\u0130yi beslenme insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve mutlulu\u011fu, fiziksel ve zihinsel geli\u015fimi ile ekonomik üretkenli\u011finin temelidir. Ku\u015faklar aras\u0131 yoksulluk döngüsünün k\u0131r\u0131larak, sosyal ve ekonomik geli\u015fmenin en iyi yolu iyi beslenmeden geçmektedir. \u0130yi beslenen anneler, sa\u011fl\u0131k yeti\u015fkinler olarak geli\u015fecek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 çocuklar do\u011fururlar. \u0130yi beslenme hastal\u0131klar\u0131 azalt\u0131rken, i\u015fgücü üretkenli\u011fi ile geliri art\u0131r\u0131r. \u0130yi beslenme ko\u015fullar\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu bu potansiyel kötü beslenme ile kaybolmakta, hatta topluma bir de maliyeti olmaktad\u0131r.<\/p>\n
***<\/p>\n
Kötü beslenme, FAO’a göre, fiziksel ve zihinsel büyüme ve geli\u015fme için gerekli olan enerji vericiler (karbonhidrat, protein ve ya\u011flar) ile mikro besinlerin (vitaminler ve mineraller) yetersiz, dengesiz veya tam tersine fazla al\u0131m\u0131ndan kaynaklanan anormal bir fizyolojik durumdur. Bu tan\u0131ma göre yetersiz beslenmeden kaynaklanan büyüme gerili\u011fi, mikro besin eksiklikleri (Vitamin A, Vitamin B12<\/sub>, iyot, kans\u0131zl\u0131k vb.), a\u015f\u0131r\u0131 kiloluk, obezite gibi beslenme \u015fekilleri kötü beslenme olarak de\u011ferlendirilmektedir. Birçok ülke kötü beslenmenin bu tipleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n ***<\/p>\n Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m Örgütü’nün (FAO) raporlar\u0131na göre “dünya çocuklar\u0131n\u0131n yüzde 26’s\u0131nda yetersiz beslenme nedeniyle büyüme gerili\u011fi (kavrukluk) görülmektedir. 2 milyar insan bir veya daha fazla mikro besin elementi eksikli\u011fi gösteriyor. Ayr\u0131ca dünyada 868 milyon insan (yüzde 12.5) enerji al\u0131m\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yetersiz beslenirken, 1.4 milyar insan a\u015f\u0131r\u0131 kilolu, üstelik bu say\u0131n\u0131n 500 milyonu da obez”<\/p>\n ***<\/p>\n Ayn\u0131 FAO raporlar\u0131nda ülkemiz için de baz\u0131 istatistiklere yer verilmi\u015f. Bu istatistiklere göre çocuklar\u0131m\u0131z\u0131n yüzde 12.3’ünde büyüme gerili\u011fi, yüzde 32.6’s\u0131nda anemi, yüzde 12.4’ünde Vitamin A eksikli\u011fi, yüzde 60.9’unda iyot eksikli\u011fi görülmektedir. Bu verilerin son y\u0131llara ait güncel veriler oldu\u011funu belirtelim. Ayr\u0131ca yeti\u015fkinlerimizin yüzde 29.3’ü ise obez. Üstelik bu veri 6 y\u0131l öncesine ait.<\/p>\n ***<\/p>\n Tabi ki bütün bu kötü beslenme ko\u015fullar\u0131n\u0131n topluma ekonomik ve sosyal maliyetleri var. Her y\u0131l, dünyada, 5 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki 3.1 milyon çocuk kötü beslenme ko\u015fullar\u0131ndan, 315 bin kad\u0131n da yine kötü beslenme sonucu olu\u015fan demir eksikli\u011finin tetikledi\u011fi do\u011fum kanamas\u0131ndan dolay\u0131 ölüyor. Kötü beslenme nedeniyle ortaya ç\u0131kan anne ve çocuk kay\u0131plar\u0131, toplumda telafisi mümkün olmayan sosyal yaralara yol aç\u0131yor. Bu sosyal maliyetin ötesinde kötü beslenmenin, üretkenli\u011fin dü\u015fmesi ve do\u011frudan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 koruma harcamalar\u0131 nedeniyle, dünya ekonomisine maliyeti, y\u0131ll\u0131k brüt küresel üretimin yüzde 5’i, yani daha somut bir ifadeyle 3.5 trilyon dolar (ki\u015fi ba\u015f\u0131na 500 dolar). Bu maliyetin 1.4 trilyon dolar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kiloluk ve obezite, geriye kalan\u0131 ise yetersiz beslenme ve mikro besin eksiklikleri için harcand\u0131\u011f\u0131 FAO kaynaklar\u0131nca belirtilmektedir.<\/p>\n ***<\/p>\n Sonuç olarak, kötü beslenme \u015fekillerinin ekonomik ve sosyal maliyetleri kabul edilemez derecede yüksek. Toplumsal gelece\u011fimiz için bu beslenme \u015feklinin iyile\u015ftirilmesi gerekiyor. Bununda yolu ba\u015fta g\u0131da sektörü, halk e\u011fitimi ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda entegre ve tamamlay\u0131c\u0131 nitelikte bir i\u015fbirli\u011finin kurulmas\u0131; tar\u0131msal üretim ve verimlilikte art\u0131\u015f sa\u011flanmas\u0131; g\u0131da zincirinde tarladan sofraya g\u0131da kay\u0131plar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 olmak üzere gibi birtak\u0131m önlemlerin al\u0131nmas\u0131ndan geçiyor.<\/p>\n <\/p>\n Kaynak:<\/strong> The State of Food and Agriculture: Food Systems for Better Nutrition. FAO, 2013.<\/em><\/p>\n \u0130leti\u015fim E-Posta: mmert71@gmail.com <\/span><\/p>\n <\/p>\n
<\/em><\/p>\n