{"id":9966,"date":"2009-02-02T22:44:00","date_gmt":"2009-02-02T22:44:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"kestane-ve-colyak-hastaligi-9966","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kestane-ve-colyak-hastaligi-9966","title":{"rendered":"KESTANE ve \u00c7\u00d6LYAK HASTALI\u011eI"},"content":{"rendered":"

Kestane a\u011fac\u0131; May\u0131s-Haziran aylar\u0131nda çiçek aç\u0131p, Ekim ay\u0131nda olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan olsa gerek ki; bu türün çekirde\u011finden genelde k\u0131\u015f mevsiminde faydalanmaktay\u0131z ve ailecek bu meyveyi ak\u015famçetnevirlerinde eksik etmemekteyiz; fakat öyle bir grup var ki; onlar için kestane böyle bir nostalji ta\u015f\u0131mamakta. Onlar kestaneyi y\u0131l\u0131n belli bir k\u0131sm\u0131nda de\u011fil, y\u0131l\u0131n her an\u0131nda ekmeklerinde,  pastalar\u0131nda, böreklerinde kullanmaktalar.<\/span><\/p>\n

Çünkü; tah\u0131l gruplar\u0131yla beslenmek onlar\u0131n ince ba\u011f\u0131rsaklar\u0131na zarar vermektedir. Çölyak hastal\u0131\u011f\u0131ndan muzdarip olan kitlemizden bahsediyorum. Tah\u0131l gruplar\u0131n\u0131n tohumunda, özellikle de bu\u011fdayda a\u015f\u0131r\u0131 miktarda bulunan gluten isimli proteine alerjisi olan bu hasta grubu; bu\u011fday unuyla imal edilen herhangi bir unlu mamulleriyle beslendikleri zaman, ald\u0131klar\u0131 besinlerden faydalanamamaktalar. Glutene alerjisi olan bu hastalar\u0131m\u0131z, tah\u0131l grubu d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131s\u0131r unu, pirinç unu, patates unu gibi gluten ihtiva etmeyen g\u0131dalarla hayatlar\u0131na devam etmekteler.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Çölyak hastalar\u0131; glutenli g\u0131dalarla beslendiklerinde ince barsaklar\u0131n yüzey alan\u0131n\u0131 geni\u015fleterek besinlerin en üst seviyede emilimini sa\u011flayan tüycükleri deforme olmakta ve yedikleri besinlerden faydalanma oran\u0131 azalmaktad\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Son zamanlarda baz\u0131 g\u0131da firmalar\u0131 kestane çekirde\u011fini tabir-i caizse yeniden ke\u015ffettiler. Ortak nokta karbohidratlar… Siz unlu mamüllerinizi karbohidrat(primer metabolit) ihtiva eden herhangi bir g\u0131dayla üretti\u011finizde gerekli enerjiyi gene almaya devam etmektesiniz. Jim Duke’nin  veri taban\u0131nda Castanea sativa’n\u0131n meyvesinde bulunan toplam karbohidrat miktar\u0131n\u0131n; 402800 ppm ile 886160 ppmaras\u0131nda de\u011fi\u015fiklik göstermekte oldu\u011fu kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Bu da demek oluyor ki; bir kilogram kestane çekirde\u011finde bulunan karbohidrat miktar\u0131 en az 400 gramd\u0131r. Müthi\u015f bir oran… Bir anda insan\u0131n Orta Anadolu’da bu\u011fday üretilen her kar\u0131\u015f topra\u011fa kestane a\u011fac\u0131 dikesi geliyor. Tüm unlu mamüllerin kestane unundan yap\u0131lmakta oldu\u011funu bir dü\u015fünün. Hem çölyak hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 temelli bir tedbir alm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z, hem de almakta oldu\u011funuz karbohidrat miktar\u0131 artm\u0131\u015f olacak. Tabi bunun yan\u0131nda, bu\u011fday\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olan faydalar\u0131ndan da mahrum kalm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. En basitinden, bu\u011fday kepe\u011finde mevcut olan B vitaminlerinden… Öyle de\u011fil mi? Sonra, bu\u011fdaya has o kadar çok faydal\u0131 molekül var ki(sekonder metabolitler); bunun hakk\u0131nda ayr\u0131ca bir makale haz\u0131rlamak gerekir. Tabi, üretim a\u015famas\u0131nda kepe\u011fi al\u0131nan o bembeyaz bu\u011fday unlar\u0131n\u0131n ne derece fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Dilerseniz hep birlikte kestanenin etnobotanik özelliklerini incelemeye ba\u015flayal\u0131m.<\/span><\/div>\n
Yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalar itibariyle kestane Fabaceae(Kay\u0131ngiller) ailesine dahil edilmi\u015f olup, Latince takson ismi olarak “Castanea sativa” uygun görülmü\u015ftür. Kimi kaynaklarda ise; sinonimi olan “Castanea vulgaris” terimi kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Çekirdek k\u0131sm\u0131nda bulunan aminoasitler ve oranlar\u0131;<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Aspartik asit: 3381-7438 ppm (Antimorfinik olarak kullan\u0131labilir.)<\/span><\/div>\n
Glutamik asit: 2558-5628 ppm (Günde 3 kere 125-250 mg al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda prostat kanserine kar\u015f\u0131 fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ispatlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/span><\/div>\n
Alanin: 1380-3036 ppm (Kansere kar\u015f\u0131 koruyucu)<\/span><\/div>\n
Arjinin: 1451-3192 ppm ( Günde 3 gr. al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda erkek k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sperm say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rarak afrodizyak etki göstermektedir. Kestanedeki arjinin miktar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da; sperm say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 için günde bir kilogram kestane gerekti\u011fi sonucu ç\u0131kmaktad\u0131r.)<\/span><\/div>\n
Lizin: 1189-2617 ppm (Esansiyel aminoasitlerdendir.)<\/span><\/div>\n
Lösin: 1144-2518 ppm (Esansiyel aminoasitlerdendir.)<\/span><\/div>\n
Valin: 1081-2378 ppm (Esansiyel aminoasitlerdendir.)<\/span><\/div>\n
Glisin: 1070-2353 ppm (Günde 3 kere 125-250 mg al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda prostat kanserine kar\u015f\u0131 fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ispatlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Prolin: 1010-2222 ppm<\/span><\/div>\n
Serin: 972-2139 ppm (Kansere kar\u015f\u0131 koruyucu)<\/span><\/div>\n
Fenilalanin: 842-1851 ppm (Dikkat eksikli\u011fine kar\u015f\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, antidepresan ve Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 da iyile\u015ftirici etki.)<\/span><\/div>\n
\u0130zolösin: 782-1720 ppm (Esansiyel aminoasitlerdendir.)         <\/span><\/div>\n
Trönin: 729-1604 ppm<\/span><\/div>\n
Sistin: 628-1382 ppm (adjuvant özellik ta\u015f\u0131r.)<\/span><\/div>\n
    Adjuvant kelimesi; ilaçlar\u0131n etkilerini art\u0131r\u0131c\u0131 özellik ta\u015f\u0131yan maddeler için kullan\u0131l\u0131r. E\u011fer herhangi bir sentetik ilaç kullan\u0131yorsan\u0131z; sistin bak\u0131m\u0131ndan zengin g\u0131dalarla besleniniz. Susam çekirdeklerindeki ve karalahana yapraklar\u0131ndaki sistin miktar\u0131 kestane çekirde\u011findekinden yakla\u015f\u0131k 4 kat daha fazlad\u0131r.<\/span><\/div>\n
Tirozin: 568-1251 ppm (Antidepresan özellik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 olmakla birlikte, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131na ve kansere kar\u015f\u0131 koruyuculu\u011fu ispatlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/span><\/div>\n
