{"id":91933,"date":"2014-01-02T09:39:00","date_gmt":"2014-01-02T09:39:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:58","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:58","slug":"tarimimiz-icin-yeni-sosyo-ekonomik-model-arayislari-91933","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarimimiz-icin-yeni-sosyo-ekonomik-model-arayislari-91933","title":{"rendered":"Tar\u0131m\u0131m\u0131z i\u00e7in yeni sosyo-ekonomik model aray\u0131\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small; text-align: justify;\">K\u0131rsal n&uuml;fusumuz 1995 de %43 iken 2009 da % 24&#8217;lere d&uuml;\u015fm&uuml;\u015ft&uuml;r. Bu oran\u0131n daha da a\u015fa\u011f\u0131 inece\u011fi beklenmelidir. Bat\u0131 &uuml;lkeleri %3&#8217;lerdeki &ccedil;ift&ccedil;i n&uuml;fusu ile halk\u0131n\u0131 beslemekte ve tar\u0131msal &uuml;r&uuml;n ihracatlar\u0131n\u0131 da ger&ccedil;ekle\u015ftirmektedirler. T&uuml;rkiye&#8217;de s&ouml;z konusu oran de\u011fi\u015firken &ccedil;ok &ouml;nemli bir nokta g&ouml;zden ka&ccedil;maktad\u0131r: tar\u0131m kesiminde azalan n&uuml;fusta ba\u015f\u0131 gen&ccedil;ler &ccedil;ekmektedir. Bir&ccedil;ok yerle\u015fim yerinde 40 ya\u015f\u0131ndan daha gen&ccedil; kimsenin kalmamas\u0131, tar\u0131m politikalar\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan atlan\u0131lmamas\u0131 gereken bir olgudur. 27 milyon hektarl\u0131k tar\u0131msal arazimizin %10&rsquo;unun (2,6 milyon hektar) &nbsp;i\u015flenemez duruma d&uuml;\u015fmesinde bu olgunun da pay\u0131 vard\u0131r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: 'Arial','sans-serif';\">&Uuml;lkemiz gerek i&ccedil; t&uuml;ketim ve gerekse ihra&ccedil; ama&ccedil;l\u0131 &uuml;retim alanlar\u0131n\u0131 kaybetme l&uuml;ks&uuml;ne katlanamaz ve &nbsp;katlanmamal\u0131d\u0131r. &Ouml;zellikle tar\u0131msal &uuml;r&uuml;n ihracat\u0131nda yakalanan art\u0131\u015f eyiliminin <\/span><span style=\"line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #c00000;\">(Grafik!) <\/span><span style=\"font-family: 'Arial','sans-serif';\">devam\u0131 i&ccedil;in tar\u0131m\u0131m\u0131zda insan g&uuml;c&uuml; planlamas\u0131n\u0131 \u015fimdiden yapmak gerekir.&nbsp; Unutulmamal\u0131d\u0131r ki milli gelirin % 9&rsquo;u, ihracat\u0131n da %12&rsquo;si hala tar\u0131mdan sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">Gen&ccedil;lerin tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n asl\u0131nda yad\u0131rganmamas\u0131 gerekir. G&uuml;nl&uuml;k ileti\u015fim k\u0131s\u0131tlar\u0131 ile dolu ufak tar\u0131msal i\u015fletmeler yerine, toplu &ccedil;al\u0131\u015fma ortamlar\u0131n\u0131 tercih etmeleri gayet do\u011fald\u0131r. Geli\u015fen medyan\u0131n, fertlerin s&ouml;zel ileti\u015fim isteklerini art\u0131raca\u011f\u0131 beklenmelidir. Sera ve baz\u0131 &ouml;zel durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, tar\u0131msal u\u011fra\u015flarda &uuml;reticinin genelde yaln\u0131z ba\u015f\u0131na olmas\u0131, belki de gen&ccedil;lerin tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131na kaymalar\u0131n\u0131n ana etkenidir. \u0130\u015fte bu a\u015famada yar\u0131n\u0131n tar\u0131m\u0131 i&ccedil;in karar mercilerinin, tar\u0131m entellekt&uuml;ellerinin bu olay\u0131n fark\u0131na var\u0131p, fikirler olu\u015fturmas\u0131, g&ouml;r&uuml;\u015fler belirtmesi ve