\u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda önemli rolleri olan bö\u011fürtlen de organik asitler, mineraller ve vitaminler bak\u0131m\u0131ndan çok zengin bir meyvedir.
\n Bö\u011fürtlenlerde çiçeklenme genellikle May\u0131s ay\u0131nda ba\u015flay\u0131p A\u011fustos ay\u0131na kadar devam etmektedir. Bu nedenle bitki üzerinde de\u011fi\u015fik olgunla\u015fma devrelerinde olan meyve salk\u0131mlar\u0131 birbirini takip ederler.
\n Bö\u011fürtlenlerde tozlanma ar\u0131lar vas\u0131tas\u0131 ile olmaktad\u0131r. Siyah renkli meyveler birçok çe\u015fitte yuvarla\u011f\u0131ms\u0131 veya yuvarlak \u015fekillidir. Olgunla\u015fma durumunda meyveler çanak yaprak ile birlikte toplanmaktad\u0131r. Ham meyvelerde meyve sap\u0131 krem beyaz renkte iken olgunla\u015fma durumunda ise gri, mavi ve k\u0131rm\u0131z\u0131mt\u0131rak renk almaktad\u0131r. Hasat zaman\u0131 meyve sap\u0131ndaki bu renk de\u011fi\u015fimine bakarak belirlenebilmektedir. Meyve olgunla\u015fma tarihi bölgelere göre de\u011fi\u015fmekle birlikte Haziran sonu-Temmuz ba\u015f\u0131nda hasat ba\u015flamakta ve Eylül ay\u0131na kadar devam etmektedir.
\n Amerika’da yap\u0131lan \u0131slah çal\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda dikensiz bö\u011fürtlen elde edilmi\u015ftir. Oldukça verimli ve güçlü büyüme özelli\u011fine sahip olan bu çe\u015fitlerin bitkileri 3-4 m boyunda dallar olu\u015ftururlar. Tüm toprak ve iklim \u015fartlar\u0131na adapte olma özelli\u011fine sahiptir. Dü\u015fük k\u0131\u015f so\u011fuklar\u0131na dayan\u0131kl\u0131 olmalar\u0131na ra\u011fmen geç donlardan zarar görmektedirler.
\n EKOLOJ\u0130K \u0130STEKLER\u0130
\n \u0130klim
\n Bö\u011fürtlenler iklim faktörleri bak\u0131m\u0131ndan ahudutlar\u0131 kadar mü\u015fkülpesent de\u011fildir. De\u011fi\u015fik iklim \u015fartlar\u0131na daha kolay adapte olma özelli\u011findedir. S\u0131cakl\u0131k ve kurakl\u0131\u011fa ahudutlar\u0131ndan daha fazla dayan\u0131kl\u0131d\u0131rlar. Ancak k\u0131\u015f ve ilkbahar donlar\u0131na kar\u015f\u0131 ahudutlar\u0131na göre daha az dayan\u0131rlar. Genelde s\u0131cak mutedil iklim bölgelerinde daha iyi sonuç vermektedir. \u015eeftali yeti\u015ftirilen bölgelerde bö\u011fürtlen yeti\u015ftiricili\u011fi rahatl\u0131kla yap\u0131lmaktad\u0131r.
\n Bö\u011fürtlenlerin olgunla\u015fma döneminde kuru bir hava istenmez. Normalde so\u011fuk geçen k\u0131\u015f mevsiminde dallar genellikle donarak zarar görürler. Donan bu dallar yerine köklerden yeni sürgünler ç\u0131kar ancak o y\u0131l\u0131n ürününü almak mümkün olmamaktad\u0131r. Bu nedenle don tehlikesi olan bölgelerde mutlak dondan korunma tedbirleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\n Toprak
\n Toprak olarak seçici de\u011fil ancak bitki, dinlenmi\u015f, derin ve geçirgen toprak, yar\u0131 asit (pH 6-7) topraklar\u0131 sevmektedir. Bunun yan\u0131nda topra\u011f\u0131n yeterli besin maddece zengin olmas\u0131 verim ve kalite bak\u0131m\u0131ndan olumlu yönde etkilemektedir.
