Bir \u0131l\u0131man iklim meyve t\u00fcr\u00fc olan nar\u0131n ana vatan\u0131, Ortado\u011fu, Anadolu, ve Kafkasya ile \u0130ran K\u00f6rfezi aras\u0131nda kalan b\u00f6lge olup, binlerce y\u0131ld\u0131r \u00fcretimi ve t\u00fcketimi yap\u0131lmaktad\u0131r.
\nNar bitkisi do\u011fal olarak k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131l\u0131 a\u011fa\u00e7lar oldu\u011fu i\u00e7in birim alana dikilen fidan say\u0131s\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla \u00fcr\u00fcn miktar\u0131 fazla, hasat ve ila\u00e7lamas\u0131 kolay, muhafaza ve ta\u015f\u0131maya dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, uzun bir d\u00f6nemde pazara arz olana\u011f\u0131 gibi avantajlar\u0131 olan bir bitkidir. Nar, T\u00fcrkiye\u2019nin hemen her b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fclmekle birlikte, en \u00e7ok Ege, Akdeniz ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde yeti\u015fmektedir.
\nNar tatl\u0131, mayho\u015f ve ek\u015fi olmak \u00fczere farkl\u0131 3 tat de\u011ferine sahiptir. Farkl\u0131 y\u00f6relerde farkl\u0131 kullan\u0131m \u015fekilleri vard\u0131r. Nar bitki k\u00f6k\u00fcnden meyve \u00e7ekirde\u011fine kadar her y\u00f6n\u00fcyle de\u011ferlendirilebilen \u00f6nemli bir end\u00fcstri meyvesidir. Nar genellikle taze olarak t\u00fcketilmekte ise de muhafaza s\u00fcresi uzun oldu\u011fundan (2-3 ay) de\u011fi\u015fik \u015fekillerde t\u00fcketimi de yayg\u0131nd\u0131r. Demir, potasyum ve \u00f6zellikle C vitamini a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok zengin oldu\u011fu i\u00e7in en ideali taze t\u00fcketimdir. Ek\u015fi nar sular\u0131ndan, sirke ve sitrik asit elde edilmekte ayr\u0131ca kaynat\u0131l\u0131p koyula\u015ft\u0131r\u0131larak \u00e7orba ve salatalarda limon yerine kullan\u0131labilmektedir. Tansiyon d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc, ate\u015fli hastal\u0131klarda ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ve hazm\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, adale kas\u0131lmalar\u0131n\u0131, barsak enfeksiyonlar\u0131n\u0131 \u00f6nleyici, barsak parazitlerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc, ishal ve dizanteri tedavilerinde kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitli ila\u00e7lar\u0131n yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ferahlat\u0131c\u0131 ve serinletici etkisi vard\u0131r. Nar kabu\u011funda bulunan zengin tanen; deri i\u015fleme sanayiinde ve meyve sular\u0131n\u0131n durultulmas\u0131nda ve \u00e7inko zehirlenmelerinin \u00f6nlenmesinde yo\u011fun olarak kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca nar kabu\u011fu ve \u00e7i\u00e7eklerinden boya ve m\u00fcrekkep imalinde yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Nar \u00e7ekirdekleri pamuk tohumu ile ayn\u0131 oranda ya\u011f i\u00e7ermektedir. Ya\u011f sanayiinde arta kalan posa, \u00f6strojen hormonu i\u00e7eren en zengin bitkisel kaynak durumundad\u0131r. Bu da besin unu olarak hayvan yemlerine kat\u0131larak s\u00fct verimini artt\u0131r\u0131r.
\nNARIN MORFOLOJ\u0130K VE F\u0130ZYOLOJ\u0130K \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130
\nA\u011fa\u00e7 \u00d6zellikleri
\nNar bitkisi 1-5 m boyunda \u00e7al\u0131 ya da a\u011fa\u00e7c\u0131k \u015feklinde \u00e7ok dall\u0131 bir taca sahip olup, gen\u00e7 dallar k\u00f6\u015feli, koltuk s\u00fcrg\u00fcn u\u00e7lar\u0131 sivri ve i\u011f \u015feklindedir.
