{"id":9207,"date":"2008-12-02T19:00:00","date_gmt":"2008-12-02T19:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"turkiyede-tarim-egitimi-ve-cozum-onerileri-9207","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/turkiyede-tarim-egitimi-ve-cozum-onerileri-9207","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;de Tar\u0131m E\u011fitimi ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri"},"content":{"rendered":"<p align=\"left\">\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">T&uuml;rkiye&rsquo; de tar\u0131m e\u011fitimi bildik anlamda liselerde, &uuml;niversitelerin iki veya d&ouml;rt y\u0131ll\u0131k programlar\u0131nda verilmektedir.<\/p>\n<p>Benim bildi\u011fim kadar\u0131 ile bu anlamda &uuml;&ccedil; unvan var: tekniker, teknisyen ve m&uuml;hendis<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 tekniker ve teknisyenin fark\u0131n\u0131 bilmiyordum. \u0130nternette biraz ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve \u015funu &ouml;\u011frendim:<\/span>\n<\/p>\n<p> <span style=\"font-family: Arial\"><\/p>\n<p align=\"left\">\n<p><span style=\"font-size: 10pt\">a) End&uuml;stri meslek lisesi, k\u0131z meslek lisesi, teknik lise ve k\u0131z teknik lisesi mezunlar\u0131na, &quot;teknisyen&quot;, <br \/>\nb) Lise &uuml;st&uuml; iki y\u0131l s&uuml;reli y&uuml;ksek teknik &ouml;\u011fretim g&ouml;renlere, &quot;tekniker&quot;,<\/p>\n<p>unvan\u0131 verilir. (Baz\u0131 Lise, Okul Ve Fak&uuml;lte Mezunlar\u0131na Unvan Verilmesi Hakk\u0131nda Kanun Kanun Numaras\u0131: 3795)<\/p>\n<p>Bu kanunda a&ccedil;\u0131klanmasa da ziraat fak&uuml;ltelerinde d&ouml;rt y\u0131l lisans e\u011fitimini bitirenlere de &ldquo;ziraat m&uuml;hendisi&rdquo; unvan\u0131 verildi\u011fini biliyorum.<\/p>\n<p><u><b>T&uuml;rkiye&rsquo; de Ziraat M&uuml;hendisleri \u0130\u015fsiz (mi?)<\/b><\/u><\/p>\n<p>Bu beyan\u0131n hangi verilere dayan\u0131larak s&ouml;ylendi\u011fini merak ediyorum.<\/span>\n<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 10pt\"><span style=\"font-family: Arial\">Mesela bu beyan\u0131 yaparken i\u015fsiz olan i\u015fletmeci, bankac\u0131, di\u011fer m&uuml;hendisler, veterinerler, t\u0131p doktorlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f m\u0131?<\/span> <\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 10pt\"><span style=\"font-family: Arial\">\u0130\u015fsiz ziraat m&uuml;hendislerinin ne kadar\u0131n\u0131n tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;nde i\u015f ba\u015fvurusu yapt\u0131\u011f\u0131 belirli mi? Yani bu mezunlar\u0131n hepsi kendi sekt&ouml;r&uuml;nde &ccedil;al\u0131\u015fmak istiyor mu?<\/span> <\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 10pt\"><span style=\"font-family: Arial\">Bu mezunlar, i\u015f oldu\u011fu s&uuml;rece &uuml;lkenin her yerinde &ccedil;al\u0131\u015fmay\u0131 g&ouml;ze al\u0131yorlar m\u0131 yoksa belli b&ouml;lgelerde ve \u015fehirlerde \u0131srar m\u0131 ediyorlar?<\/span> <\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 10pt\"><span style=\"font-family: Arial\">Yeni mezun bir ziraat m&uuml;hendisi, yeni mezun bir i\u015fletmeci ile ayn\u0131 ko\u015fullar\u0131 kabul ediyor mu? (Ben bir&ccedil;ok vakada kabul etmedi\u011fine \u015fahit oldum.)