\n Standart temel gübreleme iyi yanm\u0131\u015f çiftlik gübresi 4-5 t\/da, Ancak bu gübrelemede topra\u011f\u0131n verimli\u011fine göre bu miktarlar\u0131 de\u011fi\u015fiklik göstermektedir.
\n Bö\u011fürtlenler orta veya orta-küçük çal\u0131lard\u0131r ve özel bir toprak iste\u011fi göstermezler. Bununla beraber, bö\u011fürtlen yeti\u015ftiricili\u011fi organik maddelerce zengin, derin, geçirgen, yar\u0131 asit, hafif veya orta bünyeli, su tutma kapasitesi yüksek topraklarda ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.
\n Sürekli toprak nemi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle drenaj\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f, a\u011f\u0131r bünyeli topraklarda da uyum sa\u011flamaktad\u0131r. Toprak reaksiyonu hafif asit veya nötr (pH = 6-7) olmal\u0131d\u0131r. Toprak derinli\u011fi en az 1 metre olmal\u0131d\u0131r. Toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda toprak 30-35 cm derinlikten i\u015flenmesi yeterlidir.
\n Toprak i\u015fleme s\u0131ras\u0131nda organik gübrelemenin beraber yap\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Takip eden uygulama N, P, K gübrelemesidir. Bunun da sonbahar sonunda veya k\u0131\u015f sonundan önce toprak analizi sonunda gerekli miktarlarda uygulanmal\u0131d\u0131r.
\n
\n ÇO\u011eALTMA METOTLARI
\n – Kök sürgünleri ile
\n – Uç dald\u0131rma ile
\n – Yaprak-göz çelikleri ile
\n – Kök çelikleri ile
\n – Doku kültürü ile
\n Kök sürgünleri ile fidan üretimi
\n Bö\u011fürtlen bitkisinin kök bo\u011faz\u0131 ve kökte bulunan gözlerden her y\u0131l yeni sürgünler ç\u0131kmaktad\u0131r. \u0130lkbaharda topraktan ç\u0131kan sürgünler geli\u015fme mevsimi boyunca büyürler. Geç sonbaharda yapraklar\u0131n\u0131 döktükten sonra erken ilkbahara kadar bunlar köklü olarak sökülür ve fidan olarak kullan\u0131l\u0131rlar. K\u0131\u015flar\u0131 sert geçen bölgelerde ilkbaharda söküm daha uygundur.
\n Kök sürgünleri ile fidan üretiminde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ana bitkiler ile, gerekir ise sterilize edilmi\u015f alanlarda dam\u0131zl\u0131klar kurulur. Bu dam\u0131zl\u0131klarda bak\u0131m en iyi \u015fekilde yap\u0131l\u0131r. Meyve dalc\u0131klar\u0131 henüz çiçekte iken kesilir ve her 4-5 y\u0131lda bir, fidanl\u0131k yeri de\u011fi\u015ftirilmelidir.
\n
\n Uç dald\u0131rma ile fidan üretimi
\n Dikensiz sürüngen bö\u011fürtlen tipleri sadece uç dald\u0131rmas\u0131 ile üretilmektedirler. Dikensizli\u011fin devam\u0131 için sonbaharda sürgünün uç k\u0131sm\u0131n\u0131n köklendirilmesi gerekir. Kökten ç\u0131kan sürgünler daima dikenli olmaktad\u0131r. Dikensiz türlerin ço\u011falt\u0131lmas\u0131nda büyük dikkat gerekmektedir.
\n Yaprak– göz çelikleri ile fidan üretimi
\n Gerek dikine gerek yat\u0131k büyüyen bö\u011fürtlen tipleri ilkbaharda körpe, yaprakl\u0131 sürgünlerden al\u0131nan yaprak–göz çeliklerinin yüksek nemde ve özellikle sisleme yöntemi alt\u0131nda köklendirilmeleriyle kolayca ço\u011falt\u0131labilirler (\u015eekil 14). Böyle çeliklerin köklendirilmeyi uyar\u0131c\u0131 kimyasal maddelerin (hormonlar) uygulanmas\u0131yla köklenme oran\u0131nda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 sonuçlar al\u0131nabilmektedir.
