\nPAULOWN\u0130A TÜRLER\u0130N\u0130N TÜRK\u0130YE’YE ADAPTASYONU ve TANITILMASI ARA\u015eTIRMA PROJES\u0130N\u0130N \u0130LK DE\u011eERLEND\u0130RME RAPORU\n<\/p>\n
\nDünya Bankas\u0131nca desteklenen "Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Projesi<\/strong>" (TARP) kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan ve Türkiye'de uygulanacak ormanc\u0131l\u0131k ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na temel olan Ara\u015ft\u0131rma Master Plan\u0131"nda öncelikli Ara\u015ft\u0131rma Program ve Projeleri aras\u0131nda belirtilen "Baz\u0131 Paulownia Türlerinin Türkiye'ye Adaptasyonu ve Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas<\/strong>\u0131" adl\u0131 projeye 1998 y\u0131l\u0131nda ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Projenin amac\u0131 Türkiye'de hangi \u015fartlarda Paulownia ile endüstriyel odun üretimi yap\u0131labilece\u011finin belirlenmesi ve yerli orman endüstrisinde ne derecede kullan\u0131labilece\u011finin belirlenmesidir.rnProje kapsam\u0131nda, Paulownia'n\u0131n anavatan\u0131 Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan Çin Ormanc\u0131l\u0131k Akademisi ve Pekin Ormanc\u0131l\u0131k Üniversitesi ile yap\u0131lan bilimsel i\u015fbirli\u011fi sonucunda ülkemize uyum göstermesi mümkün olan türlere ve bu türlerin orijinlerine ait tohum materyali temin edilerek çal\u0131\u015fmalara ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n \nPaulownia cinsinin P. tomentosa, P. elongata ve P. fortunei türlerine ait toplam 19 orijin ve bir Paulownia melezine ait tohumlardan elde edilen fidanlarla öncelikle \u0130zmir-Torbal\u0131 Orman Fidanl\u0131\u011f\u0131’nda bir Gen Bankas\u0131 ve Ege, Akdeniz, Karadeniz, Marmara ve GAP bölgelerinin 7 farkl\u0131 ekolojik yöresinde istatistik de\u011ferlendirmelere uygun denemeler kurulmu\u015ftur. Bu denemelerde yap\u0131lan gözlemlerle elde edilen veriler de\u011ferlendirilmektedir.rnDeneme alanlar\u0131n\u0131n ilk a\u015fama de\u011ferlendirmesine göre Paulownia ülkemiz \u015fartlar\u0131nda kereste elde etmek amac\u0131yla yeti\u015ftirilmesi belli \u015fartlarda mümkün görülmektedir. Bununla birlikte Paulownia’n\u0131n ekolojik isteklerinin ülkemizde tam olarak kar\u015f\u0131layacak yeti\u015fme alan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir.rnPaulownia anavatan\u0131 Çin’de y\u0131ll\u0131k 500-900 mm ya\u011f\u0131\u015f alan bölgelerde yay\u0131l\u0131\u015f göstermekte, fakat bu ya\u011f\u0131\u015f\u0131n % 80’i vejetasyon döneminde gerçekle\u015fmektedir. Killi – kumlu, derin, direnaj\u0131 iyi ve alüviyal topraklar\u0131 tercih eden Paulownia toprak reaksiyonunun (pH) 5-8,5 oldu\u011fu topraklarda yeti\u015febilmektedir.Deneme alanlar\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu bölgelerde y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktarlar\u0131 Paulownia için uygun olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k vejetasyon dönemindeki ya\u011f\u0131\u015f\u0131n y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015fa oran\u0131 % 17-47 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir.\n<\/p>\n \nAyr\u0131ca vejetasyon döneminde uygun ortalama s\u0131cakl\u0131k Akdeniz Bölgesinde alt\u0131, Karadeniz Bölgesinde be\u015f ayd\u0131r. Deneme alanlar\u0131nda toprak tipi birbirine benzer olmakla birlikte topraktaki kil oran\u0131n\u0131n artmas\u0131yla fidanlar\u0131n ya\u015fama oranlar\u0131 dü\u015fmekte, çap ve boy geli\u015fmeleri azalmaktad\u0131r.rnToprak ve iklim ko\u015fullar\u0131ndaki yetersizliklerin yan\u0131s\u0131ra Paulownia fidanlar\u0131n\u0131n ilk iki y\u0131lda yo\u011fun bak\u0131ma gereksinimleri vard\u0131r. \u0130lk y\u0131l dikimden önce toprak i\u015flemesi yap\u0131lmal\u0131, en az 1 m derinli\u011finde aç\u0131lan dikim çukurlar\u0131na fidanlar yeterli gübre ile birlikte dikilmelidir. Dikim tekni\u011fi di\u011fer orman a\u011fac\u0131 fidanlar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca fidanlar\u0131n sulamas\u0131nda kar\u0131k sistemi uygulanmaktad\u0131r. Fidanlar 2 gövde ya\u015f\u0131na ula\u015fana kadar rüzgar, hayvan ve insan zararlar\u0131na kar\u015f\u0131 hassast\u0131r. 2-5 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki bireylerde don, rüzgar k\u0131r\u0131klar\u0131, güne\u015f yan\u0131klar\u0131 ve toprak drenaj\u0131ndaki sorunlara ba\u011fl\u0131 olan mantar zarar\u0131 sonucu ölümler görülmü\u015ftür.rnBudamalarda anavatan\u0131nda uygulanan tekniklerle iki ya\u015fl\u0131 bireylerde yap\u0131lan budama yeterli olurken ülkemizde her y\u0131l budama yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Kaliteli kereste elde edilmesi için gövdenin budaks\u0131z olmas\u0131 istendi\u011finden Paulownia yeti\u015ftiricili\u011finde budama i\u015flemleri uygun aral\u0131klarla ve yeti\u015ftirme süresince yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir.rnÜlkemizde en iyi çap ve boy geli\u015fmesi k\u0131y\u0131 Akdeniz Bölgesindeki alüvyal topraklara sahip tar\u0131m alanlar\u0131nda kurulan deneme alanlar\u0131m\u0131zda görülmü\u015ftür. Be\u015f y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f ortalamas\u0131 690 mm, y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f\u0131n % 34 ü vejetasyon süresinde olan bir bölgede kurulan deneme alan\u0131nda be\u015finci y\u0131l sonunda en fazla P. fortunei türünün Zhejiang-Lin'an orijininde 21 cm ortalama çap ve P. fortunei türünün Guangxi-Guilin orijininde10,8 m ortalama boy elde edilebilmi\u015ftir.