<\/span> <\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 10pt\"><span style=\"font-family: Arial\">Bu beyan\u0131 yapanlar tar\u0131mla ilgili bir firma i&ccedil;in d&ouml;rt y\u0131ll\u0131k &uuml;niversite mezunu (b&ouml;l&uuml;m ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde) aram\u0131\u015flar m\u0131? (Ben arad\u0131m. 100 kadar ba\u015fvurudan sadece ikisi ziraat m&uuml;hendislerine aitti)<\/span> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">Ancak elbette ziraat m&uuml;hendisinin i\u015f bulmas\u0131 ciddi bir sorun. Asl\u0131nda sadece ziraat m&uuml;hendisi i&ccedil;in de\u011fil herkes i&ccedil;in bir sorun. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; okullarda insanlara &ldquo;i\u015f nas\u0131l bulunur&rdquo; konusu &ouml;\u011fretilmiyor. Oysa bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ders olmal\u0131. Aksi halde &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131racak eleman bulamayan i\u015fveren ordusu ile i\u015fsizler ordusu asla bulu\u015famayacak.<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 tar\u0131m e\u011fitimi alm\u0131\u015f ve i\u015f bulamayan bir ki\u015fi, mezun olmadan bir y\u0131l &ouml;nce &ldquo;i\u015f bulma ve kariyer y&ouml;netimi&rdquo; konusunda e\u011fitim alsa, sorunlar b&uuml;y&uuml;k oranda &ccedil;&ouml;z&uuml;lebilir. Lakin bu e\u011fitimi alan ki\u015fi i\u015fe girebilmek i&ccedil;in ne t&uuml;r eksikleri oldu\u011funu g&ouml;r&uuml;p bunlar\u0131 erkenden kapatmak yoluna gidebilir. &Ouml;zge&ccedil;mi\u015f haz\u0131rlama, i\u015f g&ouml;r&uuml;\u015fmesi yapma, i\u015f ba\u015fvurusu yap\u0131lacak ki\u015fi ve kurumlara ula\u015fma y&ouml;ntemleri gibi konularda yeterli donan\u0131ma sahip olmayan mezunlar, i\u015fsizler ordusuna kat\u0131lmaya birinci derecede aday oluyorlar.<\/p>\n<p>Bir de &uuml;lkemizde ne mezunu olursa olsun hemen herkeste k&ouml;t&uuml; bir hastal\u0131k var. Bir okulu bitiren ki\u015fi &ldquo;<i>\u015eu kadar y\u0131l okudum dirsek &ccedil;&uuml;r&uuml;tt&uuml;m; ben mi onlar\u0131 arayaca\u011f\u0131m? Onlar beni bulsun<\/i>&rdquo; gibi bir havaya giriyorlar. Bu tav\u0131r &ccedil;abucak siliniyor gibi g&ouml;r&uuml;nse de asl\u0131nda ki\u015filer i\u015f hayatlar\u0131 boyunca bu tav\u0131rla ya\u015f\u0131yorlar ve e\u011fitimleri sebebi ile daha &uuml;st bir konumda olmalar\u0131 gerekti\u011fini s&uuml;rekli savunuyorlar.<\/p>\n<p>Oysa ki\u015finin yapmas\u0131 gereken, okudu\u011fu i&ccedil;in &ouml;v&uuml;nerek baz\u0131 yetkiler ve imtiyazlar almay\u0131 beklemek de\u011fil; e\u011fitimi ne olursa olsun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri &ccedil;ok iyi yaparak o yetki ve imtiyazlara kavu\u015fmakt\u0131r. Hatta bunlar\u0131 yetki ve imtiyaz almak i&ccedil;in de\u011fil, sevdi\u011fi ve o i\u015fle var oldu\u011fu i&ccedil;in yapmakt\u0131r.<\/p>\n<p>&Ouml;rne\u011fin &ccedil;ok sayg\u0131de\u011fer ziraat y&uuml;ksek m&uuml;hendisi bir ustam, bilmeyenler e\u011fitimini sorduklar\u0131nda ilkokul mezunu oldu\u011funu s&ouml;yler. Y&uuml;ksek m&uuml;hendis unvan\u0131 ile bir yere gelmeyi kabul etmez. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ve fikirlerinin unvan\u0131 ve konumu dolay\u0131s\u0131 ile dinlenilmesini istemez. Yapt\u0131klar\u0131 ve s&ouml;ylediklerinin do\u011fru, gerekli ve faydal\u0131 oldu\u011fu i&ccedil;in onaylanmas\u0131n\u0131 ister. &Ouml;yle de olur. \u0130lkokul mezunuyum beyanlar\u0131na ra\u011fmen d&uuml;nyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren b&uuml;y&uuml;k i\u015fler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisini buradan selaml\u0131yorum.<\/p>\n<p><u><b>T&uuml;rkiye&rsquo; de Ziraat M&uuml;hendisleri Bilgisiz mi?<\/b><\/u><\/p>\n<p>Daha do\u011frusu &quot;<i>T&uuml;rkiye&rsquo; de yeni mezun ziraat m&uuml;hendisleri yeterli bilgi almadan m\u0131 mezun oluyorlar ya da ziraat fak&uuml;lteleri hatta tar\u0131m e\u011fitimi veren t&uuml;m kurumlarda yeterli e\u011fitim verilemiyor mu?<\/i>&quot; diye sormak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Bu sorular\u0131n cevab\u0131 maalesef b&uuml;y&uuml;k oranda &ldquo;evet&rdquo;.<\/p>\n<p>\u0130zin verin k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir an\u0131m\u0131 daha anlatay\u0131m (ki\u015filer, yerler ve tan\u0131m verebilecek detaylar\u0131 gizleyerek):<\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">5 y\u0131l kadar &ouml;nce bir devlet &uuml;retme &ccedil;iftli\u011finden hayvan se&ccedil;meye gittim. Bana hayvanlar\u0131 g&ouml;steren ki\u015fi, &uuml;retme &ccedil;iftli\u011fi i&ccedil;erisindeki tar\u0131m meslek y&uuml;ksek okulunun hayvanc\u0131l\u0131k &ouml;\u011fretmeni bir zooteknist ziraat m&uuml;hendisi idi. Bana g&ouml;sterdi\u011fi hayvanlar yeni geli\u015ftirilmi\u015f bir \u0131rkt\u0131. Ben s&ouml;z konusu hayvanlar\u0131 inceleyerek bu hayvanlar\u0131n bahsetti\u011fi \u0131rk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fka bir \u0131rk oldu\u011funu s&ouml;yledim. Kendisi iddia etti ve baz\u0131 fiziksel &ouml;zellikleri g&ouml;stererek do\u011fru s&ouml;yledi\u011fini ispatlamaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ben ise ikna olmam\u0131\u015ft\u0131m. &Uuml;niversiteye giderek orada s&ouml;z konusu \u0131rk\u0131n \u0131slah\u0131n\u0131 yapan &ouml;\u011fretim g&ouml;revlisine koyunlar\u0131n hangi \u0131rk oldu\u011funu sordum. Kendisi de benim d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;m \u0131rk koyunlar\u0131n orada oldu\u011funu ve 40 y\u0131ld\u0131r bu koyunlar\u0131 o &ccedil;iftlikte \u0131slah\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yledi. Ben hocam\u0131za oradaki zooteknist ziraat m&uuml;hendisi e\u011fitmenin hayvanlar\u0131n \u0131rk\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f bildi\u011fini s&ouml;yledi\u011fimde, bu ki\u015fi ad\u0131na &uuml;z&uuml;ld&uuml;. Ben de &uuml;z&uuml;ld&uuml;m. Hem bu ki\u015fi ad\u0131na, hem onun ders verdi\u011fi tekniker adaylar\u0131 ad\u0131na, hem mesle\u011fimiz ad\u0131na, hem koyunculuk sekt&ouml;r&uuml; ad\u0131na &uuml;z&uuml;ld&uuml;m.