\nYapraklar
\nYaz s\u00fcrg\u00fcnleri \u00fczerinde s\u0131k bir \u015fekilde bulunurlar. Kenarlar\u0131 t\u00fcyl\u00fc, \u00fcst y\u00fczeyleri dumanl\u0131 ve a\u00e7\u0131k ye\u015fil renktedir.<\/p>\n
\u00c7i\u00e7ekler
\n\u0130ki e\u015feyli, b\u00fcy\u00fck, kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131rm\u0131z\u0131 nadiren sar\u0131 ya da beyaz renkte ve kokusuzdur. \u0130lk d\u00f6nemde olu\u015fan \u00e7anak \u015feklindeki \u00e7i\u00e7ekler meyve ba\u011flamay\u0131p tozlamada yard\u0131mc\u0131 olduktan sonra d\u00f6k\u00fclmekte, daha sonra olu\u015fan \u00e7i\u00e7ekler meyve ba\u011flamaktad\u0131r. Di\u011fer meyve t\u00fcrlerine g\u00f6re ge\u00e7 \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7i\u00e7eklenme periyodu uzun oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7i\u00e7eklenme d\u00f6neminde olu\u015fabilecek ilkbahar ge\u00e7 donlar\u0131ndan korunur ve ayn\u0131 a\u011fa\u00e7ta uzun bir zaman periyodunda ger\u00e7ekle\u015fen \u00e7i\u00e7eklenme nedeniyle so\u011fuk zarar\u0131 s\u00f6z konusu olsa bile yeni a\u00e7an \u00e7i\u00e7ekler sayesinde \u00fcretici zarar g\u00f6rmez.<\/p>\n
\u015eekil 23. Nar \u00e7i\u00e7e\u011fi<\/p>\n
Meyveler
\nMeyveler parlak k\u0131rm\u0131z\u0131, sar\u0131ms\u0131, ye\u015fil ya da beyaz\u0131ms\u0131 renkte derimsi yap\u0131da bir kabukla kapl\u0131d\u0131r. 5-15 cm \u00e7ap\u0131nda ve k\u00fcreseldir. Meyveler daneli tohumlar k\u00f6\u015feli ve i\u00e7leri serttir.
\nHasat edilen meyveler dayan\u0131kl\u0131 meyve kabu\u011fu nedeniyle depolama ve ta\u015f\u0131ma s\u0131ras\u0131nda di\u011fer meyvelere oranla daha az zarar g\u00f6r\u00fcr ve iri meyve yap\u0131s\u0131na sahip oldu\u011fu i\u00e7in hasat k\u0131sa zamanda yap\u0131l\u0131r.
\nTozlanma
\nB\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00f6ceklerle olur. Baz\u0131 narlar ise k\u0131s\u0131r \u00e7i\u00e7eklere sahiptir.
\nVerim
\nNarlar genellikle erken ya\u015flarda meyveye yatarlar. \u0130yi bak\u0131ml\u0131 bir a\u011fa\u00e7 3. Y\u0131lda meyveye yatmaya ba\u015flar. 4. Y\u0131lda tam meyve al\u0131nabilir. Ortalama verimi 35-70 kg aras\u0131ndad\u0131r.
\n\u00c7e\u015fitler
\n\u00dclkemizde standart nar \u00e7e\u015fitlerinin \u00f6zelliklerinin belirlenerek \u00fcretimin geli\u015fmesi de ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeler i\u00e7in nar tipleri olarak Devedi\u015fi, Kad\u0131, Lefon, Misk, Zivzik, \u00c7ekirdeksiz ve Hicaznar\u0131 \u00e7e\u015fitleri \u00f6nerilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Akdeniz B\u00f6lgesinde Keben, Kat\u0131rba\u015f\u0131 ve baz\u0131 \u00e7ekirdeksiz narlar; Ege b\u00f6lgesinde ise \u201c\u0130zmir\u201d serisi olarak tescil ettirilen 12 adet yumu\u015fak \u00e7ekirdekli (1, 15, 23, 26, 1261, 1265, 1267, 1445, 1453, 1465, 1479, 1483), 6 adet tatl\u0131-sert \u00e7ekirdekli (2, 8, 10, 12, 16, 29) ve 3 adet mayho\u015f nar (1264, 1499, 1513) \u00e7e\u015fitleri kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u015eekil 24. \u0130zmir 1513 nar \u00e7e\u015fidi<\/p>\n
\u0130klim \u0130stekleri
\n\u0130klim ve toprak istekleri bak\u0131m\u0131ndan se\u00e7ici olmayan ve deniz seviyesinden 1000 m y\u00fcksekli\u011fe kadar hemen her yerde yeti\u015ftirilebilen nar s\u0131cak ve kurak iklim meyvesidir. Yazlar\u0131 s\u0131cak ve kurak k\u0131\u015flar\u0131 \u0131l\u0131k ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ge\u00e7en y\u00f6relerde yeti\u015ftiricili\u011fi uygundur. K\u0131\u015flar\u0131 sert ge\u00e7en b\u00f6lgelerde g\u00fcneye bakan y\u00f6nler don zarar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in \u00f6nerilebilir. Bitki genellikle \u2013 10\uf0b0C ye kadar dayan\u0131r. -15\uf0b0C ve daha d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda dallar, -20\uf0b0C\u2019 de bitki zarar g\u00f6r\u00fcr. Tropik iklimlerde her dem ye\u015fil olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, Subtropik ve \u0131l\u0131man b\u00f6lgelerinde yapra\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6kmekte ve \u00e7ok az bir so\u011fuklama ihtiyac\u0131 g\u00f6stermektedir.
