{"id":9762,"date":"2009-01-19T15:27:00","date_gmt":"2009-01-19T15:27:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"hayvan-besleme-ile-ilgili-bazi-onemli-bilgiler-9762","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/hayvan-besleme-ile-ilgili-bazi-onemli-bilgiler-9762","title":{"rendered":"Hayvan Besleme ile \u0130lgili Baz\u0131 \u00d6nemli Bilgiler"},"content":{"rendered":"

Hayvan besleme ile ilgili çok büyük hatalar yap\u0131l\u0131yor. Konu gerçekten çok teknik ve detaylar çok önemli oldu\u011fundan dolay\u0131 maalesef bu hatalar yap\u0131lmaya devam edecek.<\/span><\/span><\/p>\n

Bu yaz\u0131mda, bu devasa konunun baz\u0131 önemli konular\u0131 hakk\u0131nda hem temel hem de detay baz\u0131 önemli bilgilerimi payla\u015fmak istedim.<\/span><\/span><\/p>\n


<\/span><\/span><\/p>\n

ÇokMideli ve Tek Mideli Evcil Hayvanlar Hangileridir?<\/span><\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Çok mideli hayvanlar, gevi\u015f getiren (ruminant) hayvanlard\u0131r. Evcil hayvanlararas\u0131nda bunlar\u0131n en bilinenleri s\u0131\u011f\u0131r, koyun ve keçidir.<\/p>\n

Tek mideli çiftlik hayvanlar\u0131 içinde en bilinenler kanatl\u0131lar ve bal\u0131klard\u0131r.<\/p>\n

Bunun yan\u0131nda at, tav\u015fan ve domuz da tek midelidir ancak bu canl\u0131lar\u0131n kal\u0131nba\u011f\u0131rsaklar\u0131 çok geli\u015fkindir ve kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak k\u0131smen çok mideli hayvanlar\u0131ni\u015fkembeleri gibi i\u015flev görür.<\/span><\/span><\/p>\n

Gevi\u015fGetiren Hayvanlar Nas\u0131l Olur da Ottan Et ve Süt Üretebilirler?<\/span><\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Bu belki kendimize pek sormad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ama asl\u0131nda ilginç bir sorudur. Çünkünormalde tek mideliler için sindirilip metabolize edilmesi (ürünlere dönü\u015ftürülebilmesi)neredeyse imkans\u0131z olan yüksek selüloz içerikli otlar, gevi\u015f getirenlertaraf\u0131ndan kolayca tüketilerek et, süt gibi ürünlere çevrilmektedir.<\/p>\n

Aç\u0131kças\u0131 tek midelilerde g\u0131dalar, ön fiziksel i\u015flemden sonra (çi\u011fneme, ezme,ta\u015fl\u0131kta k\u0131rma) do\u011frudan mideye gider. Burada mide asidi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kimyasali\u015fleme girer. Kimyasal i\u015flem sonucu parçalanan organik maddeler, inceba\u011f\u0131rsaktan geçebilecek kadar küçülür ise kana kar\u0131\u015farak metabolize edilir.\u0130nce ba\u011f\u0131rsaktan geçemeyecek olanlar ise kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile d\u0131\u015far\u0131at\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Oysa gevi\u015f getirenlerde fiziksel i\u015flem ile kimyasal i\u015flem aras\u0131nda bir demikrobiyolojik i\u015flem vard\u0131r ve i\u015fin s\u0131rr\u0131 buradad\u0131r.<\/p>\n

Gevi\u015f getirenlerde g\u0131dalar, ön fiziksel i\u015flemden sonra (koparma, \u0131slatma,ufalama, çi\u011fneme) i\u015fkembeye gelir. \u0130\u015fkembe, içerisinde birçok mikroorganizmabulunan bir havuzdur. Gevi\u015f getiren hayvan\u0131n tüketti\u011fi ot gibi g\u0131dalar, buradamikroorganizmalar taraf\u0131ndan tüketilir. Mikroorganizmalar i\u015fkembedetükettikleri g\u0131dalar ile say\u0131ca ço\u011fal\u0131rlar. Sonras\u0131nda bu havuzdan ta\u015farakgerçek mideye giderler.<\/p>\n