<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 bilgi eksikli\u011fi bir sorun ancak bilinmesi gereken &ouml;nemli bir konu var;<\/p>\n<p>Ziraat e\u011fitimi alanlar, farkl\u0131 farkl\u0131 yakla\u015f\u0131k 10-12 alanda e\u011fitim al\u0131r ve sonu&ccedil;ta tek bir unvan ile mezun olurlar. &Ouml;rne\u011fin Ege &Uuml;niversitesi&rsquo; nin yeti\u015ftirmeyi ama&ccedil;lad\u0131\u011f\u0131 ziraat m&uuml;hendisi tan\u0131m\u0131na bakal\u0131m:<\/p>\n<p>G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde b&uuml;nyesinde 10 adet b&ouml;l&uuml;m (Bah&ccedil;e Bitkileri, Bitki Koruma, Peyzaj Mimarl\u0131\u011f\u0131, S&uuml;t Teknolojisi, Tar\u0131m Ekonomisi, Tar\u0131m Makinalar\u0131, Tar\u0131msal Yap\u0131lar ve Sulama, Tarla Bitkileri, Toprak ve Zootekni) bulunduran Ziraat Fak&uuml;ltesi; &uuml;lke ve b&ouml;lge tar\u0131m\u0131n\u0131 modernle\u015ftirmek, sorunlara bilimsel yakla\u015f\u0131mlarla &ccedil;&ouml;z&uuml;mler getirmek, teorik ve pratik bilgilerle donan\u0131ml\u0131 Ziraat M&uuml;hendisleri ve Peyzaj Mimarlar\u0131 yeti\u015ftirmek, tar\u0131m\u0131n her dal\u0131nda ara\u015ft\u0131rma, teknoloji ve hizmet &uuml;retmek ve yaymak gibi g&ouml;revleri yerine getirmeyi hedef alm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>&Ouml;rne\u011fin ben zootekni lisans mezunu bir ziraat m&uuml;hendisiyim. Zootekni b&ouml;l&uuml;m&uuml; kendi i&ccedil;inde &uuml;&ccedil; anabilim dal\u0131na ayr\u0131l\u0131r: 1) Hayvan Yeti\u015ftirme 2) Yemler ve hayvan besleme 3) Islah (Biyometri ve Genetik) Hayvan besleme kendi i&ccedil;erisinde yine ayr\u0131l\u0131r da ayr\u0131l\u0131r. Ve bu ayr\u0131lm\u0131\u015f k&uuml;&ccedil;&uuml;lm&uuml;\u015f konulardan sadece biri bile deniz derya konulard\u0131r. Ad\u0131 sadece &ldquo;Gevi\u015f Getiren Besleme M&uuml;hendisli\u011fi&rdquo; olan bir b&ouml;l&uuml;m a&ccedil;\u0131labilir ve emin olunuz &ouml;\u011frenciler 4 y\u0131l boyunca &ccedil;ok zorlu ve yo\u011fun bir e\u011fitim program\u0131ndan ge&ccedil;mek zorunda kal\u0131rlar. (Bunun &ouml;rne\u011fi bal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi dersidir. Zootekni b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde bal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi dersi yeterli gelmemi\u015f ve bu ders koca bir su &uuml;r&uuml;nleri fak&uuml;ltesini do\u011furmu\u015ftur.) Yine sadece yem teknolojisi, yem &uuml;retimi ad\u0131 alt\u0131ndaki ders ile kocaman yem fabrikalar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fini, yem &uuml;retimini hatta i\u015fletme i&ccedil;i &uuml;retim vs. gibi daha da fazlas\u0131 konular\u0131 &ouml;\u011frenmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda bir ziraat fak&uuml;ltesinde, her b&ouml;l&uuml;mde 3 anabilim dal\u0131 ve bu anabilim dallar\u0131 alt\u0131nda her birinin yukar\u0131da bahsetti\u011fim gibi 10 kadar alt konusu olsa, her bir b&ouml;l&uuml;mde bilinmesi gereken 30 zorlu konu, toplamda 300 konu eder.