{"id":94319,"date":"2014-01-28T17:07:00","date_gmt":"2014-01-28T17:07:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:58","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:58","slug":"2050lerde-hangi-gidalari-ne-miktarda-tuketecegiz-94319","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/2050lerde-hangi-gidalari-ne-miktarda-tuketecegiz-94319","title":{"rendered":"2050\u2019lerde hangi g\u0131dalar\u0131, ne miktarda t\u00fcketece\u011fiz?"},"content":{"rendered":"

Küresel \u0131s\u0131nma ba\u015fta olmak üzere, artan nüfus ve yükselen refahla birlikte daha fazla günlük kalori gereksinimi gibi birçok nedenle 2050’lerde bugünkü üretilen g\u0131da maddeleri miktar\u0131n\u0131n %50-%70 art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi öngörülmektedir. Fakat nüfus art\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanan ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k tar\u0131m alanlar\u0131ndaki dramatik dü\u015fü\u015f ilgilileri gerçekten dü\u015fündürmektedir.  Nitekim \u015fu anda her y\u0131l i\u015flenen 1,38 milyar hektar araziden bir ki\u015fiye dü\u015fen pay, 1960’larda 4,5 (2400 m2<\/span>) iken 2010 y\u0131l\u0131nda 2,4 dekara dü\u015fmü\u015f, 2050 y\u0131l\u0131nda da 1,8 dekara inmesi beklenmektedir. Peki bu aç\u0131k nas\u0131l kapat\u0131labilecektir? Yaln\u0131z birim alandan kald\u0131r\u0131lacak ürünün, yani verimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 çare olabilir mi? \u0130\u015fte burada tar\u0131m stratejistlerinin gelecekte hangi tar\u0131m ürününün ne miktarda tüketilmesinin beklendi\u011fini bilme zorunlulu\u011fu öne ç\u0131kmaktad\u0131r. Bu soru ba\u015fta FAO, Uluslararas\u0131 Tar\u0131msal Kalk\u0131nma Fonu (IFAD), Dünya G\u0131da Program\u0131 (WFP), Dünya Kaynaklar\u0131 Enstitüsü (WRI) ve CGIAR gibi çok say\u0131da uluslar aras\u0131 kurulu\u015f raporlar\u0131nda yan\u0131t bulmaktad\u0131r.  Çizelgeden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi ana ürünlerin 2005, 2006 ve 2007 y\u0131llar\u0131nda ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k tüketim ortalamalar\u0131 ile 2050 y\u0131llar\u0131nda beklenen de\u011ferler ele al\u0131nm\u0131\u015f ve farklar\u0131n, gözlenen de\u011ferlere oran\u0131 (%) hesaplanarak son sütundaki çarp\u0131c\u0131 verilere ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu rakamlara dayanarak, hangi ürünlerin daha çok tüketilece\u011fi kolayca anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu verilere göre gelecekte baz\u0131 ürünlerin ara\u015ft\u0131rmas\u0131na, yat\u0131r\u0131m\u0131na ve üretimine öncelik verebiliriz.<\/p>\n

AB 2007’de i\u015fleme koydu\u011fu 7. Çerçeve ara\u015ft\u0131rma projelerinde bilme dayal\u0131 biyoekonomik projelerinde önceli\u011fi baklagil a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bitkilere vermi\u015ftir<\/span>[1]<\/a>. Bu yakla\u015f\u0131mda ilke, Akdeniz diyetinin temel g\u0131das\u0131 olan bu ürünün, özellikle kuzey Avrupa’ya yay\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme aç\u0131s\u0131ndan toplumuna sahip ç\u0131karken, sa\u011fl\u0131k giderlerini de azaltmakt\u0131. Bu örnekten hareketle, çizelgedeki oranlar\u0131 ülkemiz tar\u0131m\u0131 için tek tek ele alal\u0131m:<\/span><\/p>\n

\"*\" Önce ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k kilokaloride beklenen art\u0131\u015fa bir göz atal\u0131m: 2772’den 3070’e ç\u0131kmas\u0131 beklenen bu enerjinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 için, gerek bitkisel ve gerekse hayvansal g\u0131da tüketiminde art\u0131\u015flar ya\u015fanaca\u011f\u0131 ve bu nedenle söz konusu ürünlerin di\u011ferlerine nazaran öne ç\u0131kaca\u011f\u0131 bir gerçektir.<\/p>\n

\"*\" Tah\u0131l tüketiminde sanki bir de\u011fi\u015fim olmayacakm\u0131\u015f gibi görünen “%1” asl\u0131nda biraz yan\u0131lt\u0131c\u0131. Çünkü Çin gibi yüksek nüfuslu bir ülke h\u0131zla bu\u011fdaydan pirince geçi\u015fi izledi\u011fimiz bu günlerde, tah\u0131llar\u0131n içinde ayr\u0131 bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Nitekim Türkiye’de de kentle\u015fmeden de kaynaklanan nedenle, y\u0131ll\u0131k ki\u015fi ba\u015f\u0131na pirinç tüketiminin son 30 y\u0131lda iki misline ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131na bu linkte<\/a> detayl\u0131 olarak de\u011finmi\u015ftir.  <\/p>\n

\"*\"     Ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k \u015feker tüketiminin belirtilen süre içerisinde 22 kg. dan 25 kg. a ç\u0131kmas\u0131n\u0131n beklenmesi sak\u0131n \u015feker pancar\u0131 üreticilerini sevindirmesin. Çünkü \u015feker kayna\u011f\u0131 olarak \u015feker kam\u0131\u015f\u0131 öne ç\u0131kacakt\u0131r. Hatta \u015feker pancar\u0131, ekim alan\u0131 daralacak tek kültür bitkisi olacakt\u0131r.<\/p>\n