\nToprak \u0130stekleri
\nNar, \u00e7ok \u00e7ak\u0131ll\u0131 kumlu topraklardan, killi ve a\u011f\u0131r topraklara kadar hemen her t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015fik toprak tiplerinde yeti\u015febilir. Ekonomik \u00fcr\u00fcn alabilmek i\u00e7in en uygun topraklar; derin, t\u0131nl\u0131, ge\u00e7irgen, hafif alkali, organik maddelerce zengin olanlard\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7ok kurak ve \u00e7ok nemli toprak ko\u015fullar\u0131nda da yeti\u015febilmektedir. Bir\u00e7ok bitki t\u00fcr\u00fc i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek 6 milimhos\/cm tuz miktar\u0131na tolerans g\u00f6sterebilmekte, her iklim ko\u015fulunda 150 ile 200 y\u0131l kadar ya\u015fayabilmektedir.
\nFidan \u00fcretimi
\nNarlar, tohumla, \u00e7elikle (odun \u00e7eli\u011fi, ye\u015fil \u00e7elik) dald\u0131rmayla, dip s\u00fcrg\u00fcnleriyle ve a\u015f\u0131yla \u00fcretilebilmektedir. Tohumlar dinlenme periyoduna ihtiya\u00e7 g\u00f6stermeden kolayca \u00e7imlenirler. Fakat ticari ama\u00e7la yeti\u015ftiricilik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu yol tercih edilmez. Ancak \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda geni\u015f bir varyasyon elde etmek amac\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Yayg\u0131n olarak uygulama ise; \u00e7elikle \u00e7o\u011faltma metodudur. En kolay ve ba\u015far\u0131l\u0131 \u00fcretim \u015fekli odun \u00e7eliklerinin k\u00f6klendirilmesi ile olur.
\nOdun \u00e7elikleri, a\u011fa\u00e7lar sonbaharda yapra\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6kt\u00fckten sonra, 0,7 ile 1,5 cm \u00e7ap\u0131nda ve 20-25 cm uzunlu\u011funda al\u0131n\u0131r. Dikim yap\u0131lacak tarla derin s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve tesviye edilir. S\u0131ra aralar\u0131 el ile i\u015flenecek ise 70 cm, makine ile i\u015flenecek ise 120 cm olacak \u015fekilde ince \u00e7iziler a\u00e7\u0131l\u0131r. A\u00e7\u0131lan \u00e7izilere 15-20 cm aral\u0131klarla plantuvarla delikler a\u00e7\u0131l\u0131p odun \u00e7elikleri 5-6 cm\u2019lik k\u0131s\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da kalacak \u015fekilde dikilerek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Yanm\u0131\u015f \u00e7iftlik g\u00fcbresi ve toprak kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ile \u00fczerleri k\u00fcmbet yap\u0131l\u0131r ve hemen can suyu verilir. Kaymak tabakas\u0131 olu\u015fturmamak i\u00e7in \u00e7epin yard\u0131m\u0131 ile kaymak tabakas\u0131 k\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaz\u0131n topra\u011f\u0131n su tutma kapasitesine g\u00f6re 7 ile 10 g\u00fcn aral\u0131klarla bolca su verilmeli ve yabani otlar temizlenmelidir. \u00c7elikle \u00e7o\u011faltmada k\u00f6klenme y\u00fczdesi \u00e7ok y\u00fcksek olup, y\u00fczde y\u00fcze yak\u0131nd\u0131r. Bu sistem fazla bir i\u015fg\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 g\u00f6stermedi\u011finden halk aras\u0131nda da benimsenmi\u015ftir.