\n<\/p>\n \nAyn\u0131 bölgede yer alan be\u015f y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f ortalamas\u0131 1232 mm, y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f\u0131n % 17 si vejetasyon süresinde olan bir yörede kurulan bir di\u011fer deneme alan\u0131nda be\u015finci y\u0131l sonunda Anhui-Tongling orijinli P. fortunei 14,6 cm ortalama çap ve P. fortunei türünün Guizhou-Xinren orijininde 8,7 m ortalama boy elde edilebilmi\u015ftir.Ege Bölgesinde 658 mm y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f alan ve bu ya\u011f\u0131\u015f\u0131n % 17 sinin vejetasyon mevsiminde olan yörede kurulan denemede be\u015f y\u0131l sonunda P. tomentosa’n\u0131n Anhui-Tongling orijininde 15,6 cm ortalama çap, ortalama boy ise P.tomentosa’n\u0131n Shangdong-Chenwu orijininde 7,0 m olarak belirlenmi\u015ftir. GAP, Marmara ve Karadeniz Bölgelerinde kurulan denemelerde ya\u015fama oranlar\u0131 dü\u015fük oldu\u011fundan Paulownia için bir de\u011ferlendirme yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.Buna göre endüstriyel odun üretimi için gerekli olan 30-40 cm çap ve asgari 3-5 m boylu gövde elde edilebilmesi için Paulownia’n\u0131n be\u015f y\u0131ll\u0131k idare süresi yetersizdir. Kerestelik odun elde edilmesi için hedeflenen idare süresinin belirlenebilmesi için mevcut deneme alanlar\u0131n\u0131n daha uzun süre takip edilmesi gerekmektedir.rnÜlkemizin yerli türlerinden kavakta ayn\u0131 ko\u015fullarda daha yüksek odun hammaddesi elde edilebilmektedir. Özellikle Akdeniz Bölgesinde benzer ko\u015fullarda okaliptüsten al\u0131nacak verim daha fazlad\u0131r. Kavak ülkemizde her yörede yeti\u015ftirilebilen bir tür ve pazar fiyat\u0131n\u0131n belli olmas\u0131 nedeniyle üreticiler için öncelikle önerilmeli, Akdeniz bölgesinde yap\u0131lacak endüstriyel odun üretiminde okaliptüste ikinci derecede öneriler aras\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r. Paulownia’n\u0131n odunu yerli odun endüstrisi taraf\u0131ndan henüz kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan ülkemizde pazar fiyat\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Paulownia yeti\u015ftiricili\u011fi pazar fiyat\u0131 olu\u015fana kadar olan süreçte üreticilerce tarla s\u0131n\u0131rlar\u0131nda, kanal boylar\u0131nda galeri a\u011façland\u0131rmalar\u0131nda, s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak da tar\u0131msal ürünlerle birlikte yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nDikim ve bak\u0131m masraflar\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra en küçük bir hatal\u0131 uygulamada fidan kay\u0131plar\u0131n\u0131n mümkün olmas\u0131 ve d\u0131\u015f etkenlere kar\u015f\u0131 di\u011fer türlerimizden kavak ve okaliptüse göre çok daha fazla hassas olmas\u0131 üreticilerce göz önünde bulundurulmas\u0131 gerekir.Dünyadaki iklim de\u011fi\u015fiklikleri nedeniyle son y\u0131llarda giderek azalan y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tar\u0131m alanlar\u0131nda vejetasyon süresince mutlaka sulanarak yap\u0131lmas\u0131 gereken Paulownia yeti\u015ftiricili\u011finde ileriki y\u0131llarda beklenen odun üretimi elde edilemeyebilir.\n<\/p>\n \nCan ACAR\n<\/p>\n \nProje Lideri\n<\/p>\n \n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" PAULOWN\u0130A TÜRLER\u0130N\u0130N TÜRK\u0130YE’YE ADAPTASYONU ve TANITILMASI ARA\u015eTIRMA PROJES\u0130N\u0130N \u0130LK DE\u011eERLEND\u0130RME RAPORU Dünya Bankas\u0131nca desteklenen "Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Projesi" (TARP) kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan ve Türkiye'de uygulanacak ormanc\u0131l\u0131k ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na temel olan Ara\u015ft\u0131rma Master Plan\u0131"nda öncelikli Ara\u015ft\u0131rma Program ve Projeleri aras\u0131nda belirtilen "Baz\u0131 Paulownia Türlerinin Türkiye'ye Adaptasyonu ve Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131" adl\u0131 projeye 1998 y\u0131l\u0131nda ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Projenin amac\u0131 Türkiye'de hangi \u015fartlarda Paulownia […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-981","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uyelerimizden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173340,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981\/revisions\/173340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=981"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}