gelecek i&ccedil;in tedbir ve te\u015fvikleri planlamas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">Gerek bug&uuml;ne kadar tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kalan ve gerekse bundan sonra bo\u015falacak arazilerin tekrar tar\u0131ma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ka&ccedil;\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu y&ouml;nde haz\u0131rlanacak yasa ve y&ouml;netmeliklerle olas\u0131 t&uuml;m se&ccedil;enekler ele al\u0131nmal\u0131 ve gen&ccedil;lerin tar\u0131msal &uuml;retime kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bu konuda &ouml;ne &ccedil;\u0131kabilecek baz\u0131 se&ccedil;eneklere bir g&ouml;z atal\u0131m:<\/span><\/p>\n<ul style=\"margin-top: 0cm;\" type=\"disc\">\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">Ticari ama&ccedil;l\u0131 &ouml;zel yat\u0131r\u0131mlar; <\/span><\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">Sosyal ama&ccedil;l\u0131 hem\u015fehri derneklerin &ouml;nderli\u011finde kurulacak yerel yat\u0131r\u0131mlar;<\/span><\/li>\n<li class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">Kamu-&ouml;zel sekt&ouml;r-vatanda\u015f i\u015fbirli\u011finde yeni model yat\u0131r\u0131mlar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt 36pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130lk iki se&ccedil;enek &ldquo;T&uuml;rk tar\u0131m\u0131n\u0131n b&uuml;y&uuml;k bir sosyo-ekonomik sorunu&rdquo; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile &ldquo;<\/span><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/%20gidakrizivebilim\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: 'Arial','sans-serif';\">http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/ gidakrizivebilim<\/span><\/a><span style=\"font-family: 'Arial','sans-serif';\">&rsquo; de ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Son se&ccedil;enek ise &ccedil;ok &ccedil;arp\u0131c\u0131 bir uygulama &ouml;rne\u011fi <span style=\"background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;\">ile <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-size: small;\">Prof.Dr.Mehmet M<span style=\"font-family: 'Arial','sans-serif';\">ert<\/span><\/span><span style=\"font-size: small;\"> taraf\u0131ndan &ldquo;Tar\u0131mda Kamu-&Ouml;zel Sekt&ouml;r-Vatanda\u015f \u0130\u015fbirli\u011fine Yeni Bir &Ouml;rnek: Yozgat Deveci Havzas\u0131 Meyvecilik Entegrasyon Projesi&rdquo; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda &ldquo;<a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/pusulagazetesi.net\/yazar-1888irligine_yeni_bir_ornek_yozgat_deveci_havzasi_meyvecilik_entegrasyon_projesi.html\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;\">http:\/\/pusulagazetesi.net\/<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;\"><span style=\"font-size: small;\">&rdquo; portal\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde analiz edilmi\u015ftir:<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 9.0pt; line-height: 115%; color: #c00000;\">&ldquo;&Uuml;lkemizde ilk kez Yozgat&rsquo;\u0131n Kad\u0131\u015fehri il&ccedil;esinde bir projeyle uygulanmaya ba\u015flanan bu i\u015fbirli\u011fine, k\u0131saca bir g&ouml;z atal\u0131m:<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 9.0pt; line-height: 115%; color: #c00000;\">Yetkililerden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgilere g&ouml;re 2009 y\u0131l\u0131nda, Kad\u0131\u015fehri Kaymakaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n &ouml;nc&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;nde bir meyvecilik projesi ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f. Projenin amac\u0131 k&uuml;&ccedil;&uuml;k ve par&ccedil;al\u0131 i\u015fletmeleri bir araya getirerek, entegrasyonu sa\u011flamak. Bu ama&ccedil; do\u011frultusunda 468 &ccedil;ift&ccedil;iye ait 1680 adet parsel arazi birle\u015ftirilerek, tek bir par&ccedil;a araziye d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f. &Uuml;stelik birle\u015ftirmeyle yola ve arazi s\u0131n\u0131rlar\u0131na giden 500 dekarl\u0131k bir arazi de &uuml;retime kazan\u0131lm\u0131\u015f.&nbsp; <\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 9.0pt; line-height: 115%; color: #c00000;\">Proje, iki etap \u015feklinde planlanm\u0131\u015f. Birinci etap i&ccedil;in ayr\u0131lan 5640 dekarl\u0131k alanda meyvecilik d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lm&uuml;\u015f ve bu do\u011frultuda kiraz (1050 dekar), elma (2936 dekar), armut (179 dekar), \u015feftali (503 dekar) ve koleksiyon (120 dekar) bah&ccedil;eleri kurulmu\u015f. Arazinin geri kalan k\u0131sm\u0131nda, bu sene domates ekimi yap\u0131lm\u0131\u015f. Proje sahas\u0131nda elde edilen &uuml;r&uuml;nler iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131 sertifikas\u0131 al\u0131yormu\u015f. Sulama amac\u0131yla &uuml;lkemizin en b&uuml;y&uuml;k (25.000 tonluk) membran havuzu yap\u0131lm\u0131\u015f ve araziye tam otomasyonlu damla sulama sistemi d&ouml;\u015fenmi\u015f&hellip;.Projenin \u015fu ana kadarki finansman\u0131, il &ouml;zel idaresi (1 milyon 600 bin TL) ve Ba\u015fbakanl\u0131k (10 milyon TL) kaynaklar\u0131ndan sa\u011flanm\u0131\u015f. Yap\u0131lan b&uuml;t&uuml;n i\u015flemler, kurulan kamu \u015firketi &#8221;Bozok Tar\u0131m &Uuml;r&uuml;nleri &Uuml;retim Paketleme ve Ticaret Anonim \u015eirketi&#8221; arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f. Bu \u015firketin hisselerinin y&uuml;zde 96&rsquo;s\u0131 Kad\u0131\u015fehri K&ouml;ylere Hizmet G&ouml;t&uuml;rme Birli\u011fine, geriye kalan\u0131 ise Kad\u0131\u015fehri Belediyesine, Hal\u0131k&ouml;y Belde Belediyesine, Kad\u0131\u015fehri Ziraat Odas\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ve Kabal\u0131 Sulama Kooperatifine aitmi\u015f. 2012&rsquo;nin sonunda, meyve bah&ccedil;eleri kamu \u015firketi &uuml;zerinden &ouml;zel sekt&ouml;re (Hakmar Tar\u0131m &Uuml;r&uuml;nleri Sanayi ve Ticaret Limited \u015eirketi) 25 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na kiralanm\u0131\u015f.<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 9.0pt; line-height: 115%; color: #c00000;\">Projenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2009 y\u0131l\u0131ndan bug&uuml;ne gelindi\u011finde; &ccedil;ift&ccedil;ilere her y\u0131l dekar ba\u015f\u0131na kira bedeli &ouml;denmesi (2013 y\u0131l\u0131 i&ccedil;in 480 TL), arazi fiyatlar\u0131n\u0131n y&uuml;kselmesi (nerdeyse 10 kat), istihdam yaratmas\u0131 (2013 y\u0131l\u0131nda 600 i\u015f&ccedil;i &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015f) ve k&ouml;ye d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;n ba\u015flamas\u0131 (\u015fu ana kadar 13 aile