\n
\n
\n \u015eekil 14. Köklendirilmi\u015f tek gözlü bö\u011fürtlen çeli\u011fi
\n
\n Kök çelikleri ile fidan üretimi
\n Bö\u011fürtlen bitkilerinin gövde çelikleri ile üretimi mümkün olmamakla beraber kök çelikleri ile fidan üretimi sa\u011flanabilmektedir. Kök çelikleri sonbaharda yaprak dökümünden, ilkbaharda gözlerin sürmesine kadar geçen dinlenme döneminde al\u0131n\u0131rlar. 2 mm’den 10 mm’ye kadar de\u011fi\u015fen kal\u0131nl\u0131klarda kök parçalar\u0131ndan yararlan\u0131l\u0131r.
\n Çelikler 5-10 cm boyunda haz\u0131rlan\u0131rlar. Kök parçalar\u0131n\u0131n al\u0131n\u0131p çelik yap\u0131lmalar\u0131 ve dikilmelerine kadar, çok nemli ortamlarda tutulmalar\u0131 ve kurumalar\u0131n\u0131n önlenmesi gerekir. Kök çelikleri arazide 60-80 cm aral\u0131klarla ve 3-5cm derinlikte aç\u0131lan çizilere yanyana ve yatay olarak dizilir üstleri toprak ile kapat\u0131l\u0131r.
\n Çeliklerin dikildi\u011fi yer hafif bünyeli, organik ve ticari gübrelerle zenginle\u015ftirilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu çelikler üzerindeki gözler ilkbaharda sürer ve yaz boyunca geli\u015ferek sonbahar\u0131n sonlar\u0131nda dikime haz\u0131r fidan haline gelirler.
\n Doku kültürü yöntemi ile fidan üretimi
\n Bö\u011fürtlen fidan üretiminde, en modern en sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve en h\u0131zl\u0131 yöntem, doku kültürü tekni\u011fidir. Kontrollü \u015fartlarda sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak büyütülen ana bitkilerin büyüme noktalar\u0131ndan 0.1-0.3 mm kadar küçük parçalar al\u0131narak sterilize edilmi\u015f tüplerde özel besin ortamlar\u0131na konulurlar.
\n S\u0131cakl\u0131k, nem ve \u0131\u015f\u0131k yönünden en iyi \u015fartlar\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 büyüme odalar\u0131 veya dolaplar\u0131nda bu parçac\u0131klar içinde bulunduklar\u0131 özel ortamda ço\u011fal\u0131r ve küçük bitkicikler olu\u015fur. Bunlar belirli bir süre sonra al\u0131narak küçük saks\u0131lara daha sonrada büyük saks\u0131lara al\u0131n\u0131p d\u0131\u015f \u015fartlara al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak büyütülürler.
\n
\n BAHÇE TES\u0130S\u0130
\n Toprak Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve Dikim
\n Bahçe kurulacak yerin iklim özellikleri, bö\u011fürtlen bitkilerinin yeti\u015ftiricili\u011fine uygun olmal\u0131d\u0131r. Toprak analizi yapt\u0131r\u0131larak gerekti\u011finde toprak bünyesi uygun hale getirilir. Bahçenin ilkbahar ve özellikle yaz aylar\u0131nda sürekli sulanaca\u011f\u0131 dü\u015fünülerek, su kaynaklar\u0131na yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, sulama suyu temini durumuna göre sulama yöntem ve tesisine karar verilir.
\n Bahçede daha önceden herhangi bir kültür yap\u0131lamam\u0131\u015fsa bahçe haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na bir önceki yazdan ba\u015flan\u0131r. Toprak dikimden en az bir ay önce derin bir \u015fekilde sürüm, gerekirse krizma yap\u0131l\u0131r. Toprak analizi yapt\u0131r\u0131larak verilecek gübre miktarlar\u0131 belirlenir. Genel olarak topraklar organik maddece fakir olduklar\u0131ndan 3-5 ton çiftlik gübresi verilerek ikinci bir sürüm yap\u0131l\u0131r. Gübrelemeden sonra, toprak i\u015flenerek gübrenin topra\u011fa kar\u0131\u015fmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Dikimden önce fosforlu ve potasyumlu gübrelerle bir taban gübrelemesi ve son bir sürüm yapmak daha iyi sonuçlar vermektedir.
