{"id":8860,"date":"2008-11-03T13:56:00","date_gmt":"2008-11-03T13:56:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"strese-giren-inegin-sutu-azaliyor-8860","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/strese-giren-inegin-sutu-azaliyor-8860","title":{"rendered":"Strese giren ine\u011fin s\u00fct\u00fc azal\u0131yor"},"content":{"rendered":"

Çiftlik hayvanlar\u0131ndan genotipinin gerektirdi\u011fi düzeyde ürün al\u0131nabilmesi, onlar\u0131n uygun çevre \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda tutulmu\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hayvanlar için sa\u011flanacak uygun bir çevrede, yeterli besleme yap\u0131lmas\u0131, uygun bar\u0131nak temin edilmesi, hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 gerekli önlemlerin al\u0131nmas\u0131, hayvanlar\u0131n normal davran\u0131\u015f paternie göstermesi sa\u011flanmas\u0131 ve stressiz bir ortam temin edilmesi esast\u0131r (Bartussek, 2002, Karakök, 2004.).<\/span><\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nSüt s\u0131\u011f\u0131r\u0131 yeti\u015ftiricili\u011finde verime etki eden fiziksel etmenlerinin ba\u015f\u0131nda, hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve oransal nem gelmektedir. <\/span>\n<\/p>\n

\nBir ine\u011fin kendisinden beklenen en yüksek verimi vermesi ancak uygun çevre ko\u015fullar\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 takdirde mümkündür. Süt s\u0131\u011f\u0131r\u0131 için uygun çevre ko\u015fullar\u0131 ise 13-18 °C<\/st1:metricconverter> çevre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, %60-70 oransal nem, orta derecede solar radyasyon ve saatte 5-8 km<\/st1:metricconverter> rüzgar h\u0131z\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (Karakök, 2008a). Bu nedenle ineklerde görülen s\u0131cakl\u0131k stresi, s\u0131cak iklim bölgelerinde besicilik yapan çiftçiler için ciddi bir sorundur (Kayg\u0131s\u0131z, 2005). S\u0131cakl\u0131k  stresi ya\u015fayan ineklerin normalden az süt vermekte ve do\u011fal olarak çiftçilerin ekonomik gelirinde dü\u015fü\u015f olmaktad\u0131r. Bu sebeple hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25 derecenin üzerine ç\u0131kmas\u0131 halinde önlem al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

S\u0131\u011f\u0131rlarda s\u0131cakl\u0131k stresi süt veriminin yan\u0131 s\u0131ra döl verimini kötü yönde etkiler. Türkiye’nin iklim \u015fartlar\u0131 göz önüne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, so\u011fuktan ziyade s\u0131cak iklimin verimi daha fazla etkileyece\u011fi görülmektedir. Bu nedenle, büyükba\u015f hayvan yeti\u015ftiricileri aç\u0131s\u0131ndan “so\u011fuktan de\u011fil s\u0131caktan kork” deyiminin kullan\u0131lmas\u0131 daha do\u011frudur.<\/o:p><\/span>S\u0131cakl\u0131k stresiyle ba\u015f edebilme yöntemleri asl\u0131nda ”inek konforu" nun en önemli parças\u0131d\u0131r. Bu mücadelede; do\u011fal havaland\u0131rma yöntemlerini, s\u0131\u011f\u0131rlara vitamin ve mineral deste\u011fini, rasyonun ayarlanmas\u0131n\u0131, otomatik suluklar\u0131, gölgelikleri kullan\u0131r\u0131z. Özellikle, ABD’de kullan\u0131lan ”ine\u011fi so\u011fuk tut” yöntemi ise gerçekten i\u015fe yaramakta, ineklerin süt verimine ve döl verimine olumlu yönde etki yapmaktad\u0131r. Bu yöntemde fanlar ve püskürtücüler bize yard\u0131mc\u0131 olur. Fanlar yemlik üstüne, ine\u011fin aya\u011f\u0131n\u0131 bast\u0131\u011f\u0131 yerden 3 metre<\/st1:metricconverter> yüksekli\u011fe, %10-20 e\u011fimle ine\u011fin s\u0131rt\u0131na üfleyecek \u015fekilde yerle\u015ftirilir. Spreyler (püskürtücüler) ise ine\u011fin s\u0131rt\u0131na su püskürtecek ve tamamen \u0131slatacak \u015fekilde ayarlan\u0131r. Püskürtücüler 15 dakikada bir 3 dakika çal\u0131\u015f\u0131rlar. Püskürtücüler ve fanlar h\u0131zl\u0131 so\u011futucu etki yaparak ine\u011fi rahatlat\u0131rlar. Is\u0131 sensörleri ve zaman sensörleri ile ayarlanan sistem ortam s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 20-22°C<\/st1:metricconverter>‘nin üzerine ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kendili\u011finden devreye girerek i\u015flevini sürdürür (Karakök, 2008b). <\/o:p><\/span> <\/span><\/o:p> <\/span><\/o:p> <\/p>\n

