“Sulak Alanlar\u0131n Korunmas\u0131 Yönetmeli\u011fi” 4 Nisan 2014 tarihli resmi gazete yay\u0131nlanarak, yeni \u015fekliyle yürürlü\u011fe girdi. Bu, 2002 y\u0131l\u0131ndan günümüze 3. kez yeniden yay\u0131mlanm\u0131\u015f yönetmelik. Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan yeni yönetmelik, eski yönetmeliklere göre önemli de\u011fi\u015fiklikler içeriyor. Çevre Mühendisleri Odas\u0131 4 Nisan tarihli bas\u0131n aç\u0131klamas\u0131 ile yeni yönetmeli\u011fin, sulak alanlarda yap\u0131la\u015fman\u0131n, tahribat\u0131n önünün aç\u0131laca\u011f\u0131 endi\u015fesiyle, yönetmeli\u011fin iptali için hukuki süreç ba\u015flatacaklar\u0131n\u0131 duyurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
***<\/p>\n
Yeni yönetmelikte sulak alanlar, Ramsar alan\u0131 ve suni sulak alan\u0131na ek olarak, ulusal öneme haiz sulak alan ile mahalli öneme haiz sulak alan olarak da tan\u0131mlanm\u0131\u015f.<\/p>\n
Üstelik ulusal öneme haiz sulak alan ile mahalli öneme haiz sulak alanlar\u0131n belirlenmesi ve tescili için de farkl\u0131 usullerin uygulanmas\u0131 \u015fart\u0131 getirilmi\u015f. Yönetmeli\u011fe göre bir alan\u0131n ulusal sulak alan olarak belirlenmesi ve tescili için izlenecek silsile; Bakanl\u0131\u011f\u0131n ta\u015fra te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan etüt ve envanter raporunun haz\u0131rlanmas\u0131, mahalli komisyon taraf\u0131ndan raporun görü\u015fülmesi, uygun bulunmas\u0131 durumunda dosyan\u0131n Ulusal Sulak Alan Komisyonuna sunulmak üzere Bakanl\u0131\u011fa gönderilmesi, Bakanl\u0131kça raporun de\u011ferlendirmesi ve ulusal öneme haiz sulak alan vasf\u0131nda oldu\u011funa karar verilmesi halinde dosyan\u0131n Ulusal Komisyona gönderilmesi, nihai karar ve tescil a\u015famalar\u0131 \u015feklindedir. Öte yandan bir alan\u0131n mahalli öneme haiz sulak alan olarak belirlenmesi ve tescili ise Bakanl\u0131k ta\u015fra te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan raporun, mahalli komisyonda görü\u015fülerek Genel Müdürlü\u011fün onay\u0131na sunulmas\u0131ndan ibarettir.<\/p>\n
Bu farkl\u0131 tan\u0131mlama ve tescil i\u015flemlerinin tabi bir sonucu olarak da “mahalli öneme haiz” sulak alanlar, sulak alan s\u0131n\u0131r\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalma riski nedeniyle, koruma bölgeleri kapsam\u0131na al\u0131nmayacakt\u0131r. Hatta “ulusal öneme haiz” sulak alanlar koruma bölgeleri kapsam\u0131 içerisinde yer alsalar bile, yönetmelikte sulak alan ekosistemini korumak maksad\u0131 ile tan\u0131mlanan tampon bölgelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 olabildi\u011fince dar tutulmaya çal\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, bu alanlar\u0131n da etraf\u0131nda olu\u015facak yo\u011fun yap\u0131la\u015fma nedeniyle, yak\u0131n gelecekte tehdit alt\u0131nda kalabilece\u011fini gösteriyor.<\/p>\n