\n Toprak i\u015flendikten sonra gerekiyorsa toprak fümigasyonu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n
\n Dikim
\n Dikim yap\u0131lacak fidanlar kuvvetli, kökler iyi geli\u015fmi\u015f, hastal\u0131ks\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Dikim zaman\u0131na kadar serin ve nemli ortamlarda saklanmal\u0131d\u0131r. Hemen dikilmeyecek ise hendeklenmelidir. Gözler canl\u0131 ve dolgun olmal\u0131d\u0131r. Fidanlar dikim yerine çamurlu su dolu kovalarda veya \u0131slak telisler içerisinde ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kapal\u0131, bulutlu, rüzgars\u0131z günler dikim için en uygun günlerdir. Dikilecek bö\u011fürtlen fidanlar\u0131nda önce kök tuvaleti yap\u0131l\u0131r. Yaral\u0131, kuru ve çok uzun kökler kesilir.
\n Dikimin hemen ard\u0131ndan fidanlara can suyu verilir. Dikimi yap\u0131lan fidan\u0131n tepesi 20-30 cm’ den kesilir
\n Bö\u011fürtlenlerde k\u0131\u015flar\u0131 so\u011fuk geçen bölgelerde erken ilkbaharda yap\u0131lan dikimler en iyi sonucu vermektedir. K\u0131\u015flar\u0131 \u0131l\u0131k geçen bölgelerde ise geç sonbahar ve k\u0131\u015f aylar\u0131nda yap\u0131lan dikimler iyi sonuç vermektedir.
\n Dikim mesafeleri tür, ve çe\u015fitler büyüme gücü ve \u015fekline, dikim yöntemlerine, terbiye \u015fekillerine, toprak verimlili\u011fine ve toprak i\u015fleme \u015fekline göre çok farkl\u0131l\u0131k göstermektedir. Dik büyüyen bö\u011fürtlenler için “s\u0131ra aras\u0131 x s\u0131ra üzeri” mesafeleri 1.50 x 0.50 m, yat\u0131k büyüyenler için ise 3.00 x 3.50 m b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Genel olarak ortalama “2.50 x 1.50 m” kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\n Ticari amaçl\u0131 dikim aral\u0131klar\u0131 s\u0131ra aras\u0131 3 m, s\u0131ra üzeri 1-1.5 m tavsiye edilmektedir. Tek s\u0131ra tel sistemi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Dallar tellere 70, 130 ve 180 cm yüksekliklerde tel ile ba\u011flan\u0131r.
\n
\n BUDAMA
\n Di\u011fer önemli uygulamada budama i\u015flemidir. K\u0131\u015f budamas\u0131nda kuruyan dallar kesildi\u011fi gibi geli\u015fme döneminin daha sonraki y\u0131llar\u0131nda budama yap\u0131lmaktad\u0131r. 3. y\u0131l içersinde ye\u015fil budama yap\u0131lmaktad\u0131r. Haziran ay\u0131 içerisinde ince zay\u0131f dallar kesilerek her taç da 4-5 ana dal\u0131n büyümesi sa\u011flan\u0131r.
\n K\u0131\u015f budamas\u0131nda geli\u015fmesi en iyi olan 4-5 yeni dal seçilerek di\u011ferleri budamayla ç\u0131kar\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 zamanda ana dallar 190-195 cm yükseklikte b\u0131rak\u0131l\u0131r. Yan dallar\u0131n ilk 40-45 cm’leri kesilerek di\u011ferleri 20-30 cm k\u0131salt\u0131l\u0131r.
\n
\n D\u0130K\u0130M SONRASI BAKIM
\n Dikimden sonra toprak 15-20 cm derinlikte i\u015flenmeli. S\u0131ralar aras\u0131 çapalanarak kesekler k\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yabanc\u0131 ot mücadelesi, hastal\u0131k ve zararl\u0131lar ile mücadele yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n Bö\u011fürtlenlerde ekonomik ömür 12-13 y\u0131l olup ortalama verim 2 t\/da’ d\u0131r. Meyvenin olgunla\u015fma döneminde güne\u015fli ve rüzgarl\u0131 günleri tercih eder. Ya\u011fmurlu mevsimlerde Botrytis daha h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fme gösterir. Bu da çiçeklenmeden önce ve sonra fungisit uygulamas\u0131yla önlenebilmektedir.
