Lonicera etruesa Santi. (Hanımeli)

[Fitopatolog]

Lonicera etruesa Santi. (Hanımeli)

Caprifoliaceae

Mayıs - Temmuz aylarında çiçek açan, 1 - 3 m yükseklikte, tüysüz veya az tüylü tırmanıcı bir bitkidir. Gövde üzerinde karşılıklı-çapraz durumda bulunan, derimsi, tüysüz veya alt yüzü az tüylü, ucu küt, tam kenarlı yapraklardan aşağıdakiler kısa saplı, yumurtamsı biçimli, yukardakiler ise gövdeyi saracak şekilde tabanlarıyle karşılıklı şekilde birbirleriyle birleşmiş haldedir (Şek. 1). Dışı bazen pembemsi, beyazımtırak sarı renkli, tüysüz, güzel kokulu, tek-simetrili, çiçekler tepedeki yaprakların koltuğunda, ekseriya 3 demet halinde, oldukça uzun saplı, başçık tipinde çiçekdurumları teşkil etmektedir. Erdişi olan çiçeklerin dışında, 3-köşemsi 5 küçük diş halinde kaliks ile, nihayetinde aşağıya sarkık dilsi bir alt dudakla, yukarda 4 loplu üst dudağa malik, oldukça uzun korolla tüpünden ibaret bir çiçekörtüsü bulunmaktadır (Şek. 3). Korolla tüpünün boğaz kısmına bağlı 5 adet içe-bakan erkek organ bulunmaktadır. 3 meyvayaprağmdan yapılmış alt-du-rumlu dişi organ, her gözünde çok sayıda, sarkık, aksiller plasentalanma gösteren tohum-taslağma malik 3 gözlü yumurtalıkla, uzun, ipliksi, tek veya hafifçe 3 lopa ayrılmış stignıa ile nihayetlenen stilustan ibarettir (Şek. 4, 5, 6). Yumurtalık olgunlaştıkta küre veya oval biçimde, her gözünde çok sayıda tohum bulunan, 2-3gözden ibaret yalancı bakka tipinde, kırmızı renkte meyva verir (Şek. 2). Yassı biçimli tohumlar küçük, düz bir embriyo ile etli geniş endospermaya maliktir (Şek. 7, 8).
Yayılışı: Çevresiyle birlikte Kocaelinde ve Güney Anadoluda bulunmaktadır.
Kullanılışı : Bir süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Tıpta Lonicera türlerinin yaprakları gargara yapmak için kullanıldığı gibi, çiçekleri antispazmo-dik, meyvaları idrar söktürücü ve kusturucu olarak tanınmaktadır.