\"*\"     Baklagil tüketiminde bir kg.l\u0131k art\u0131\u015f asl\u0131nda bu gurup bitkilerin %15 art\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

\"*\"     Çizelgede en fazla art\u0131\u015f beklentisi bitkisel ya\u011flarda izlenmektedir. \u0130thalatç\u0131s\u0131 oldu\u011fumuz bu katagori için Türkiye’nin özel stratejiler geli\u015ftirmesi gerekecektir.<\/p>\n

\"*\"     Et ve süt konusu tart\u0131\u015f\u0131lmaz tüketimi artmas\u0131 beklenen g\u0131da kaynaklar\u0131d\u0131r.  <\/p>\n

Bu g\u0131da katagorilerinin beklenen art\u0131\u015flar\u0131na göre her ülkenin gerekli yat\u0131r\u0131m ve ara\u015ft\u0131rmalara yeniden yön vermesi gere\u011fi kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131k\u0131yor. Peki, politikac\u0131s\u0131ndan bürokrat\u0131na, bilim adam\u0131ndan, yat\u0131r\u0131mc\u0131 özel sektörüne bu detaylara ne oranda vak\u0131f\u0131z? Gelece\u011fin planlanmas\u0131nda zaten ad\u0131 geçen \u015fah\u0131s ve birimler de\u011fil de “dü\u015fünce kurulu\u015flar\u0131” görev üstlenmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

Daralaca\u011f\u0131 beklenen ekim alanlar\u0131na kar\u015f\u0131n daha fazla üretmek için birim alandan daha fazla verimi sa\u011flayacak biyoekonomik ara\u015ft\u0131rmalar için bütün ülkeler adeta yar\u0131\u015f içindedirler. Di\u011fer taraftan küresel \u0131s\u0131nma ile birlikte olu\u015facak ko\u015fullara uyabilecek yeni çe\u015fitler (<\/span>bak\u0131n\u0131z<\/a>) için her ülke bitki \u0131slah\u0131na yönelik çok farkl\u0131 sistemler-stratejiler geli\u015ftirmek zorundad\u0131rlar. Nitekim BRIC ülkeleri tar\u0131msal ara\u015ft\u0131rma sistemlerini adeta yeniden yap\u0131land\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. BREZ\u0130LYA tohum \u0131slah\u0131n\u0131n önemini fark eden ilk geli\u015fmekte olan ülke olarak- Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131, Tohumculuk sektörünü ve Üniversiteleri Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Konseyi “EMBRAPA” ad\u0131 alt\u0131nda toplam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kurulu\u015f Brezilya’n\u0131n birçok üründe dünya pazar\u0131nda lider olmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, yaln\u0131z “çe\u015fit geli\u015ftirme” ile de kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Geli\u015ftirilen çe\u015fitler öylesine agronomik olanaklara f\u0131rsat yaratm\u0131\u015ft\u0131r ki, üreticisine bir y\u0131lda iki soya ve bir y\u0131lda “bu\u011fday + soya” yani ayn\u0131 araziden y\u0131lda iki ürün alma f\u0131rsat\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (<\/span>bak\u0131n\u0131z<\/a>).<\/span><\/p>\n

Hindistan tar\u0131msal ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 ICAR (Hindistan Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Konseyi) 59 enstitüsü,  69 Ziraat Üniversitesi ve  636 istasyonu ile  onlarca kültür bitkisinde biyotek çe\u015fit adaylar\u0131 ile ülkenin yar\u0131nlar\u0131 için gerekli yeni çe\u015fit gereksinimini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131rlar (<\/span>http:\/\/www.washingtonbanglaradio.com\/content\/14886714-new-paradigms-agricultural-research#ixzz2qmhyxNrv<\/a>).<\/span><\/p>\n

Peki, Türkiye onlarca Ziraat Fakültesinde (biyoloji bölümlerini de unutmayal\u0131m) çal\u0131\u015fan binlerce ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131y\u0131 devreye sokmayarak, yani bir ulusal “Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Konseyini” hala kurmadan gelece\u011fin yeni çe\u015fitlerini nas\u0131l geli\u015ftirecek? Bat\u0131da var olan özel bitki \u0131slah\u0131 kurulu\u015flar\u0131 genelde Üniversite kaynakl\u0131 “melek yat\u0131r\u0131mc\u0131larca”  kurulmu\u015ftur. Tabii ki Üniversitenin devrede olmad\u0131\u011f\u0131 genetik çal\u0131\u015fmalar, gerekli yar\u0131-yol materyali sa\u011flayamayacakt\u0131r. \u0130\u015fte royalite de (\u0131slahç\u0131 hakk\u0131) ödenerek ithal etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z TOHUMUN çözülemeyen sorunu burada ba\u015fl\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Prof. Dr. Nazimi Aç\u0131kgöz<\/p>\n


<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/a> Birle\u015fmi\u015f Milletler 2016 y\u0131l\u0131n\u0131 baklagil y\u0131l\u0131 ilan etmi\u015ftir!<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Küresel \u0131s\u0131nma ba\u015fta olmak üzere, artan nüfus ve yükselen refahla birlikte daha fazla günlük kalori gereksinimi gibi birçok nedenle 2050’lerde bugünkü üretilen g\u0131da maddeleri miktar\u0131n\u0131n %50-%70 art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi öngörülmektedir. Fakat nüfus art\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanan ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k tar\u0131m alanlar\u0131ndaki dramatik dü\u015fü\u015f ilgilileri gerçekten dü\u015fündürmektedir.  Nitekim \u015fu anda her y\u0131l i\u015flenen 1,38 milyar hektar araziden bir ki\u015fiye […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-94319","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94319"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170461,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94319\/revisions\/170461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94319"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=94319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}