gelmi\u015f)&nbsp; projenin &ouml;nemli &ccedil;\u0131kt\u0131lar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. &nbsp;<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 9.0pt; line-height: 115%; color: #c00000;\">\u0130ngilizce Public Private Community Partnerships (PPCP) kelimelerinin T&uuml;rk&ccedil;e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden kamu-&ouml;zel sekt&ouml;r-vatanda\u015f i\u015fbirli\u011fi modeli, tar\u0131m ve di\u011fer alanlarda ba\u015fta \u0130ngiltere, Almanya, ABD, \u0130sve&ccedil;, Kanada,&nbsp; \u0130rlanda, G&uuml;ney Afrika, \u0130talya, Hollanda, \u0130spanya, Hindistan olmak &uuml;zere bir&ccedil;ok &uuml;lkede uygulan\u0131yor. Bu modelde, i\u015fbirli\u011fi devam etti\u011fi s&uuml;rece, grup da kazan\u0131yor. Proje, &ccedil;\u0131kt\u0131lar\u0131 ve elde edilecek tecr&uuml;beler ile birlikte d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml;nde, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak k&uuml;&ccedil;&uuml;k ve par&ccedil;al\u0131 tar\u0131msal i\u015fletme yap\u0131s\u0131na sahip &uuml;lkemiz tar\u0131m\u0131 i&ccedil;in &ouml;nemli bir model olarak uygulanabilir.&rdquo;<\/span><\/p>\n<p class=\"style41\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 11.0pt; font-family: 'Arial','sans-serif'; mso-ansi-language: TR;\">Tar\u0131m, ihracat potansiyeli &ccedil;ok y&uuml;ksek olan bir sekt&ouml;rd&uuml;r. Ancak, bu potansiyelin harekete ge&ccedil;irilmesi i&ccedil;in &ldquo;Yeni Stratejilere&rdquo; gereksinim vard\u0131r. Tar\u0131msal gelece\u011fimizin stratejisini belirlememiz a\u015famas\u0131nda, &ouml;ncelikle AB ve k&uuml;resel rekabete adaptasyon bak\u0131m\u0131ndan konuya yakla\u015fmak gerekmektedir. Artan bilin&ccedil; d&uuml;zeyinde insan beslenmesinde bitkisel &uuml;r&uuml;n&uuml;n &ouml;nemi &ouml;n plana &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r. Bu durumda &uuml;lkemiz, co\u011frafi avantaj\u0131 ve milyonlarca hektar ger&ccedil;ek ve potansiyel ekim alan\u0131 ile ama&ccedil;lanan &uuml;retimleri sa\u011flayarak REKABET G&Uuml;C&Uuml;N&Uuml; ARTIRAB\u0130LECEKT\u0130R. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: small;\">Prof. Dr. Nazimi A&ccedil;\u0131kg&ouml;z<\/span><\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0131rsal n&uuml;fusumuz 1995 de %43 iken 2009 da % 24&#8217;lere d&uuml;\u015fm&uuml;\u015ft&uuml;r. Bu oran\u0131n daha da a\u015fa\u011f\u0131 inece\u011fi beklenmelidir. Bat\u0131 &uuml;lkeleri %3&#8217;lerdeki &ccedil;ift&ccedil;i n&uuml;fusu ile halk\u0131n\u0131 beslemekte ve tar\u0131msal &uuml;r&uuml;n ihracatlar\u0131n\u0131 da ger&ccedil;ekle\u015ftirmektedirler. T&uuml;rkiye&#8217;de s&ouml;z konusu oran de\u011fi\u015firken &ccedil;ok &ouml;nemli bir nokta g&ouml;zden ka&ccedil;maktad\u0131r: tar\u0131m kesiminde azalan n&uuml;fusta ba\u015f\u0131 gen&ccedil;ler &ccedil;ekmektedir. Bir&ccedil;ok yerle\u015fim yerinde 40 ya\u015f\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-91933","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91933"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170465,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91933\/revisions\/170465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91933"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=91933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}