\u0130\u015fte asl\u0131nda gevi\u015f getirenler bu mikroplar ile beslenirler. Ve i\u015fte gevi\u015fgetiren hayvanlar\u0131n üretti\u011fi ve küresel \u0131s\u0131nmaya katk\u0131s\u0131 olan metan gaz\u0131 da bumikroorganizma faaliyeti sonucu olu\u015fur. <\/p>\n

<\/span>Önemli bilgi:<\/span><\/u> Ot gibi bitkisel ürünler selülozca zengindir. Hayvanlardaselülozu parçalayacak selülaz enzimleri normalde bulunmaz. Selülaz enzimleriancak mikroorganizmalarda bulunur ve böylece parçalanarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Gevi\u015f getirme ise, i\u015fkembede mikroplar taraf\u0131ndan parçalanamayacak kadartopakla\u015fm\u0131\u015f, iri parçalar\u0131n tekrar fiziksel i\u015fleme u\u011frat\u0131labilmesi için a\u011fzageri gönderilmesidir ve ruminant beslemede çok önemlidir.<\/span><\/span><\/p>\n

Kaynaklar\u0131nEtkin Kullan\u0131m\u0131 \u0130çin Tek Mideliler mi, Çok Mideliler mi Daha Önemlidir?<\/span><\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Çok mideliler daha önemli ve de\u011ferlidir.<\/p>\n

Çünkü tek mideliler g\u0131da aç\u0131s\u0131ndan insan ile rekabet halindedir.<\/p>\n

Yani tek mideli hayvanlar\u0131n tüketti\u011fi g\u0131dalar, ayn\u0131 zamanda insan besini deolabilecek g\u0131dalard\u0131r.<\/p>\n

Örne\u011fin bir tavuk ya da bal\u0131k yemi, normal bir insan\u0131n günlük diyetinden(günlük almas\u0131 gerekli besinler toplam\u0131) daha kuvvetli ve besleyicidir. Birinsan, tavuk veya bal\u0131\u011fa verilen yemleri tüketerek g\u0131da ihtiyaçlar\u0131n\u0131kar\u015f\u0131layabilir.
Oysa gevi\u015f getirenler g\u0131da aç\u0131s\u0131ndan insan ile rekabet halinde de\u011fildir. Gevi\u015fgetirenlerin tüketti\u011fi g\u0131dalar, insanlar taraf\u0131ndan tüketildiklerinde verimli\u015fekilde metabolize edilemezler.<\/p>\n

Bu sebeple, gübre gibi de\u011fersiz organik at\u0131klardan bitkileri beslemek,bitkilerin üretti\u011fi de\u011ferli meyve, sebze ve tohumlar\u0131 insan tüketimine sunupinsan\u0131n tüketemeyece\u011fi selülozca zengin ye\u015fil ot, sap ve saman\u0131 gevi\u015fgetirenleri beslemek için kullanarak bunlardan de\u011ferli et ve süt üretmek,kaynaklar\u0131n daha etkin kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Kaynaklar\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131 aç\u0131s\u0131ndan hayvanc\u0131l\u0131k, bugün amaçlan\u0131p yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u015fekilde entansifle\u015ftikçe (yo\u011fun yem, yo\u011fun üretim, insanlar\u0131n hayvan\u0131n g\u0131das\u0131n\u0131önüne koymas\u0131) kaynaklar daha da yanl\u0131\u015f kullan\u0131lacakt\u0131r. Bence gelecekte mevcutentansif hayvansal üretim, yerini otlatma a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ekstansif (dü\u015fük besiniçerikli yem ile hayvan\u0131n kendi g\u0131das\u0131n\u0131 kendisinin bulmas\u0131) üretime b\u0131rakacakt\u0131r.Kaynaklar\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131 için, böyle olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n

Do\u011fada her \u015fey yolunu bulur ve en sonunda olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi olur.<\/span><\/span><\/p>\n

HayvanaVerilen En \u0130yi Yem, En Fazla Ufalanm\u0131\u015f Yem midir?<\/span><\/span><\/u><\/b><\/p>\n