Histidin: 554-1218 ppm (Esansiyel aminoasitlerdendir.)         <\/span><\/div>\n
Triptofan: 221-485 ppm (Güçlü bir serotoninerjik olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra  -ki sentetik olarak üretilen ço\u011fu antidepresan ilaçlar\u0131n içeri\u011findeki etken maddeler serotonin seviyesini art\u0131r\u0131c\u0131 ya da geri al\u0131m\u0131n\u0131 engelleyici olarak i\u015f görür- esansiyel özellik ta\u015f\u0131mas\u0131yla; aminoasitler aras\u0131ndaki sayg\u0131n yerini her zaman koruyor.  )<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Kestane çekirde\u011finin içerisindeki ya\u011f oran\u0131 oldukça azd\u0131r. (36522 ppm) Öyle ki; yapraklar\u0131ndaki ya\u011f oran\u0131 çekirde\u011finde bulunan ya\u011f oran\u0131ndan en az 2 kat daha fazlad\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Çekirdek k\u0131sm\u0131nda ölçülen mineraller ve oranlar\u0131;<\/span><\/div>\n
Potasyum; 3630-8646 ppm<\/span><\/div>\n
Fosfor; 490-1122 ppm<\/span><\/div>\n
Magnezyum; 320-704 ppm<\/span><\/div>\n
Kalsiyum; 220-528 ppm<\/span><\/div>\n
Sodyum; 30-66 ppm<\/span><\/div>\n
Demir; 7-16 ppm<\/span><\/div>\n
Manganez; 5-13 ppm<\/span><\/div>\n
Çinko; 4-10 ppm<\/span><\/div>\n
Bak\u0131r; 2-5 ppm olarak ölçülmü\u015ftür.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Sekonder metabolitler;<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Yapraklar\u0131nda bulunan fenoller ve polifenoller; betulin, caffeic acid, ellagic asit, gallic asit,  kaempferol, quercetin.<\/span><\/div>\n
Triterpen yap\u0131da olan “betulin”in yapraklardaki  miktar\u0131 1000 ppm olup, kafeik asit miktar\u0131 ise ölçülemeyecek kadar azd\u0131r. Çekirde\u011finde \u015fimdiye kadar yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda betuline ve kafeik asiterastlan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. En fazla betulin ihtiva eden tür ise; Betulaceae ailesinden Betula maximowicziana’d\u0131r. (32000 ppm)<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Betulin; AntiHIV, antiinflamatuar, antiviral, … özelliklere sahiptir.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Kafeik asit; antiHIV, antiadenoviral, antibakteriyel, antiaging, antioksidan, antihistaminik(ate\u015f dü\u015fürücü)… özelliklere sahiptir.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Gallik asit; antiHIV, antiadenoviral, antibakteriyel, Topoisomeraz I inhibitörü, antioksidan, … özelliklere sahiptir<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Elajik asit; antiHIV, antiviral, antibakteriyel, Topoizometaz I antagonisti, antiseptik, antioksidan, antikanser(Serviks, kolon, özofagus, a\u011f\u0131z kanseri), astringent(kan durdurucu), … özelliklere sahiptir<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Kaempferol; antiviral, antibakteriyel, Topoizomerez I ve II inhibitörü,  antiserotonin(dolay\u0131s\u0131yla s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, stresli ki\u015filere zararl\u0131), antioksidant, Kanserden koruyucu, tansiyon dü\u015fürücü,vazodilatör(kan damarlar\u0131n\u0131 geni\u015fletici), antihistaminik(ate\u015f dü\u015fürücü)… özelliklere sahiptir<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Kuersetin; AntiHIV, antiviral, antibakteriyel, antistreptococcic, antitümör, antikanser, antioksidant, antiallerjik, topoizomeraz I ve II inhibitörü,  antiprostatic, antiprostanoid,antihistaminik(ate\u015f dü\u015fürücü) … özelliklere sahiptir.   <\/span><\/div>\n