\nYe\u015fil \u00e7elikle \u00fcretim de az kullan\u0131lan bir y\u00f6ntemdir. Yaz\u0131n yaprakl\u0131 olarak o y\u0131l ki s\u00fcrg\u00fcnler kesilerek \u00e7elik al\u0131n\u0131r. Bu i\u015f i\u00e7in sisleme seralar\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. K\u00f6klenme ortam\u0131 kum ve perlit gibi ortamlar olmal\u0131d\u0131r.
\nDikim
\nNarlarda genellikle ilkbahar ve sonbahar dikimi yap\u0131l\u0131r. Nar bah\u00e7esi 2,5 m x 4 m, 3 m x 4 m, 4 m x 4 m veya 3 m x 5 m aral\u0131klarla tesis edilir. Fidan \u00e7ukurlar\u0131 40 cm \u00e7ap\u0131nda 40-50 cm derinlikte a\u00e7\u0131l\u0131r. \u00c7ukurun i\u00e7ine 2-3 k\u00fcrek yanm\u0131\u015f \u00e7iftlik g\u00fcbresi ile toprak kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 konur. Bir ya\u015fl\u0131 fidanlar, k\u00f6k bo\u011faz\u0131n\u0131n toprak seviyesinde olmas\u0131na dikkat edilerek dikilir ve fidan\u0131n yan\u0131na herek \u00e7ak\u0131larak, ba\u011flan\u0131r ve fidan\u0131n \u00e7evresi \u00e7anak yap\u0131larak bolca can suyu verilir.
\nBudama
\nBudama zaman\u0131 k\u0131\u015f\u0131n ve yaz\u0131n olmak \u00fczere iki devrede ve ilk y\u0131llarda \u015fekil, daha sonraki y\u0131llarda ise \u00fcr\u00fcn budamas\u0131 \u015feklinde yap\u0131l\u0131r. \u0130lk y\u0131l dikimden sonra fidan\u0131n boyu 50-60 cm\u2019den budan\u0131r. E\u011fer fidan\u0131n boyu k\u0131sa ise, s\u00fcrg\u00fcnler 2-3 g\u00f6z \u00fczerinden kesilerek kuvvetli b\u00fcy\u00fcme te\u015fvik edilir. \u00c7al\u0131 formunda bitki olmas\u0131 nedeniyle dipten farkl\u0131 y\u00f6nlerden \u00e7\u0131kan 3-4 dal se\u00e7ilerek 50-60 cm\u2019den tepeleri vurulur ve al\u00e7ak ta\u00e7lanmalar\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kan dip s\u00fcrg\u00fcnleri devaml\u0131 kesilir. \u015eekil budamas\u0131na 2-3 y\u0131l devam edildikten sonra, a\u011fa\u00e7 verime yat\u0131nca, meyve veren dallar u\u00e7 k\u0131s\u0131mlarda oldu\u011fu i\u00e7in u\u00e7 alma i\u015flemi b\u0131rak\u0131l\u0131r. Se\u00e7ilen 3-4 g\u00f6vde d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kan dip s\u00fcrg\u00fcnleri obur ve kurumu\u015f dallar kesilir.
\nNar dikimden itibaren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131lda \u00fcr\u00fcn vermeye ba\u015flar ve 7-10. y\u0131llarda tam verime ge\u00e7er ve uzun y\u0131llar verim verir. A\u011fa\u00e7 ya\u015fland\u0131\u011f\u0131 ve verim azalmas\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman (20-30 y\u0131l) toprak \u00fcst\u00fc g\u00f6vdeleri kesilerek yeni s\u00fcrg\u00fcn te\u015fekk\u00fcl\u00fc sa\u011flanarak g\u00f6vdeler gen\u00e7le\u015ftirilir.
\nG\u00fcbreleme
\nG\u00fcbreleme yaprak ve toprak analiz sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bilin\u00e7li bir g\u00fcbrelemenin amac\u0131, bitkinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu besin maddelerinin, gereken miktarda ve zaman\u0131nda, bitkinin alabilece\u011fi formlarda topra\u011fa vermektir. E\u011fer analiz yapt\u0131r\u0131lmad\u0131ysa ve besin elementi noksanl\u0131\u011f\u0131 belirtileri g\u00f6r\u00fclm\u00fcyorsa narlara organik g\u00fcbre verilir.