<\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">Yani bir ziraat m&uuml;hendisi mezun oldu\u011funda bu 300 konunun da uzman\u0131 oldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;r, bunlar konusunda uzmanl\u0131k al\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">Belki 50 veya 100 y\u0131l &ouml;nce bu konularda yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rma say\u0131s\u0131 az, &uuml;retilmi\u015f bilgi miktar\u0131 yetersizdi ve bu ortamda ziraat m&uuml;hendisli\u011fi kavram\u0131 olu\u015fturuldu. Ancak bug&uuml;n&uuml;n ko\u015fullar\u0131nda bu 300 konuyu uzman seviyesinde bilmek b\u0131rak\u0131n 20-25 ya\u015f\u0131nda bir ortalama bir insan\u0131; 80 ya\u015f\u0131na gelmi\u015f dahiler i&ccedil;in bile olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Ve yine ancak &ccedil;&ouml;z&uuml;m, 300 kadar b&ouml;l&uuml;m a&ccedil;\u0131p her birinden bir m&uuml;hendis &ccedil;\u0131karmak olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 bunun mezun olan ki\u015fiyi yeterli donan\u0131ma getirmeme ihtimali de var. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; &ouml;rne\u011fin bir insan\u0131 koyun besleme uzman\u0131 olarak yeti\u015ftirdi\u011fimizi varsayal\u0131m. Bu ki\u015fi yem bitkileri &uuml;retimi, g&uuml;breleme, bitki koruma, s&uuml;t kalitesi, bar\u0131nak ko\u015fullar\u0131, bar\u0131nak planlama, tar\u0131m ekonomisi, di\u011fer hayvanlar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131 vs. gibi bir&ccedil;ok konuda bilgi almad\u0131\u011f\u0131 s&uuml;rece; sadece kendi konusunda kalan, onlarca uzman deste\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 s&uuml;rece bir projeyi olu\u015fturamayan ve en k&ouml;t&uuml;s&uuml; karma\u015f\u0131k bir teknik sorunun &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; i&ccedil;in olay\u0131n b&uuml;t&uuml;n&uuml;n&uuml; g&ouml;remeyen biri olarak yeti\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><u><b>&Ccedil;&ouml;z&uuml;m Nedir?<\/b><\/u><\/p>\n<p>\u015eunu bilmek laz\u0131m: Tar\u0131m okumu\u015f ki\u015fi, k&ouml;yl&uuml;n&uuml;n ve kentlinin g&ouml;z&uuml;nde tar\u0131msal &uuml;retimle ilgili her \u015feyi bilen ki\u015fidir. Tar\u0131msal &uuml;retimle ilgili her sorunda bu ki\u015fiye ba\u015fvurulmas\u0131 ve bu ki\u015finin sorunu bir &ccedil;&ouml;z&uuml;me y&ouml;nlendirmesi beklenir. Bu ba\u011flamda ben tar\u0131m uzman\u0131n\u0131n (sadece ziraat m&uuml;hendisi de demiyorum) &ldquo;her \u015feyin bir \u015feyini, ama bir \u015feyin her \u015feyini &ccedil;ok iyi bilmesi&quot; gerekti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum.<\/p>\n<p>Bir tar\u0131m uzman\u0131 mezun olunca akl\u0131nda baz\u0131lar\u0131 sa\u011flam (&ouml;rne\u011fin tez konusunu iyi biliyordur) baz\u0131s\u0131 zay\u0131f olmak &uuml;zere &ccedil;e\u015fitli bilgiler vard\u0131r. Bu bilgileri ile sekt&ouml;r&uuml;nde faydal\u0131 olmaya, de\u011fer yaratmaya &ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda ara\u015ft\u0131rmac\u0131, ele\u015ftirel, s&uuml;rekli geli\u015fime odakl\u0131, &ouml;nyarg\u0131s\u0131z, s&uuml;rekli geli\u015fime a&ccedil;\u0131k bir felsefeye sahip olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak sorun yine de tam olarak &ccedil;&ouml;z&uuml;lmez. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; en &ouml;nemli konulardan biri olan deneyim eksikli\u011fi kolay kolay kapat\u0131lamaz. Ve takdir edersiniz ki bu kadar geni\u015f konularda deneyim kazanmak &ouml;yle bug&uuml;nden yar\u0131na olacak i\u015f de\u011fildir.