Tweet
Foeniculum vulgare MiîL (Rezene) Umbelliferae
Haziran - Eylül aylarında çiçek açan, 1 - 1,5 m yükseklikte, 2 veya çok senelik,
kokulu otsu bir bitkidir. Üzerinde uzunluğuna çizgiler bulunan tüysüz, dik durum-
lu, silindir biçimindeki gövdenin ekseriya içi boştur. Gövde üzerinde sarmal du
rumda bulunan mavimsi yeşil renkteki tüysüz yapraklar uzunca kın biçiminde
genişlemiş yaprak sapma maliktir (Şek. 1). Yaprak ayaları ince ipliksi parçalara
ayrılmış 2, veya 3'lü-tüysü tiptedir. Gövdenin üst taraflarındaki yapraklar aya
kısmı körelmiş km halindeki saptan ibarettir. Çiçekler uzun saplı bileşik-şemsiye
. tipinde durumlar teşkil ederler. Çiçeklerin etrafında yok denecek kadar küçülmüş
olan, 5 yapraktan ibaret kaliks yumurtalığın üst kısmında sürekli, kalınca bir kenar teşkil eder. Koroila uç tarafları içeriye doğru kıvrık, yumurtamsı biçimde, çabuk dökülen, 5 sarı renkli yapraktan ibarettir. Koroila yapraklariyle birlikte ka-liksin tepesindeki diskten çıkan, sayısı 5 oları erkek organların tomurcuk halindeyken içeriye doğru kıvrık, açtığı zaman dikelmiş oldukça uzun filamentleri vardır. (Şek. 2, 3). 2 meyvayaprağmdan yapılmış olan alt-durumlu dişi organ, her gözünde sarkık vaziyette birer tohum-taslağı ihtiva eden 2 gözlü yumurtalıkla, tabanında koni biçiminde nektar salan büyük bir disk taşıyan uçları birbirinden uzaklaşan 2 kısa stilusa maliktir (Şek. 4, 5). Tüysüz, yeşilimsi esmer renkli, silindir biçimindeki meyvalar olgunlaştıkları zaman 2 merikarpa ayrılan şizokarp tiptedir (Şek. 6). Her merikarpta birbirine bakan taraftakiler daha geniş olmak üzere 5 kosta bulunmaktadır (Şek. 7). Merikarplarm birbirine bakan taraflarında 2, kostalar arasında birer salgı kanalı bulunduğuna göre her merikarp 6 kanal ihtiva etmektedir. Nuks tipinde olan merikarplar dökülmeden önce ortada bulunan çatallı bir sütuna (karpofor) bir müddet asılı kalır. Tohumlar protein ve yağ bakımından zengin geniş bir endosperma kısmı ile küçük bir embriyoya maliktir.
Yayılışı : Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişmekte ve yetiştirilmektedir.
Kullanılışı: Meyvaları koku ve lezzet vermek için bazı alkollü içkilerin yapılmasında ve pastacılıkta anasonun yerine geçer. Meyvaları tıpta midevî, gaz söktürücü, göğüs yumuşatıcı, ve yatıştırıcı tesirinden dolayı kullanılmaktadır.
Haziran - Eylül aylarında çiçek açan, 1 - 1,5 m yükseklikte, 2 veya çok senelik,
kokulu otsu bir bitkidir. Üzerinde uzunluğuna çizgiler bulunan tüysüz, dik durum-
lu, silindir biçimindeki gövdenin ekseriya içi boştur. Gövde üzerinde sarmal du
rumda bulunan mavimsi yeşil renkteki tüysüz yapraklar uzunca kın biçiminde
genişlemiş yaprak sapma maliktir (Şek. 1). Yaprak ayaları ince ipliksi parçalara
ayrılmış 2, veya 3'lü-tüysü tiptedir. Gövdenin üst taraflarındaki yapraklar aya
kısmı körelmiş km halindeki saptan ibarettir. Çiçekler uzun saplı bileşik-şemsiye
. tipinde durumlar teşkil ederler. Çiçeklerin etrafında yok denecek kadar küçülmüş
olan, 5 yapraktan ibaret kaliks yumurtalığın üst kısmında sürekli, kalınca bir kenar teşkil eder. Koroila uç tarafları içeriye doğru kıvrık, yumurtamsı biçimde, çabuk dökülen, 5 sarı renkli yapraktan ibarettir. Koroila yapraklariyle birlikte ka-liksin tepesindeki diskten çıkan, sayısı 5 oları erkek organların tomurcuk halindeyken içeriye doğru kıvrık, açtığı zaman dikelmiş oldukça uzun filamentleri vardır. (Şek. 2, 3). 2 meyvayaprağmdan yapılmış olan alt-durumlu dişi organ, her gözünde sarkık vaziyette birer tohum-taslağı ihtiva eden 2 gözlü yumurtalıkla, tabanında koni biçiminde nektar salan büyük bir disk taşıyan uçları birbirinden uzaklaşan 2 kısa stilusa maliktir (Şek. 4, 5). Tüysüz, yeşilimsi esmer renkli, silindir biçimindeki meyvalar olgunlaştıkları zaman 2 merikarpa ayrılan şizokarp tiptedir (Şek. 6). Her merikarpta birbirine bakan taraftakiler daha geniş olmak üzere 5 kosta bulunmaktadır (Şek. 7). Merikarplarm birbirine bakan taraflarında 2, kostalar arasında birer salgı kanalı bulunduğuna göre her merikarp 6 kanal ihtiva etmektedir. Nuks tipinde olan merikarplar dökülmeden önce ortada bulunan çatallı bir sütuna (karpofor) bir müddet asılı kalır. Tohumlar protein ve yağ bakımından zengin geniş bir endosperma kısmı ile küçük bir embriyoya maliktir.
Yayılışı : Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişmekte ve yetiştirilmektedir.
Kullanılışı: Meyvaları koku ve lezzet vermek için bazı alkollü içkilerin yapılmasında ve pastacılıkta anasonun yerine geçer. Meyvaları tıpta midevî, gaz söktürücü, göğüs yumuşatıcı, ve yatıştırıcı tesirinden dolayı kullanılmaktadır.