\nOrganik g\u00fcbreler i\u00e7inde en \u00e7ok kullan\u0131lan \u00e7iftlik g\u00fcbresidir. \u00c7iftlik g\u00fcbresi hem bitki besini i\u00e7erir ve hem de toprak \u0131slah edici \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. \u0130lk y\u0131llar a\u011fa\u00e7 ba\u015f\u0131na 5-10 kg \u00e7iftlik g\u00fcbresi verilmeli, daha sonraki verim y\u0131llar\u0131nda 40-50 kg\u2019 a kadar \u00e7iftlik g\u00fcbresi g\u00f6vde \u00e7evresine dal u\u00e7lar\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 mesafeye kadar serpilerek topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nAyr\u0131ca narlara organik g\u00fcbre olarak fi\u011f ve bakla bitkileri dikimden \u00f6nce veya sonraki y\u0131llarda s\u0131ra aralar\u0131na ekilir ve \u00e7i\u00e7eklenme d\u00f6neminde s\u00fcr\u00fclerek topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcr.
\nGenel olarak verime yatm\u0131\u015f narlarda ticari g\u00fcbre olarak:
\nAmonyum s\u00fclfat : 500-600 gr
\nTriple s\u00fcper fosfat :200-300 gr
\nPotasyum s\u00fclfat : 150-300 gr uygulamas\u0131 yap\u0131labilir.
\nSulama
\nNarlar s\u0131cak ve kuru hava \u015fartlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, nemli ve serin toprak \u015fartlar\u0131 isterler. Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde narlarda sulama \u015fartt\u0131r. Kaliteli ve bol \u00fcr\u00fcn elde etmek ve meyvelerin \u00e7atlamas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in d\u00fczenli sulaman\u0131n (10-15 g\u00fcn arayla) \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Nar sulama zaman ve miktarlar\u0131 iyi ayarlanmal\u0131d\u0131r. Eksik veya a\u015f\u0131r\u0131 ya da d\u00fczensiz sulamalarda meyve kabu\u011funda \u00e7atlamalar g\u00f6r\u00fclmektedir. Narlar genellikle tava ve kar\u0131k usul\u00fc y\u00f6ntemi ile sulanmaktad\u0131r. Damlama sulama, mini spring veya s\u0131zd\u0131rma usul\u00fc sulama narlar i\u00e7in en idealidir. \u00d6zellikle odun g\u00f6zlerinin s\u00fcrmesi, \u00e7i\u00e7ek tomurcuklar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flamas\u0131 ve meyve geli\u015fmesi d\u00f6neminde bol miktarda sulanmal\u0131d\u0131r. Meyve olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, derimden 10-15 g\u00fcn \u00f6nce sulama kesilmelidir.
\nToprak \u0130\u015fleme
\nNarlarda toprak i\u015fleme di\u011fer meyvelerde oldu\u011fu gibi yap\u0131l\u0131r. \u0130lk y\u0131llar toprak derin s\u00fcr\u00fclerek m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar a\u011fa\u00e7 geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmak ve ot kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flamak hedeflenir. Di\u011fer y\u0131llarda toprak i\u015fleme sadece ot kontrol\u00fc ve topra\u011f\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in fazla derin olmayacak \u015fekilde, a\u011fac\u0131n k\u00f6klerine zarar vermeden yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nHasat ve depolama
\nNarlar \u00e7e\u015fide \u00f6zg\u00fc irilik ve rengi ald\u0131\u011f\u0131nda ve kalikslerin d\u0131\u015fa do\u011fru k\u0131vr\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 devrede, b\u00f6lgelere g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte, genellikle a\u011fustos ay\u0131ndan ba\u015flayarak kas\u0131ma kadar uzun bir d\u00f6nemde hasat edilebilirler. Hasad\u0131n geni\u015f bir zaman periyoduna yay\u0131lmas\u0131 i\u015f\u00e7i bulma ve pazarlamada olu\u015fabilecek s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa engel olur. Nar meyvesi sonbaharda topland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in halk aras\u0131nda da do\u011fal olarak nemli ve serin yerlerde (kuru kum) 2-3 ay saklanmaktad\u0131r. \u0130deal depo \u015fartlar\u0131nda ( +5 C de % 75-80 oransal nem) 2 aya kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde muhafazas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Narlar genellikle tek, tek makasla kesilerek hasat edilirler. Hasattan sonra bir k\u0131sm\u0131 pazara, bir k\u0131sm\u0131 da depolara konularak muhafaza edilirler.<\/p>\n
<\/p>\n