Tweet
Oııonis spinosa L. (Kayışkıran) Leguminosae
Yayılışı: İstanbul, Batı ve İç Anadoluda bulunmakladır.
Kullanılışı: Tıpta kökleri iştah açıcı, idrar söktürüeü ve terletici iksirlerinden dolayı kullanılmaktadır
-
20 - 50 sm yükseklikte, tarlalarda yetişen, Haziran - Ağustos aylarında çiçek acarı, çok senelik, hsr tarafı tüylerle örtülü, rizomlu bir bitkidir. Zikzak dallanma gösteren yatık veya dik durumdaki gövde bilhassa aşağı kısımlarda odunlaşmış olup üzerinde umumiyetle ikişer ikişer bulunan sert dikenler taşımaktadır (Şek. 1). Gövde üzerinde sarmal durumda bulunan, kulakçıkları yaprak sapıyla birleşmiş olan, kenarları dişli yapraklar çiçeklerin çıktığı yerlerde basit (Şek. 6), aşağı kısımlarda ise uzunca oval biçimde loplardan ibaret 3 parçalıdır. Yan dallar üzerindeki yaprakların koltuğundan çıkan kısa saplı, teft-simetrili çiçekler bir çeşit yapraklı salkım tarzında çiçek durumları teşkil eder. Tüylerle örtülü kaliks, taban kısımlarında birbirleriyle birleşmiş, sivri uçlu, uzun 5 diş halinde nihayetlenen 5 kaliks yaprağından ibarettir (Şek. 2). Korolla üstte 3 serbest, altta 2 bileşik pembemsi renkli 5 yaprağa maliktir. Üsteki korolla yaprağı (bayrak) büyük, aşağı yukarı daire biçiminde, kenarları yaygın yukarı doğru kalkık, koyu kırmızı renkte çizgilidir. Yandaki yapraklar (kanatlar) oval biçimli, beyazımsı renklidir. Ko-rollanın yarıya kadar birleşik 2 yapraktan ibaret alttaki parçası (kayık) yukarıya doğru kıvrılmış, kırmızı renkte bir gaga kısmıyla nihayetlenmektedir. Sayıları 10 olan erkek organların fiîamentleri taban kısımlarında birleşerek bir tüp teşkil eder (Şek. 3). Tüpün içersinde bir meyvayaprağmdan yapılmış üst-durumlu dişi organ, tüylü, tek gözlü bir yumurtalıkla bunun nihayetinde, erkek organlardan daha uzun, dirsek gibi yukarıya doğru kıvrılmış ince bir stilus ve stigma ihtiva etmektedir. Tohum-taslakları almaşlı bir şekilde parietal-marginal plasc-ntalanma göstermektedirler. Yumurtalık olgunlaştıkta sarımtırak renkte, boyu kaliksten az uzun, yassılmış yumurta biçiminde, tüylü, 1 - 4 tohum ihtiva eden legumen tipinde meyva verir (Şek. 4, 5), Derimsi tohum kabuğuna malik endospermasız tohumlar etli çenekler ihtiva çimektedir (Şek. 7).
Yayılışı: İstanbul, Batı ve İç Anadoluda bulunmakladır.
Kullanılışı: Tıpta kökleri iştah açıcı, idrar söktürüeü ve terletici iksirlerinden dolayı kullanılmaktadır