<\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">Bu konuda bence acilen devreye sokulmas\u0131 gereken &ccedil;&ouml;z&uuml;m usta-&ccedil;\u0131rak sistemidir.<\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial\"><span style=\"font-size: 10pt\"><u><b>Usta-&Ccedil;\u0131rak Sistemi<\/b><\/u><\/p>\n<p>Bu topra\u011f\u0131n insan\u0131 usta-&ccedil;\u0131rak ili\u015fkisi ile &ouml;\u011frenir. Deneyimler ustadan &ccedil;\u0131ra\u011fa i\u015f &uuml;zerinde g&ouml;sterilerek &ouml;\u011fretilir. Konu &ccedil;ok dall\u0131 oldu\u011fu i&ccedil;in de tek usta de\u011fil, yeti\u015fen tar\u0131m uzman\u0131n\u0131n bir&ccedil;ok ustadan &ouml;zellikle pratik e\u011fitim almas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>Yar\u0131m yamalak yap\u0131lan 1-2 ayl\u0131k staj tar\u0131m uzman\u0131 aday\u0131n\u0131n deneyim kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayamaz.<\/span><\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">&Uuml;niversitelerde bat\u0131 tarz\u0131 e\u011fitimi al\u0131p uygulad\u0131k. Bu sistemle bilim adam\u0131 yeti\u015ftirilir. &Uuml;niversitede ustalar akademisyenlerdir ve akademisyenler as\u0131l uzmanl\u0131klar\u0131 olan bilim adaml\u0131\u011f\u0131 konusunda &ouml;\u011frencilerine yol g&ouml;sterir ve ustal\u0131k yaparlar. &Ouml;\u011frenciler mezun olduktan sonra &uuml;niversitede kal\u0131rlarsa, ustalar\u0131n\u0131n yolundan giderek bilim adam\u0131 olabilirler. Bu uygundur.<\/p>\n<p>Ancak bu mezunlar\u0131n usta tar\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i&ccedil;in ba\u015fka ustalardan e\u011fitim almaya ihtiya&ccedil;lar\u0131 vard\u0131r. Profes&ouml;r Larry Tise, Anadolu ahalisinin 16&#8217;nc\u0131 y&uuml;zy\u0131lda d&uuml;nyan\u0131n en usta tar\u0131mc\u0131lar\u0131 oldu\u011fundan bahseder. Bu durum, bu topraklarda iyi i\u015fleyen usta &ccedil;\u0131rak ili\u015fkisinin ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r. Usta-&ccedil;\u0131rak sistemini tar\u0131m e\u011fitimi mekanizmas\u0131n\u0131n i&ccedil;erisinden &ccedil;ekip al\u0131rsan\u0131z, tar\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131z g&uuml;&ccedil;s&uuml;z kal\u0131r.<\/p>\n<p><u><b>Sistem Nas\u0131l Yeniden Yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/b><\/u><\/p>\n<p>Ge&ccedil;en g&uuml;n ziraat m&uuml;hendisleri odas\u0131na bir i\u015fim d&uuml;\u015ft&uuml;. Emekli ziraat m&uuml;hendisleri toplanm\u0131\u015f her g&uuml;nk&uuml; gibi kendi aralar\u0131nda sohbet ediyordu. Ne &uuml;z&uuml;c&uuml;d&uuml;r ki o kadar deneyimli bu ustalar\u0131n deneyimlerini aktaracaklar\u0131 etkin bir mecra maalesef yok.<\/p>\n<p>Oysa bu ki\u015filer yeni mezunlara sahada deneyimlerini aktarmal\u0131. Bilgi, &uuml;niversitelerin kontrol&uuml;nde gen&ccedil;li\u011fin enerjisi ve olgunlu\u011fun deneyimleri ile birle\u015fip sinerji olu\u015fturmal\u0131.