De\u011fildir.
Ve bu durum hem çok mideliler hem de tek mideliler için geçerlidir.<\/p>\n

E\u011fer yem çok iri parçal\u0131 olursa, yemin toplam yüzey büyüklü\u011fü dü\u015fük olur. Budurumda yemi parçalayarak ince ba\u011f\u0131rsaktan geçmeyi sa\u011flayacak enzimlerintutunaca\u011f\u0131 alan az olur.<\/p>\n

E\u011fer çok ufalanm\u0131\u015f olursa toplam yüzey büyüklü\u011fü çok olur ancak sindirimkanalar\u0131nda uzun süre kalamaz. Hemen ba\u011f\u0131rsaklara oradan da bo\u015falt\u0131ma gider vedolay\u0131s\u0131 ile de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n

Bu sebeple her hayvan\u0131n cüssesine göre de\u011fi\u015fecek \u015fekilde bir en iyi yem parças\u0131büyüklü\u011fü vard\u0131r. Yem fabrikalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131ndaki en önemli kriter, yempartikül büyüklü\u011fünü iyi ayarlamakt\u0131r.<\/p>\n

Bir di\u011fer önemli kriter de yem parças\u0131n\u0131n pürüzlü olabilmesidir. E\u011fer yemparças\u0131 pürüzsüz ise yemi parçalayacak enzimlere yeme zor tutunurlar ve busebepten yemden yararlanma oran\u0131 dü\u015fer.<\/span><\/span><\/p>\n

SonSöz<\/span><\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Umar\u0131mbundan sonra bilimsel bilgiyi daha fazla önemseyerek her i\u015fin uzman\u0131ndan görü\u015falmak konusunda ilerleme kaydederiz.<\/span><\/span><\/p>\n

Halatar\u0131msal üretim sahalar\u0131na gitti\u011fimde kitaplardan ald\u0131\u011f\u0131m, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131okuyarak inceledi\u011fim, laboratuvarda gözlemledi\u011fim bilgileri aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131mdaüreticimiz "kitapla olmaz bu i\u015f!" diye kestirip at\u0131yor.<\/span><\/span><\/p>\n

Elbettesadece kitapla olmaz. Özellikle teknik olarak bu denli detaylar\u0131 olan bir i\u015fteba\u015far\u0131l\u0131 olmak için çok çe\u015fitli kaynaklardan bilgi toplamak gerekir: kitaplar,uzman görü\u015fleri, TV programlar\u0131, ara\u015ft\u0131rma sonuçlar\u0131, deneme-yan\u0131lma vs. Ensonunda en mant\u0131kl\u0131 olan seçilip uygulanmal\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

Ancakdaha en ba\u015f\u0131ndan "kitaptaki bilgiyle yap\u0131lmaz bu i\u015f!" diye kestirilipat\u0131l\u0131yor ve sadece kahvede kulaktan kula\u011fa geçen bilgi ve gözle görülüp detaylar\u0131\/öncesibilinemeyen bilgi ile i\u015flemler yürütülüyorsa,<\/span><\/span><\/p>\n

bui\u015f zaten olmaz.<\/span><\/span><\/p>\n

Enderin sayg\u0131lar\u0131mla.<\/span><\/span><\/p>\n

Hakan Ozan Erzincanl\u0131
Ziraat Yüksek Mühendisi
<\/span>www.tarimsal.com<\/span><\/a> <\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hayvan besleme ile ilgili çok büyük hatalar yap\u0131l\u0131yor. Konu gerçekten çok teknik ve detaylar çok önemli oldu\u011fundan dolay\u0131 maalesef bu hatalar yap\u0131lmaya devam edecek. Bu yaz\u0131mda, bu devasa konunun baz\u0131 önemli konular\u0131 hakk\u0131nda hem temel hem de detay baz\u0131 önemli bilgilerimi payla\u015fmak istedim. ÇokMideli ve Tek Mideli Evcil Hayvanlar Hangileridir? Çok mideli hayvanlar, gevi\u015f getiren […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-9762","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9762"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170813,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9762\/revisions\/170813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9762"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=9762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}