &ccedil;\u0131kacak.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br \/>\nBug&uuml;n<br \/>\ngeli\u015fmekte olan &uuml;lkelerdeki kimi fabrika kentleri, 1950&#39;li y\u0131llardaki<br \/>\nPittsburgh&#39;u ya da Essen&#39;i an\u0131msat\u0131yor. Karbon dioksit sal\u0131m\u0131 en h\u0131zl\u0131 artan<br \/>\n&uuml;lke G&uuml;ney Kore. Brezilya, &Ccedil;in ve Hindistan da bu alanda onunla yar\u0131\u015f\u0131yorlar.<br \/>\n1990&#39;da atmosfere b\u0131rak\u0131lan yakla\u015f\u0131k 6 milyar ton karbon dioksitin % 36&#39;s\u0131<br \/>\ngeli\u015fmekte olan &uuml;lkelerin bacalar\u0131ndan &ccedil;\u0131kt\u0131. Ayn\u0131 &uuml;lkeler 2015 y\u0131l\u0131nda<br \/>\nsal\u0131nan 8,5 milyar tonluk karbon dioksitin %52&#39;sinden sorumlu olacaklar.\n<\/p>\n<p>Sera<br \/>\ngazlar\u0131n\u0131 salanlar geli\u015fmi\u015f ya da geli\u015fmekte olan &uuml;lkeler olsun hi&ccedil; fark<br \/>\netmiyor. Sonu&ccedil; olarak atmosferimizdeki \u0131s\u0131 tutan gazlar\u0131n miktar\u0131 her ge&ccedil;en<br \/>\ng&uuml;n art\u0131yor. Bu da asl\u0131nda so\u011fumas\u0131 beklenen d&uuml;nyam\u0131z\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131na<br \/>\nyol a&ccedil;\u0131yor. K&uuml;resel \u0131s\u0131nman\u0131n ciddi sonu&ccedil;lar\u0131 kendini daha g&ouml;stermedi.<br \/>\n&Ouml;yle g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor ki Sovyetler Birli\u011fi&#39;nin eski lideri Gorba&ccedil;ov&#39;un s&ouml;zleri<br \/>\ngaliba ger&ccedil;ek olacak; &Ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki y&uuml;zy\u0131lda &ccedil;evre ko\u015fullar\u0131 d&uuml;nya<br \/>\n&ccedil;ap\u0131nda y\u0131k\u0131mlara yol a&ccedil;t\u0131k&ccedil;a, askeri de\u011fil ama ekolojik g&uuml;venlik t&uuml;m<br \/>\nuluslar\u0131n en &ccedil;ok &ouml;nem verdi\u011fi konu olacak.<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-size: 14pt\">&Ccedil;a\u011flar<br \/>\nSunay<\/span>\n<\/p>\n<p>\nkaynak:http:\/\/zinderud.com&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ouml;nlemler &nbsp;&nbsp;&nbsp;Sera gazlar\u0131n\u0131n &uuml;retimi bug&uuml;n dursa bile, atmosferdekiler y&uuml;z&uuml;nden s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n daha 20-30 y\u0131l s&uuml;rmesi bekleniyor. Ama zaten b&ouml;yle bir olay\u0131n ger&ccedil;ekle\u015fece\u011fi yok. Tersine, her ge&ccedil;en g&uuml;n &uuml;lkelerin atmosfere sald\u0131\u011f\u0131 sera gaz\u0131 miktar\u0131 art\u0131yor. Bu alanda ba\u015fta &Ccedil;in olmak &uuml;zere geli\u015fmekte olan &uuml;lkeler yak\u0131n bir gelecekte geli\u015fmi\u015f &uuml;lkeleri ge&ccedil;ecekler. Bu durumda da iklimbilimcilerin &ouml;ng&ouml;r&uuml;lerinin ger&ccedil;ekle\u015fece\u011fini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[419],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-847","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=847"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172480,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/847\/revisions\/172480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=847"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}