<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 tar\u0131m uzman\u0131 sadece bitki beslemeci, ila&ccedil;lama uzman\u0131, hayvan beslemeci de\u011fil; ayn\u0131 zamanda bir&ccedil;ok alanda i\u015f yapma ve y&ouml;netme becerisine sahip, ahlakl\u0131 ki\u015fi olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>Gen&ccedil; bir tar\u0131m uzman\u0131 aday\u0131, ustalar\u0131ndan g&ouml;rmedi\u011fi s&uuml;rece nas\u0131l olup da diploma kiralaman\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu &ouml;\u011frenecek? Nas\u0131l olup da &ccedil;ift&ccedil;iye bir konuyu anlat\u0131rken &ldquo;ben m&uuml;hendisim, ben b&uuml;y&uuml;\u011f&uuml;m, &ccedil;ok bilirim&rdquo; dememesi gerekti\u011fini &ouml;\u011frenecek? Ya da i\u015fverenin kar\u015f\u0131s\u0131na ge&ccedil;ip &ldquo;&ccedil;ok para isterim, her i\u015fi yapmam&rdquo; dememesi gerekti\u011fini bilecek? Nerede, nas\u0131l davranmas\u0131 gerekti\u011fini ona kim g&ouml;sterecek?<\/p>\n<p>Dostlar, bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 bu gencimize ancak bir usta &ouml;\u011fretebilir. <\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial\"><span style=\"font-size: 10pt\">Hem de sadece s&ouml;zel anlat\u0131mla olacak i\u015f de\u011fil bu. Bunlar pratik uygulamalarla g&ouml;r&uuml;l&uuml;p &ouml;\u011frenilmeli. Ayr\u0131ca s&ouml;z konusu gencimiz elbette tar\u0131msal &uuml;retimle ilgili daha &ouml;nceki teknik bilgilerini de ustas\u0131n\u0131n deneyimleri ile harmanlay\u0131p kendini geli\u015ftirmeli ve yeti\u015ftirmeli.<\/p>\n<p>Bu ama&ccedil;la tar\u0131m ile ilgili e\u011fitim verilen t&uuml;m okullar\u0131n mutlaka en az bir y\u0131l daha uzat\u0131lmas\u0131 ve bu s&uuml;re&ccedil;te deneme &ccedil;iftliklerinde gen&ccedil;lerin emekli tar\u0131mc\u0131larla beraber &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum. Hatta bu pratik e\u011fitim s&uuml;recinin ad\u0131n\u0131n ve yap\u0131s\u0131n\u0131n farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p, ahilik geleneklerine uygun hale getirilmesinin uygun olaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum. Bu ba\u011flamda konu say\u0131s\u0131 300 bile olsa bu say\u0131da uzmanla\u015fm\u0131\u015f emekli tar\u0131mc\u0131lar\u0131n gen&ccedil;lere ustal\u0131k yapmas\u0131 gerekti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum.<\/p>\n<p>Bu ustalar\u0131n sadece okumu\u015flardan de\u011fil alayl\u0131lardan da olmas\u0131 gerekti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum. Sahaya inmi\u015f her tar\u0131mc\u0131 bilir ki sahada &ouml;yle okuma yazma bilmeyen tar\u0131mc\u0131lar vard\u0131r ki, benim diyen ziraat m&uuml;hendisinden iyi budama yapar, kimisi &ccedil;ok iyi a\u015f\u0131 yapar ya da kimi tek bir meyvede &ccedil;ok uzmanla\u015fm\u0131\u015f olur. Ben nar konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir ilkokul &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; s\u0131n\u0131ftan terk tar\u0131mc\u0131 ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Nar hakk\u0131nda prati\u011fe d&ouml;n&uuml;k neredeyse bilmedi\u011fi konu yoktu ve (san\u0131r\u0131m imla hatalar\u0131 y&uuml;z&uuml;nden) bast\u0131rmaya utand\u0131\u011f\u0131 bir narc\u0131l\u0131k kitab\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 deneyimli ile gen&ccedil;, usta ile &ccedil;\u0131rak mutlaka bulu\u015fturulmal\u0131.