***<\/p>\n
Öncelikle belirtmek gerekirse, sulak alanlar\u0131n bu \u015fekilde bir s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaya tabi tutulmas\u0131, 30 Aral\u0131k 1993 tarihinden itibaren taraf\u0131 oldu\u011fumuz Ramsar Sözle\u015fmesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Sulak alanlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 düzenleyen bu uluslararas\u0131 sözle\u015fmeye göre; “do\u011fal veya yapay, devaml\u0131 veya geçici, sular\u0131 durgun veya ak\u0131nt\u0131l\u0131, tatl\u0131, ac\u0131 veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde alt\u0131 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, ba\u015fta su ku\u015flar\u0131 olmak üzere canl\u0131lar\u0131n ya\u015fama ortam\u0131 olarak önem ta\u015f\u0131yan bütün sular, batakl\u0131k, sazl\u0131k ve turbiyeler ile bu alanlar\u0131n k\u0131y\u0131 kenar çizgisinden itibaren kara taraf\u0131na do\u011fru ekolojik aç\u0131dan sulak kalan yerler” sulak alanlar olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n
Görüldü\u011fü gibi burada, sulak alanlar tan\u0131m\u0131n\u0131n, bütünsel bir yakla\u015f\u0131m içerisinde, çok geni\u015f tutuldu\u011fu ve bir \u015fekilde içerisinde su bar\u0131nd\u0131ran neredeyse her yerin sulak alan say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat çekilmektedir.<\/p>\n
***<\/p>\n
Sulak alanlar\u0131 “mahalli öneme haiz” ve “ulusal öneme haiz \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131rmak, ard\u0131ndan “mahalli öneme haiz” sulak alanlar\u0131 özensiz bir belirleme ve tescil sürecine tabi tutmak, bu i\u015flemlerin bir sonucu olarak da “mahalli öneme sulak alanlar\u0131 koruma kapsam\u0131na ç\u0131karman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramak, bilimsel bir yakla\u015f\u0131m tarz\u0131 de\u011fildir. Yönetmelik iptal edilmeyip bu haliyle yürürlükte kal\u0131rsa, ülkemizin en önemli ekosistemleri aras\u0131nda yer alan sulak alanlarda, tahribat ve yap\u0131la\u015fma nedeniyle, önemli kay\u0131plar ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 söyleyebiliriz. Bu kay\u0131plar\u0131n da 30 Mart yerel seçimlerinin ard\u0131ndan köyleri mahalleye dönü\u015ftürülmü\u015f bütün\u015fehir kapsam\u0131ndaki 30 ilimizde en fazla olaca\u011f\u0131 aç\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
***<\/p>\n
Sonuç olarak, dünyan\u0131n büyük bir ekosistem oldu\u011funu, bunu olu\u015fturan en küçük ekosistemlerden en büyüklerine do\u011fru birbiriyle etkile\u015fim içinde bulundu\u011funu; bir sistemde meydana gelecek herhangi bir bozulman\u0131n ya da dengesizli\u011fin di\u011fer sistemleri de etkileyece\u011fini unutmayal\u0131m. Bu nedenle, bütünsellik ekoloji bilim dal\u0131n\u0131n vazgeçemeyece\u011fi bir yakla\u015f\u0131m tarz\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m tarz\u0131 içerisinde sulak alanlar\u0131 ulusal ve mahalli olarak ay\u0131rmak yerine, sadece sulak alan olarak tan\u0131mlanmas\u0131, tescili ve korunmas\u0131 gerekir. Aksi halde ülkemizin biyolojik çe\u015fitlilik, yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131n beslenmesi, ta\u015fk\u0131n kontrolü, sediman ve besin depolama, su ar\u0131tma, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin kontrolü, f\u0131rt\u0131nadan korunma, sulak alan ürünleri, dinlenme – turizm bak\u0131m\u0131ndan önemli olan bu ekosistemlerinde önemli kay\u0131plar ortaya ç\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
PROF.DR.MEHMET MERT<\/strong><\/span><\/p>\n <\/p>\n\n\n
\n \u0130leti\u015fim E-Posta: mmert71@gmail.com<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n