Hypericuın calycimim L. (Binbirdelikotu) Hypericaceae

[Fitopatolog]

Hypericuın calycimim L. (Binbirdelikotu) Hypericaceae

Mayıs - Eylül aylarında çiçek açan, 30 - 80 sm yükseklikte, tüysüz, rizomlu çol senelik otsu bir bitkidir. Umumiyetle çalılık ve fundalıklar arasında bulunmakta olan bitkinin çiçek taşıyan dalları toprak üstüne yayılmış gövdeden yukarıya doğru yükselmektedir. Gövde 4 köşeli olup, üzerinde karşılıklı durumda sapsız, ucu küt, kenarları tam, uzunca elips biçiminde yapraklar taşımaktadır (Şek. 1). Yapraklar uçucu yağ boşluklarına malik olduğundan ışığa doğru tutulduğunda noktalı görünür. Büyük ve umumiyetle tek olan çiçeklerin dışında 5 tane serbest, de-rimsi, oval biçimli kaliks yaprağıyle, tomurcuk "halindeyken bükülmüş, açıldığ zaman yaygın, parlak sarı renkli 5 serbest korolla yaprağı bulunmaktadır. Çok sayıdaki erkek organların filamentleri taban kısımlarında birleşerek korolla yapraklarının karşısında 5 demet teşkil etmiştir (Şek. 2). 5 meyvayaprağmdan yapılmış olan üst-durumlu dişi organ, 5 gözlü yumurtalıkla uçlarında şişkin stignu ihtiva eden 5 uzun, stilus ihtiva etmektedir (Şek. 3). Yumurtalığın her gözünde aksiller plasentalanma gösteren çok sayıda tohum-taslakiarı bulunmaktadır (Şek 4, 5). Etrafında kaliks yaprakları bulunan uzunca oval biçimli meyva, septisid biı kapsüldür. (Şek. 6). Olgunlaştığı zaman 5 parçaya ayrılarak açılır ve ortada böl melerin çıktığı, tohumları taşıyan sentral sütun serbest kalır. Endosperma ihtivt etmeyen tohumlarda iyi gelişmiş çeneklere malik embriyo bulunmaktadır.
Yayılışı: İstanbul ve Karadeniz bölgesine yayılmıştır.
Kullanılışı : Bir süs bitkisi olarak kullanılmaktadır. Tıbbî kıymet: henüz araştırılmamıştır. İstanbul ve Anadolunun bir çok yerlerinde yetişmekte olan diğer bir tür (II. perforatum L.) idrar ve balgam söktürücü, iştah açıcı ve yatıştırıcı olarak içten, yaraların tedavisinde dıştan kullanılır