\n
\n
\n
\n
\n
\n \u015eekil 15. Bö\u011fürtlenlerde de\u011fi\u015fik terbiye \u015fekilleri
\n
\n ÇE\u015e\u0130T SEÇ\u0130M\u0130
\n • Çe\u015fit bulundu\u011fu iklim ve toprak özelli\u011fine uygun,
\n • Verimli ve hastal\u0131klara dayan\u0131kl\u0131,
\n • Pazar\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 bir çe\u015fit,
\n • Yola ve ta\u015f\u0131maya dayan\u0131kl\u0131,
\n • Bitkisi kuvvetli geli\u015fen,
\n • Ayr\u0131ca meyveler taze olarak veya meyve i\u015fleyen bir kurula\u015fa pazarlanmas\u0131 durumlar\u0131nda farkl\u0131 çe\u015fit gerektirmektedir (\u015eekil 16).
\n • Çe\u015fidi, özelli\u011fi ve kayna\u011f\u0131 belli olmayan fidanlar ile bahçe kurulmamal\u0131d\u0131r. Bu tip fidanlarla çe\u015fitler kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 için meyvenin pazar de\u011feri ve verim dü\u015fmekte, pazarlamada güçlüklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\n
\n
\n \u015eekil 16. Bö\u011fürtlen meyvesi
\n
\n GÜBRELEME
\n Gübrelemede, bahçe topra\u011f\u0131 analiz yapt\u0131r\u0131larak gerekli gübreleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak analiz yap\u0131lmamas\u0131 durumunda y\u0131ll\u0131k gübre ihtiyaçlar\u0131;
\n 4 -10 kg saf azot kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 azotlu gübre,
\n 5 –7 kg saf fosfor kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 fosforlu gübre,
\n 8 -12 kg saf potasyum kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 potasyumlu gübre verilir.
\n Tam verim ça\u011f\u0131ndaki bahçelerde bu miktarlar ilk dikim y\u0131llar\u0131nda 1\/3’ü, ikinci y\u0131lda ½’si olarak verilmelidir. Azotlu gübreler genelde amonyum sülfat olarak verilir ancak pH= 5.5 ve daha dü\u015fük ise amonyum nitrat olarak verilmelidir. Gerekirse kireçleme yap\u0131larak pH 6-7 ye yükseltilir.
\n Azotlu gübreler bö\u011fürtlen bitkilerine erken ilkbaharda ve meyve geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda olmak üzere iki defada verilir. Azotlu gübreler sulama veya ya\u011f\u0131\u015f öncesi, bitkilerin kök bölgelerine serpilerek verilmelidir.
\n Fosforlu ve potasyumlu gübreler gerekti\u011finde y\u0131lda veya iki y\u0131lda bir uygulan\u0131r. Uygulama sonbahar k\u0131\u015f aylar\u0131nda, fosforlu ve potasyumlu gübreler bitkilerin kök bölgeleri hizalar\u0131na topra\u011fa 20-30 cm derinli\u011fe gömülerek uygulan\u0131r.
\n
\n SULAMA
\n Bö\u011fürtlen meyvesinde iyi verim alabilmek için sulama, önemli faktörlerden birisidir. Sürekli toprak nemi iste\u011finde olan bö\u011fürtlen bitkileri için sulama önemli bir konudur. Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yetersiz oldu\u011fu dönemlerde sulama zorunlu olarak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Özellikle hasat zaman\u0131nda daha fazla sulama gerekir.
\n Az geçirimli topraklarda fazla su birikimi köklerde hastal\u0131klara ve ölümlere sebep olur. A\u015f\u0131r\u0131 sulama susuzluk kadar zararl\u0131 olabilir.
