Tweet
Utricularia vulgaris L. (Sumiğferi) Lentibulariaceae
Yayılışı: İç Anadoluda tatlı sularda bulunmaktadır.
Kullanılışı : Havuz ve akvaryumları süslemekte kullanılır, idrar sök-türüeüdür.
-
Tatlı sularda yüzerek yaşayan, umumiyetle köksüz veya serbest az miktarda köklü, böcekkapan otsu bir bitkidir. Mayıs - Eylül aylarında açan çiçekler üst kısmı su yüzüne çıkan 10-30 sm yükseklikteki sapların nihayetinde taşınır (Şek. 1). Oldukça büyük uzunca oval biçimde çevreye malik sarmal durumlu yapraklar, kenarları dikensi dişçikli, çok ince ipliksi loplara ayrılmış çok-parçalı-tüysü tiptedir. Yaprak parçalarından bazıları su böceklerini kapma ödevini gören tor-baeıklar haline gelmiştir (Şek. 10, 11). Torbacığm ağzındaki yalnız içeriye doğru açılabilen kapağın üst kenarında bulunan dokunaca hayvancıkların değmesiyle kapağın açılarak böceklerin yutma hareketiyle emilmesi, torbanın iç yüzeyindeki tüyler aracıyle sindirilerek massedilmesi sağlanır. Bazen Utricularia torbacıklarının kendi hacminin 4 - 5 katı büyüklüğünde kurbağa tetarlarını, yumuşak vücut dokusunu torbacık içersindeki negatif basınç sayesinde emerek yakaladığı görülmüştür. Canlı sarı renkli, 15-18 mm büyüklükteki tek-simetrili, erdişi çiçekler uzun saplı, gevşek salkım tipinde çiçekdurumları teşkil etmişlerdir. Oldukça uzun, kırmızımsı yeşil renkli sapa malik çiçeklerin etrafında, 3 üstteki, 2 alttaki kaliks yapraklarının birleşmesiyle meydana gelen, aşağı yukarı eş büyüklükte, kırmızımsı kahverenkli, mızraksı oval 2 loplu kaliks ile, 2 dudak teşkil etmek üzere birleşmiş, maske biçimli, sarı renkli korolla bulunmaktadır (Şek. 2, 3). Yukarıya doğru kalkık, tam kenarlı veya hafifçe ikiye bölük olan üst dudak 2; öne doğru uzanmış, ortası çökük kenarları tam, dip kısmında korollanm yarı uzunluğunda öne kıvrık, konik biçimli mahmuz taşıyan nisbeten daha büyük alt dudak ise 3 yapraktan meydana gelmiştir. Korolla tüpünün boğaz kısmı üst dudak büyüklüğünde, turuncumsu kırmızı renkte çizgili, hafifçe ikiye bölük bir damak kısmiyle örtülü bulunmaktadır. Korolla ile örtülü bulunan alt dudağın taban kısmına bağlanmış içe-bakan 2 erkek organ, şişkin bir filamente, boyuna yarıkla açılan tek odalı antere maliktir (Şek. 4). 2 meyvayaprağından yapılmış, üst-durumlu dişi organ, serbest sentral plasentada çok sayıda tohum-taslağı ihtiva eden, tek gözlü yumurtalıkla; üstteki lopu çok kısa olmak üzere oldukça geniş iki dudaklı, veya bazen bir loplu stigma ile nihayetlenen çok kısa bir stilustan ibarettir (Şek. 5). Tabanında kaliks yapraklarını taşıyan küremsi şekildeki meyva (Şek. 6), olgunlaştıkta gayrimuntazam 2 - 4 boyuna yarıkla açılan, çok tohumlu bir kapsüldür. Az farklılaşmış embriyosu olan endospermasız, küçük tohumlar çok köşeli geniş bir yüzeye malik olduklarından suda yüzerler (Şek. 7, 8).
Yayılışı: İç Anadoluda tatlı sularda bulunmaktadır.
Kullanılışı : Havuz ve akvaryumları süslemekte kullanılır, idrar sök-türüeüdür.