<\/p>\n<p>Tar\u0131msal &uuml;retim konusunda, 16&rsquo; \u0131nc\u0131 y&uuml;zy\u0131lda zaten sahip oldu\u011fumuz geleneksel yetenekler ile g&uuml;n&uuml;m&uuml;z bilimini birle\u015ftirip hem k&ouml;yl&uuml;m&uuml;z&uuml;n hem kentlimizin taleplerine uygun tar\u0131m uzmanlar\u0131 yeti\u015ftirmek zorunday\u0131z. Bunun yolu da son y&uuml;z y\u0131ld\u0131r fazlas\u0131yla unuttu\u011fumuz usta-&ccedil;\u0131rak e\u011fitim sistemati\u011fini bilimsel ve g&uuml;n&uuml;n \u015fartlar\u0131na uygun bir anlay\u0131\u015fla hayata ge&ccedil;irmektir.<\/p>\n<p><u><b>Son S&ouml;z<\/b><\/u><\/span><\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">Tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml; ve tar\u0131m e\u011fitimi a&ccedil;\u0131s\u0131ndan deneyimli tar\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131z kahvehanelerde, lokallerde ya da evlerinde elden ayaktan &ccedil;ekilmelerine izin veremeyece\u011fimiz kadar b&uuml;y&uuml;k ve &ouml;nemli bir zenginli\u011fimizdir. Bu zenginli\u011fimizi ya g&ouml;rm&uuml;yor ya da y\u0131llard\u0131r bir t&uuml;rl&uuml; &ccedil;&ouml;z&uuml;lemeyen sorunlara kar\u015f\u0131 ne kadar faydal\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 anlayam\u0131yoruz. Be\u015finci y&uuml;zy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f bir d&uuml;\u015f&uuml;nce adam\u0131 olan Euripides &ldquo;Yaln\u0131z ak\u0131llar zenginliklerini kullanabilir&rdquo; demi\u015f. Ak\u0131l\u0131ysak, bu zenginli\u011fimizi do\u011fru \u015fekilde kullanmal\u0131y\u0131z diye d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/span>\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n<span style=\"font-family: Arial; font-size: 10pt\">Sayg\u0131 ve sevgilerimle<\/span>\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n<span style=\"font-family: Arial\"><span style=\"font-size: 10pt\">Hakan Ozan Erzincanl\u0131<br \/>\nZiraat Y&uuml;ksek M&uuml;hendisi<br \/>\n<\/span><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.tarimsal.com\/\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #0000ff; font-size: 10pt\">www.tarimsal.com<\/span><\/a><span style=\"font-size: 10pt\"> <\/span><\/span>\n<\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T&uuml;rkiye&rsquo; de tar\u0131m e\u011fitimi bildik anlamda liselerde, &uuml;niversitelerin iki veya d&ouml;rt y\u0131ll\u0131k programlar\u0131nda verilmektedir. Benim bildi\u011fim kadar\u0131 ile bu anlamda &uuml;&ccedil; unvan var: tekniker, teknisyen ve m&uuml;hendis A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 tekniker ve teknisyenin fark\u0131n\u0131 bilmiyordum. \u0130nternette biraz ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve \u015funu &ouml;\u011frendim: a) End&uuml;stri meslek lisesi, k\u0131z meslek lisesi, teknik lise ve k\u0131z teknik lisesi mezunlar\u0131na, &quot;teknisyen&quot;, b) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-9207","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9207"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170830,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9207\/revisions\/170830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9207"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=9207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}