Tweet
Convoîvulus sepilim L. (Çitsarmaşığı) Convolvulaceae
Yayılışı : İstanbul civarı ve Karadeniz bölgesinde bulunur.
Kullanılışı : Güzel çiçeklerinden dolayı süs bitkisi olarak yetiştirilir. Tıpta kök ve yaprakları müshil olarak kullanılır
-
Haziran - Eylül aylarında çiçek açan, oldukça uzun toprak-altı gövdesine malik, süt ihtiva eden, tüysüz, çok senelik, 1 - 5 m yükseklikte sarılıcı bir bitkidir. Köşeli ve ince olan sarılıcı gövde üzerinde sarmal durumda bulunan yapraklar oldukça uzun bir sapa, taban kısmı kalpsi, ucu sivri, kenarı tam, 3-köşemsi ok biçiminde aya kısmına maliktir (Şek. 1). Dalların nihayetinde tek olarak bulunan 4 - 6 sm büyüklüğündeki çiçeklerin sapları çok kısa olduğundan 2 brakte hemen hemen kalikse bitişiktir. Taban kısmı kalpsi, ucu sivri, mızraksı oval biçimde olan 2 brakte kaliks yapraklarından büyük olduğundan kaliksi tamamiyle örter.- Kaliks yalnız taban kısmında birbiriyle birleşmiş, eş olmayan, mızraksı oval biçimde 5 yapraktan ibarettir. Kaliksten 3 - 4 defa daha uzun olan, umumiyetle beyaz nadiren pembemsi renkteki korolla, tomurcuk halindeyken burulmuş, açtığı zaman aşağı yukarı tam olan yaygın kenarı 5 köşe ve plili çan biçiminde birleşmiş 5 korolla yaprağından ibarettir. Sayıları 5 olan içe-bakan erkek organlar filamenlteriniu alt tarafıyla korolla tüpünün aşağı kısımlarına yapışıktır (Şek. 2) 2 meyvayaprağmdan yapılmış olan üst-durumlu dişi organ nektar salan bir disk üzerinde bulunur. İpliksi uzun bir stilus ve uzunca oval biçimde 2 parçalı stigma ile nihayetlenen oval şekildeki yumurtalık yukarı kısımlarında tek gözlü, aşağı kısımlarında ise, her bir gözünde 2 tohum-taslağı taşımak üzere, median bir bölme ile 2 göze ayrılmıştır. Üzeri brakte ve kaliks yapraklarıyle örtülü olan oval şekilli, açık kahverengindeki ince meyvakabuklu meyva 4 tohumlu bir kapsüldür (Şek. 3). Olgunlaştığı zaman her birinde 2 tohum bulunan 2 kapakla açılır (Şek. 4). Sert bir endosperma içersinde fazla katlanmış bir embriyoya malik olan ova] biçimli tohumlar siyahımsı renkte düzgün bir tohum kabuğuna maliktir (Şek. 5).
Yayılışı : İstanbul civarı ve Karadeniz bölgesinde bulunur.
Kullanılışı : Güzel çiçeklerinden dolayı süs bitkisi olarak yetiştirilir. Tıpta kök ve yaprakları müshil olarak kullanılır