\n\u0130neklerde S\u0131cakl\u0131k Stresi Nas\u0131l Önlenir<\/span>\n<\/p>\n

\n·         Yemlikler gölge yerlere konulmal\u0131<\/span>\n<\/p>\n

\n·         \u0130nekler özellikle güne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n  yeryüzüne dik olarak ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 saatlerde du\u015f ya da su serpilerek  serinletilmeli.<\/span>\n<\/p>\n

\n·         Bar\u0131naklarda fanl\u0131 so\u011futma sistemleri kullan\u0131lmal\u0131,  buralardaki hava sirkülasyonu art\u0131r\u0131lmal\u0131. <\/span>\n<\/p>\n

\n·         Bar\u0131naklar\u0131n üzeri s\u0131k s\u0131k  suyla \u0131slat\u0131lmal\u0131. \u0130nekler serin saatlerde yemlenmeli, meraya  ç\u0131kar\u0131lmal\u0131. <\/span>\n<\/p>\n

\n·         \u0130neklere s\u0131cak havalarda yedirilen kaba yem kaliteli ve  kolay sindirilebilir olmal\u0131.<\/span>\n<\/p>\n

\n·         Yemleme günün serin saatlerinde yap\u0131lmal\u0131 ve ö\u011fün say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n·         Taze yem kullanmaya özen gösterilmelidir.<\/span>\n<\/p>\n

\n·         Yemliklerde yenmeyen yemler temizlenerek aflatoksin ve küf geli\u015fmesinin önüne geçilmelidir.<\/span>\n<\/p>\n

\n·         Su kayb\u0131n\u0131 önlemek için yemler \u0131slat\u0131larak verilebilir.<\/span>\n<\/p>\n

·          <\/o:p><\/span><\/o:p>Ataseven, S., Erdem, H., Kul, E., 2004. SÜT SI\u011eIRLARINDA VER\u0130M ÜZER\u0130NE ETK\u0130L\u0130 BAZI \u0130KL\u0130MSEL STRES FAKTÖRLER\u0130. 4. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi. http:\/\/4uzbk.sdu.edu.tr\/4UZBK\/HYB\/4UZBK_032.pdf<\/o:p><\/span> <\/p>\n

\nBartussek, H., 2002. How to measure animal welfare. Federal Research Institute in Alpine Regions, BAL Gumpenstein, A 8952 Irdning, Austria.<\/span>\n<\/p>\n

\nCarpenter,J.R., 1998. Complexityofan animal’s environment and its stressors. http.\/\/www.hawaii.edu\/ ansc\/News\/95summer\/envstres.htm.<\/span>\n<\/p>\n

Göncü Karakök, S., 2004. BARINAK PLANLAMA \u0130LE SÜRÜ \u0130DARES\u0130 AÇISINDAN HAYVAN DAVRANI\u015eLARI VE BUNUN SI\u011eIR YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 OPT\u0130M\u0130ZASYONUNDA KULLANIMI. 4. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi. http:\/\/4uzbk.sdu.edu.tr\/4UZBK\/HYB\/4UZBK_032.pdf<\/o:p><\/span>Karakök, S., 2008. Süt S\u0131\u011f\u0131rlar\u0131nda S\u0131cakl\u0131k Stresi. http:\/\/www.gidatarim.com\/showProduct_Read.asp?itemID=1591&productID=177&cat=0 Karakök, S. 2008b. S\u0131\u011f\u0131rlarda S\u0131cakl\u0131k Stresi. http:\/\/www.tarimziraat.com\/hayvancilik\/yetistiricilik_bilgileri\/c37\/sigirlarda_sicaklik_stresi.html<\/o:p><\/span> <\/p>\n

\nKayg\u0131s\u0131z, A., 2005. Strese giren \u0130ne\u011fin verimi Azal\u0131yor. http:\/\/www.haber7.com\/haber.php?haber_id=96376<\/span>\n<\/p>\n

\nÖngel, E., Özkütük, K., 2000. Siyah Alaca ineklere s\u0131cak yaz aylar\u0131nda du\u015f olana\u011f\u0131 sa\u011flanmas\u0131n\u0131n süt verimine etkisi ve du\u015fa girme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin davran\u0131\u015f\u0131n saptanmas\u0131. Ç.Ü.Z.F.Dergisi.15(3):119-126.<\/span>\n<\/p>\n

\nQuankenbusch, G., 1999. Maintaining herd immunity. http:\/\/www.moomilk.com\/ archive\/a_health_38.htm.<\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Do\u00e7.Dr. Ali KAYGISIZ<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Çiftlik hayvanlar\u0131ndan genotipinin gerektirdi\u011fi düzeyde ürün al\u0131nabilmesi, onlar\u0131n uygun çevre \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda tutulmu\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hayvanlar için sa\u011flanacak uygun bir çevrede, yeterli besleme yap\u0131lmas\u0131, uygun bar\u0131nak temin edilmesi, hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 gerekli önlemlerin al\u0131nmas\u0131, hayvanlar\u0131n normal davran\u0131\u015f paternie göstermesi sa\u011flanmas\u0131 ve stressiz bir ortam temin edilmesi esast\u0131r (Bartussek, 2002, Karakök, 2004.). Süt s\u0131\u011f\u0131r\u0131 yeti\u015ftiricili\u011finde verime etki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-8860","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8860"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170837,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8860\/revisions\/170837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8860"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=8860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}