\n Sulama; kar\u0131k, ya\u011fmurlama veya damla sulama \u015feklinde yap\u0131l\u0131r. Ancak hasat döneminde ya\u011fmurlama sulama yönteminden kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n
\n HASAT VE AMBALAJ
\n Bö\u011fürtlen meyve türleri içerisinde meyvesi en hassas olanlardan biridir. Bu nedenle k\u0131sa zamanda bozulabilen ve h\u0131zl\u0131 tüketilmesi gereken bir meyvedir. Bu nedenle bö\u011fürtlen hasad\u0131, ambalaj\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131nda çok titiz davranmak gerekmektedir.
\n Toplamada gecikme, meyvenin yumu\u015famas\u0131 normal rengini kaybederek daha koyu renk almas\u0131 ile anla\u015f\u0131l\u0131r. Derin dondurma ve g\u0131da sanayi için bö\u011fürtlen tipik rengini ald\u0131ktan sonra hasat edilmelidir.
\n Bö\u011fürtlen meyveleri hasat olumuna geldikten sonra sabah erken saatlerde hasad\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Haftada 2-3 defa hasad\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. S\u0131cak ve kuru havalarda daha s\u0131k hasat edilebilir. Bö\u011fürtlen hasad\u0131 için günün serin saatleri tercih edilmelidir. Genellikle sabah 8-10 aras\u0131 en uygun saatlerdir. Hasat edilen meyveler en k\u0131sa zamanda serin, gölge bir yere ta\u015f\u0131nmal\u0131, mümkünse hemen so\u011fuk depoya konulmal\u0131d\u0131r.
\n G\u0131da endüstrisi kurulu\u015flar\u0131na i\u015flenmeye gönderilecek meyveler 0.5–1.0 kg’l\u0131k kutulardan 3-5 kg’l\u0131k küçük kasalara kadar daha büyük kaplara do\u011frudan toplan\u0131r. Bu kaplar\u0131n seçiminde al\u0131c\u0131 fabrikan\u0131n talepleri göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Taze olarak pazarlanacak meyveler 100, 250 veya 500 g’l\u0131k küçük plastik kaplara toplan\u0131r, bu kaplar ile büyük kasalara dizilerek bu \u015fekilde nakliyeye haz\u0131r duruma gelmi\u015f olur. Ambalaj kaplar\u0131n\u0131n alt\u0131 ezilen meyve suyunun akabilmesi için mutlaka delikli olmal\u0131d\u0131r. Aksi halde alt taraftaki meyveler hemen çürürler. Hasat edilen bu meyveler en k\u0131sa zamanda serin bir yere al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\n Bö\u011fürtlen meyvelerinin uzun süre taze olarak muhafazalar\u0131 genel olarak dü\u015fünülemez. Ancak ola\u011fanüstü durumlarda –0.5C veya 0C’de %85-90 oransal nem ko\u015fullar\u0131nda 5-7 gün süreyle depolanabilir. Muhafazay\u0131 k\u0131s\u0131tlayan en önemli faktör meyvelerin çürümeleridir.
\n
\n MEYVEN\u0130N DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130
\n Bö\u011fürtlen meyveleri çok çe\u015fitli \u015fekillerde de\u011ferlendirilirler. \u0130stenirse krema ile veya di\u011fer meyveler ile birlikte haz\u0131rlanan meyve salatas\u0131 \u015feklinde tüketilir. Derin dondurularak muhafazaya al\u0131nan meyveler uzun süre farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler için haz\u0131r tutulur. Bö\u011fürtlen meyveleri pasta endüstrisinin aranan meyvelerindendir.
\n Ayr\u0131ca meyveler kurutularak de\u011fi\u015fik \u015fekillerde kullan\u0131lmak üzere (meyve çay\u0131 gibi) uzun süre saklanabilirler. Bö\u011fürtlen meyveleri meyve suyu, konsantre ve likör olarak da kullan\u0131lmaktad\u0131r. Reçel, marmelat, jöle ve \u015fekerleme endüstrisinde, özellikle kendine özgü güzel kokular\u0131 nedeniyle de\u011ferli bir hammaddedir.
\n Son y\u0131llarda h\u0131zla geli\u015fen ve tüketimleri artan dondurma ve meyveli yo\u011furt üretiminde de yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n