{"id":9594,"date":"2009-01-05T21:39:00","date_gmt":"2009-01-05T21:39:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"turkiyeyi-bekleyen-tehlikegida-ve-su-savaslari-9594","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/turkiyeyi-bekleyen-tehlikegida-ve-su-savaslari-9594","title":{"rendered":"T\u00dcRK\u0130YE’Y\u0130 BEKLEYEN TEHL\u0130KE:GIDA VE SU SAVA\u015eLARI"},"content":{"rendered":"

Türkiye Anadolu yar\u0131m adas\u0131nda kurulmu\u015f olan bir devlettir. Ülkemizin kurulu\u015f yeri jeopolitik ve jeostratejik bak\u0131mdan çok önemli bir konumdad\u0131r. Bu konum dikkatle incelendi\u011finde ülkemiz üzerine oynanan oyunlar\u0131n sebepleri daha kolay anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Bu co\u011frafyada devlet kuran milletler varl\u0131klar\u0131n\u0131 sürdürebilmek için çok büyük gayret göstermi\u015f fakat bu devletlerden önemli bir k\u0131sm\u0131 buna ra\u011fmen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürememi\u015ftir<\/span>.<\/o:p><\/span><\/span><\/span><\/span>
\n Türkiye, eski dünya karalar\u0131 olarak bilinen Asya, Avrupa ve Afrika k\u0131talar\u0131n\u0131n kesi\u015fme kav\u015fa\u011f\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Bu topraklarda, Mezopotamya medeniyetinden, M\u0131s\u0131r, \u0130srailo\u011fullar\u0131, Babil, Asur, Hitit, Bizans ve \u0130slam medeniyetine kadar birçok medeniyet kurulmu\u015f ve y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu co\u011frafya zorlu bir bölgedir. Tarih boyunca sava\u015flar hiç eksik olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu bugün de sava\u015fs\u0131z geçen bir gün dahi yoktur. Kendi potansiyelinin fark\u0131nda olmayan ve milli kültür de\u011ferlerini ya\u015famayan bir devletin bu topraklarda uzun zaman ya\u015famas\u0131 mümkün de\u011fildir. Bu co\u011frafyan\u0131n di\u011fer bir özelli\u011fi, tarih boyunca inanç sistemlerinden kaynaklana sava\u015flara sahne olmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bugün gerçekle\u015fmekte olan sava\u015flar\u0131n müsebbibi olan Yahudi anlay\u0131\u015f\u0131na göre “vaat edilen topraklar\u0131 ele geçirme emeli” perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Anadolu eninde sonunda sava\u015f potas\u0131n\u0131n içine girecektir. Her gelecek yak\u0131n oldu\u011funa göre bu tehlike de, er geç ba\u015f\u0131m\u0131za gelecek gibi görünüyor. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>Anadolu’nun yurt olarak tercih edilmesinin oldukça çekici nedenleri vard\u0131r. Öncelikler üç k\u0131tay\u0131 birbirine ba\u011flayan bir köprü durumunda olmas\u0131 bu co\u011frafyay\u0131 e\u015fsiz bir konuma getirmektedir. Tarihi devirler boyunca üç büyük k\u0131ta aras\u0131ndaki seyahat, ticaret ve askeri amaçl\u0131 bütün yolculuklar bu topraklar üzerinden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Aslan yolu, baharat yolu ve ipek yolu bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Co\u011frafi ke\u015fiflerin ard\u0131ndan yeni deniz yollar\u0131n ke\u015ffedilmesi ile öneminin bir miktar azald\u0131\u011f\u0131 söylense de asla ortadan kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdilerde ipek yolunun yerini do\u011funda bat\u0131ya, kuzeyden güneye do\u011fru örümcek a\u011f\u0131 gibi ço\u011falan boru hatlar\u0131 ve demir yollar\u0131 almaktad\u0131r. Bu topraklar üzerinden geçen ula\u015f\u0131m hatlar\u0131 bugün belki de ipek ve baharat yollar\u0131n\u0131n geçti\u011fi zamandan bile daha fazla önem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Çünkü modern ipek yolu bugün kervanlardan de\u011fil vagonlardan ve demiryollar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca günümüzde teknolojinin geli\u015fmesi ile fosil yak\u0131tlara olan ihtiyac\u0131n artmas\u0131 Anadolu’yu bir enerji köprüsü haline getirmi\u015ftir. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu avantajlardan en önemlisi de iklim bak\u0131m\u0131ndan son derece önemli imkânlar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131nda gizlidir. Makro ölçekte Akdeniz iklim bölgesinde bulunan Anadolu, Akdeniz ikliminin sundu\u011fu mutedil bir ya\u015fama alan\u0131 olmas\u0131 yan\u0131nda, do\u011fal ve kültür bitkileri bak\u0131m\u0131ndan sahip oldu\u011fu çe\u015fitlilikle dünyan\u0131n birçok ülkesinin g\u0131pta ile bakt\u0131\u011f\u0131 bir yerdedir. \u0130klim \u015fartlar\u0131n\u0131n turizm potansiyeli açs\u0131s\u0131ndan özellikle yaz turizmi bak\u0131m\u0131ndan do\u011furdu\u011fu avantajlar ülkemizi dünya ölçe\u011finde en fazla turist çeken ülkeler aras\u0131nda ilk 10. ülke konumuna sokmu\u015ftur. Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131n mikro ölçekte yerel farkl\u0131l\u0131klardan olu\u015fan bir yeryüzü \u015fekilleri ve buna ba\u011fl\u0131 mikro iklim alanlar\u0131 vard\u0131r ki bu durum Akdeniz iklimi içinde dört farkl\u0131 iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Böylece bir yanda denize girilebilirken, di\u011fer yanda kayak yap\u0131labilmesi veya yayla turizminin mümkün olmas\u0131, rafting sporunun gerçekle\u015ftirilebilmesi gibi e\u015fsiz avantajlar ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. Bugün Antalya futbol turizmi aç\u0131s\u0131ndan Asya ve Avrupa’n\u0131n rakipsiz kamp alanlar\u0131ndan birisidir.<\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu bu iklim ve yeryüzü yap\u0131s\u0131n\u0131n getirdi\u011fi imkânlardan belki de en önemlisi, tar\u0131m potansiyeli aç\u0131s\u0131ndan haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 avantajlard\u0131r. Günümüzde dünya nüfusunu h\u0131zla artmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131 bekleyen en önemli tehlikenin g\u0131da maddesi temin etmede ya\u015fanacak s\u0131k\u0131nt\u0131lar oldu\u011funu söylemek kehanet de\u011fildir. Anadolu co\u011frafyas\u0131 g\u0131da temini konusunda da dünya ölçe\u011finde en avantajl\u0131 ülkelerden birisi konumundad\u0131r. Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n henüz yeni yeni makineli tar\u0131ma geçti\u011fi ülkemizin birçok kesiminde mecburiyetten de olsa bilmeden organik tar\u0131m uygulanmaktad\u0131r. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>Gelecekte sava\u015flar\u0131n petrolden de\u011fil g\u0131da ve su kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131ndan ç\u0131kacakt\u0131r. \u015eimdi \u015fu soruya cevap arayal\u0131m; gelecekte bir sava\u015f ç\u0131ksa, acaba öncelikle araçlar\u0131n yak\u0131t\u0131 için mi, insanlar\u0131n yak\u0131t\u0131 için mi ç\u0131kar? Her halde öncelikle “insan\u0131n araçlara ula\u015fabilmek için suya ihtiyac\u0131 olacakt\u0131r” cevab\u0131n\u0131 verdi\u011finizi duyar gibi oluyorum. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>Co\u011frafi yap\u0131n\u0131n alp da\u011flar\u0131 silsilesine ba\u011fl\u0131 olarak \u015fekillenmesi yüksek bölgelerin fazla ya\u011f\u0131\u015f almas\u0131 ve adeta su deposu özelli\u011fi göstermesine yol açmaktad\u0131r. Böylece Anadolu, gerek temiz kaynak sular\u0131, gerekse sulama suyu ve enerji sa\u011flama amac\u0131yla kullan\u0131labilecek potansiyel kaynaklar yönüyle ba\u011fr\u0131nda e\u015fsiz f\u0131rsatlar bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.        <\/span>Ortado\u011fu ülkelerine göre fiziki co\u011frafya özellikleri bak\u0131m\u0131ndan yüksek bölge konumunda olan Anadolu daha fazla su potansiyeline sahiptir. Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131na hayat veren Dicle ve F\u0131rat nehirleri kayna\u011f\u0131n\u0131 bizim ülkemizden almaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde Çoruh ve Aras nehri gibi s\u0131n\u0131r a\u015fan nehirlerimizi dü\u015fündü\u011fümüzde bu gün bile ülkeler aras\u0131nda sorun te\u015fkil eden su meselesinin gelecekte daha da önem kazanaca\u011f\u0131n\u0131 söyleyebiliriz. Dünya nüfusunu artmas\u0131 ile su ihtiyac\u0131 artmaktad\u0131r. Fakat su kaynaklar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklard\u0131r ve art\u0131r\u0131lmas\u0131 insanlar\u0131n elinde de\u011fildir. Küresel boyuttaki çevre felaketleri de göz önüne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda su kaynaklar\u0131n\u0131n kuruma riskinin de oldu\u011fu aç\u0131k bir gerçektir. Küresel \u0131s\u0131nma, ba\u015fta sulak alanlar olmak üzere canl\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. G\u0131da üretimi için mutlaka suya ihtiyaç duyulmas\u0131 g\u0131da krizi ve su krizini birlikte getirecektir. Daha \u015fimdiden su kaynaklar\u0131m\u0131za ve nehirlerimize mü\u015fteri olan ülkeler su krizinin kap\u0131da oldu\u011funun bir delili niteli\u011findedir. Muhtemeldir ki, Anadolu topraklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda bulunan petrol kaynaklar\u0131 gelecekte yeni teknolojiler kullan\u0131larak ke\u015ffedilebilir. Böylece ülkemiz petrol zengini olabilir. Fakat çölün ortas\u0131nda yeni su kaynaklar\u0131n\u0131n ke\u015ffedilme \u015fans\u0131 yoktur. Bu nedenle bizim ülkemizin elindeki sular\u0131 kendine yetmezken kom\u015fu ülkelerin susuzluktan k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda bizim bu krizin d\u0131\u015f\u0131nda kalmam\u0131z mümkün olmayacakt\u0131r. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>Türkiye cumhuriyeti devleti gelecekte ya\u015fanabilecek g\u0131da ve su sava\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fimdiden önlemini almal\u0131d\u0131r. Öncelikle elimizdeki su kaynaklar\u0131n\u0131 verimli kullanman\u0131n imkânlar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n verimli ve tasarruflu kullan\u0131lmas\u0131 için kampanyalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sular\u0131m\u0131z\u0131n bo\u015fa ak\u0131p gitmemesi için yeni enerji projeleri hayata geçirilmelidir. Bunun yan\u0131nda yata\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirilen nehirler ve kurutulan sulak alanlar\u0131n çevre felaketlerine yol açt\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Deniz suyundan kullanma suyu ve içme suyu üretilmesi teknolojilerinin kurulu\u015fu \u015fimdiden planlanmal\u0131d\u0131r. Ya\u011fmur sular\u0131n\u0131n depolanarak kullan\u0131lmas\u0131 ve at\u0131k sular\u0131n ar\u0131t\u0131larak kullanma ve sulama suyu yap\u0131lmas\u0131na kadar bir dizi projeler geli\u015ftirilmelidir. Bu ve benzeri sorunlar\u0131n çözümüne yönelik olarak ilgili bakanl\u0131klar taraf\u0131ndan proje yar\u0131\u015fmalar\u0131 düzenlenmelidir.<\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>G\u0131da krizinin çözümü su sorununun çözümü ile yak\u0131ndan ilgilidir. Tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131zda verimlili\u011fin art\u0131r\u0131lmas\u0131 için yeni yöntemler geli\u015ftirilmelidir. Tar\u0131mda makinele\u015fme sa\u011flanmal\u0131 ve modern tar\u0131m yöntemleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>Anadolu co\u011frafyas\u0131 muhtemel bir g\u0131da ve su sava\u015flar\u0131n\u0131n da hedef ve kilit ülkesi konumundad\u0131r. Bu co\u011frafyada ya\u015famak büyük bir bedel ister. Güçlü ve büyük Türkiye’nin in\u015fas\u0131 güçlü enerji politikalar\u0131 yan\u0131nda güçlü g\u0131da politikalar\u0131 yapmak ve uygulamakla mümkündür. G\u0131da politikalar\u0131 ise tar\u0131m politikalar\u0131ndan ayr\u0131 dü\u015fünülemez. Ülkemizin bulundu\u011fu jeopolitik konum dünya dengesinde önemli bir yerdedir. Ülkemize yönelik tehditlerin artmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu tehditlere kar\u015f\u0131 çözüm üretmek ancak basiretli ve ferasetli bir bak\u0131\u015f ve gelece\u011fi planlamakla mümkündür. Planlama ise ba\u015fta tar\u0131m\u0131 yönlendirecek stratejik ARGE çal\u0131\u015fmalar\u0131, insan kaynaklar\u0131 planlamas\u0131, su kaynaklar\u0131n\u0131n ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131n planlamas\u0131 ile mümkün olabilir. Bu \u015fekilde bir bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131 ile gelecek optimizasyonu yap\u0131l\u0131p muhtemel riskler ve avantajlara haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmal\u0131d\u0131r. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>        <\/span>“Su uyur dü\u015fman uyumaz”<\/b> sözünü unutmayal\u0131m. <\/o:p><\/span><\/span><\/span>Fakat “su akar Türk bakar”<\/b> sözünü de hat\u0131rlay\u0131p dü\u015fman\u0131 her zaman d\u0131\u015far\u0131da aramayal\u0131m.<\/o:p><\/span><\/span><\/span>Dr. Nadir Çomak<\/o:p><\/span><\/span><\/span>E\u011fitimci-Yazar<\/o:p><\/span><\/span><\/span>ncomak@hotmail.com<\/o:p><\/span><\/span><\/span><\/span>        <\/span> <\/span><\/span><\/span><\/o:p><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Yrd. Do\u00e7. Dr. Nadir \u00c7OMAK<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Türkiye Anadolu yar\u0131m adas\u0131nda kurulmu\u015f olan bir devlettir. Ülkemizin kurulu\u015f yeri jeopolitik ve jeostratejik bak\u0131mdan çok önemli bir konumdad\u0131r. Bu konum dikkatle incelendi\u011finde ülkemiz üzerine oynanan oyunlar\u0131n sebepleri daha kolay anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Bu co\u011frafyada devlet kuran milletler varl\u0131klar\u0131n\u0131 sürdürebilmek için çok büyük gayret göstermi\u015f fakat bu devletlerden önemli bir k\u0131sm\u0131 buna ra\u011fmen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürememi\u015ftir. Türkiye, eski […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-9594","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9594"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170817,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9594\/revisions\/170817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9594"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=9594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}