\"betulin.png\"<\/i><\/span><\/p>\n

   <\/span><\/div>\n

\"caffeic_acid.png\"<\/i><\/span>\"castalagin.gif\"<\/i><\/span>\"ellagic_acid.png\"<\/i><\/span>\"ellagitannin_yaps.gif\"<\/i><\/span>\"gallic_acid.png\"<\/i><\/span>\"kaempferol.png\"<\/i><\/span>\"quercetin.png\"<\/i><\/span>\"vescalagin.gif\"<\/i><\/span><\/p>\n

        <\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Kestane a\u011fac\u0131nda bulunan di\u011fer polifenoller; vescalagin ve vescalin, castalagin ve castalindir.<\/span><\/div>\n
Castalagin ve Castalin miktarlar\u0131 da ölçülemeyecek kadar az olup; “castalin”e sadece Castanea sativa’da rastlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”Castalagin” polifenolüne ise; ayr\u0131ca Punica granatum(nar)’un kök kabuklar\u0131nda rastlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Betulin, Castalagin ve Vescalagin; iyi bir DNA topoizomeraz II inhibitörüdür, dolay\u0131s\u0131yla bakteri üremesini durdurucu etki göstermektedir. Antibiyotik ilaçlar da öyle de\u011fil mi?<\/span><\/div>\n
Vescalagin; ayn\u0131 aileden olan me\u015fe cinsi (Quercus)a\u011façlar\u0131n odunlar\u0131nda da bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/div>\n
  Yapraklar\u0131ndaki toplam tannin oran\u0131; 90000 ppm olup, bu oran kabuklar\u0131nda 40000-120000 ppm aras\u0131nda de\u011fi\u015fiklik gösterirken bu oran çekirdeklerinde 20000-25000 ppm olarak ölçülmü\u015ftür.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Bu bilgileri verdikten sonra Castanea sativa’n\u0131n t\u0131bbi kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131 toparlayacak olursak;<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Yapraklar\u0131n\u0131n antiinflamatuar(iltihap giderici), kan durdurucu, ate\u015f dü\u015fürücü ve tonik(güçlendirici) özelliklerinden  faydalanmak için; Haziran ve Temmuz aylar\u0131nda taze olarak toplamak suretiyle dahilen kullan\u0131labilir. Ate\u015f ve s\u0131tma nöbetlerinin tedavisinde de kullan\u0131labildi\u011fi kaynaklarda geçmektedir.<\/span><\/div>\n
Yapraklar\u0131 ayn\u0131 zamanda; mafsal ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 için romatizma tedavisinde de kullan\u0131labilir.(Günde 1 gram kestane yapra\u011f\u0131 özü)<\/span><\/div>\n
Prostat iltihab\u0131n\u0131n giderilmesi için yard\u0131mc\u0131 olarak kullan\u0131labilir<\/span><\/div>\n
Mideyi kuvvetlendirici (özellikle bulant\u0131 hislerinin giderilmesinde) olarak kullan\u0131labildi\u011fi gibi; kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 düzenleyici etkisinden faydalanarak varis ve basur(hemoroid) tedavisinde kullan\u0131labilir.<\/span><\/div>\n
Meyvesinden elde edilecek unu; çölyakl\u0131lar için patates, m\u0131s\u0131r, pirinç gibi alternatif bir ürün olabilir.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
SANAY\u0130\u0130DE KULLANIM ALANLARI<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Çekirdek k\u0131sm\u0131 ni\u015fasta kayna\u011f\u0131d\u0131r ve keten kuma\u015flar\u0131n beyazlat\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir.<\/span><\/div>\n
Yapraklar\u0131ndan ve meyve kabu\u011fundan saç \u015fampuan\u0131 yap\u0131labilir.<\/span><\/div>\n
Sert olan odunu; güçlü ve hafiftir. Büyümekte olan genç odunlar\u0131 çok dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n; ya\u015flanm\u0131\u015f odunlar\u0131 oldukça k\u0131r\u0131lgand\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla genç odunlar\u0131 marangozlukta ve mobilyac\u0131l\u0131kta,tornac\u0131l\u0131kta, çit ve parmakl\u0131k yap\u0131m\u0131nda, direk yap\u0131m\u0131nda ve sahne donan\u0131mlar\u0131na destek olarak kullan\u0131labilmektedir.<\/span><\/div>\n
Oymac\u0131l\u0131k, zemin dö\u015femecili\u011fi ve ah\u015fap kaplamac\u0131l\u0131k, do\u011framac\u0131l\u0131k, sandalye, tabut, s\u0131r\u0131k, \u015femsiye tutaca\u011f\u0131 imalat\u0131; kestane odununun di\u011fer kullan\u0131m alanlar\u0131d\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Ke\u015fifler devam etmekte…<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
Bilim ve dua ile kal\u0131n…<\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
 <\/span><\/div>\n
FAYDALANILAN KAYNAKLAR: <\/span><\/div>\n

<\/span><\/div>\n
http:\/\/www.sasn.u-bordeaux1.fr\/SASN\/polyphenols.html<\/span><\/div>\n
http:\/\/www.ajevonline.org\/cgi\/content\/abstract\/46\/2\/262<\/span><\/div>\n
http:\/\/sun.ars-grin.gov:8080\/npgspub\/xsql\/duke\/plantdisp.xsql?taxon=220<\/span><\/div>\n
http:\/\/www.thewitchshaven.com\/herbs\/data\/C\/Castanea_sativa.html<\/span><\/div>\n
http:\/\/www.brenda-enzymes.info<\/span><\/div>\n
http:\/\/www.pl.barc.usda.gov\/usda_chem\/achem_home.cfm<\/span><\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Biyolog Mustafa ERS\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kestane a\u011fac\u0131; May\u0131s-Haziran aylar\u0131nda çiçek aç\u0131p, Ekim ay\u0131nda olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan olsa gerek ki; bu türün çekirde\u011finden genelde k\u0131\u015f mevsiminde faydalanmaktay\u0131z ve ailecek bu meyveyi ak\u015famçetnevirlerinde eksik etmemekteyiz; fakat öyle bir grup var ki; onlar için kestane böyle bir nostalji ta\u015f\u0131mamakta. Onlar kestaneyi y\u0131l\u0131n belli bir k\u0131sm\u0131nda de\u011fil, y\u0131l\u0131n her an\u0131nda ekmeklerinde,  pastalar\u0131nda, böreklerinde kullanmaktalar. Çünkü; tah\u0131l […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-9966","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9966"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170807,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9966\/revisions\/170807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9966"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=9966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}