Tweet
1. Papaver rlıoeas L. (Gelincik) 2. Papaver somniferum L. (Haşhaş)
P a p a v e r a c e a e
Papaver rhoeas. — 20 - 60 sm yükseldikte, kırlarda ve bilhassa buğday tar
lalarında yetişen, Mayıs - Ağustos aylarında çiçek açan, bir veya iki senelik, beyaz
sütlü, otsu bir bitkidir (Şek. i). Umumiyetle dallanma gösteren gövde kilsi tüyler
le örtülüdür. Sarmal durumda bulunan yapraklar sapsız olup, ucu sivri, kenarı diş
li, mızraksı biçimde parçalara ayrılmış tüysü tijŞte aya kısmına maliktir, ve fazla
miktarda kıl gibi tüylerle örtülüdür. Dalların ucunda tek olarak bulunan çiçekler
h tomurcuk halindeyken aşağıya doğru baktıkları halde açtıkları zaman dik duru- .
ma geçerler. Çiçekörtüsü çiçek açma zamanında dökülen 2, yumurta biçiminde, çok tüylü kaliks yaprağı ile, tomurcuk halindeyken çok buruşuk umumiyetle eni boyundan geniş, taban kısmında siyah leke taşıyan parlak ateş kırmızısı renkte, çabuk dökülen 4 korolla yaprağından ibarettir. Çok sayıdaki erkek organlar kırmızımsı renkte bir fiiameiıte, morumsu renkte anterlere maliktir (Şek. la). Ust-du-i'umlu, 7-12 meyvayaprağmdaıı ibaret yumurtalık, aşağı yukarı eksene kadar ilerleyen ve çok sayıda lohum-taslağı ihtiva eden parietal plasenta ile çok sayıda yalancı odalara ayrılmıştır. Meyvayaprağı sayısı kadar sapsız stigma birbiriyle ışınsal bir şekilde birleşerek yumurtalığın üzerinde bir disk teşkil etmektedir. Sarımsı kahve renkli, yumurta şekilli meyvalar stigmalarm alt kenarındaki deliklerle açılan pori-sid bir kapsüldür (Şek. lb). Esmer renkli, böbrek şeklindeki tohumlar çok küçük olup üzerlerinde ağsı girinti çıkıntılar taşımaktadır.
Yayılışı: Aşağı yukarı bütün Türkiyede yetişmektedir.
Kullanılışı: Tıpta korolla yaprakları yumuşatıcı ve teskin edici olarak kullanılmaktadır.
Papaver somniferiim. — 0,3-1 m yükseklikte, az dallanma gösteren, tüysüz veya seyrek kilsi tüylü, mavimsi yeşil renkte, bir senelik, beyaz süt ihtiva eden otsu bir bitkidir. Taban kısımlarıyla gövdeyi sarmış olan büyük, uzunca beyzi şekildeki yapraklar gayri muntazam parçalı ve dişlidir (Şek. 2). Oldukça büyük olan çiçeklerin korolla yaprakları beyaz, pembemsi veya mor renkte olup, taban kısımlarında koyu renkte bir leke taşımaktadır. Çok sayıdaki erkek organların uzunca tokmak biçiminde anterleri, beyazımsı renkte filamentleri vardır (Şek. 2a). Dişi organ 8-16 stigmadan ibaret bir disk ile nihayetlenir. Aşağı yukarı 5 sm çapında olan meyva porisid bir kapsüldür (Şek. 2b). Meyva sapı tüysüz veya az tüylüdür
P a p a v e r a c e a e
Papaver rhoeas. — 20 - 60 sm yükseldikte, kırlarda ve bilhassa buğday tar
lalarında yetişen, Mayıs - Ağustos aylarında çiçek açan, bir veya iki senelik, beyaz
sütlü, otsu bir bitkidir (Şek. i). Umumiyetle dallanma gösteren gövde kilsi tüyler
le örtülüdür. Sarmal durumda bulunan yapraklar sapsız olup, ucu sivri, kenarı diş
li, mızraksı biçimde parçalara ayrılmış tüysü tijŞte aya kısmına maliktir, ve fazla
miktarda kıl gibi tüylerle örtülüdür. Dalların ucunda tek olarak bulunan çiçekler
h tomurcuk halindeyken aşağıya doğru baktıkları halde açtıkları zaman dik duru- .
ma geçerler. Çiçekörtüsü çiçek açma zamanında dökülen 2, yumurta biçiminde, çok tüylü kaliks yaprağı ile, tomurcuk halindeyken çok buruşuk umumiyetle eni boyundan geniş, taban kısmında siyah leke taşıyan parlak ateş kırmızısı renkte, çabuk dökülen 4 korolla yaprağından ibarettir. Çok sayıdaki erkek organlar kırmızımsı renkte bir fiiameiıte, morumsu renkte anterlere maliktir (Şek. la). Ust-du-i'umlu, 7-12 meyvayaprağmdaıı ibaret yumurtalık, aşağı yukarı eksene kadar ilerleyen ve çok sayıda lohum-taslağı ihtiva eden parietal plasenta ile çok sayıda yalancı odalara ayrılmıştır. Meyvayaprağı sayısı kadar sapsız stigma birbiriyle ışınsal bir şekilde birleşerek yumurtalığın üzerinde bir disk teşkil etmektedir. Sarımsı kahve renkli, yumurta şekilli meyvalar stigmalarm alt kenarındaki deliklerle açılan pori-sid bir kapsüldür (Şek. lb). Esmer renkli, böbrek şeklindeki tohumlar çok küçük olup üzerlerinde ağsı girinti çıkıntılar taşımaktadır.
Yayılışı: Aşağı yukarı bütün Türkiyede yetişmektedir.
Kullanılışı: Tıpta korolla yaprakları yumuşatıcı ve teskin edici olarak kullanılmaktadır.
Papaver somniferiim. — 0,3-1 m yükseklikte, az dallanma gösteren, tüysüz veya seyrek kilsi tüylü, mavimsi yeşil renkte, bir senelik, beyaz süt ihtiva eden otsu bir bitkidir. Taban kısımlarıyla gövdeyi sarmış olan büyük, uzunca beyzi şekildeki yapraklar gayri muntazam parçalı ve dişlidir (Şek. 2). Oldukça büyük olan çiçeklerin korolla yaprakları beyaz, pembemsi veya mor renkte olup, taban kısımlarında koyu renkte bir leke taşımaktadır. Çok sayıdaki erkek organların uzunca tokmak biçiminde anterleri, beyazımsı renkte filamentleri vardır (Şek. 2a). Dişi organ 8-16 stigmadan ibaret bir disk ile nihayetlenir. Aşağı yukarı 5 sm çapında olan meyva porisid bir kapsüldür (Şek. 2b). Meyva sapı tüysüz veya az tüylüdür