Tweet
Scabiosa maritima L. (Uyuzotu) Dipsacaceae
Yayılışı : Marmara bölgesinde bulunmaktadır.
Kullanılışı : Şüs bitkisi yerine yetiştirilmektedir. Acı tabiattaki bu bitki tıpta kan temizleyici, ter verici olarak, ve yaraların tedavisinde kullanılır.
-
Haziran - Ekim aylarında çiçek açan, 0,3-1 m yükseklikte, tüysüz veya az tüylü, yaygın dallara malik, bir veya çok senelik otsu bir bitkidir (Şek. 1). Dip-yap-raklarm kenarları dişli veya az parçalı, gövde üzerinde karşılıklı durumda bulunan yapraklar ise uzun ve dar loplu tüysü tiptedir. Eflâtun, mavimsi veya beyaz renkli tek-simetrili, erdişi çiçekler, 1 - 2 sıra üzerine dizilmiş, tam kenarlı, uzun sivri uçlu, mızrak biçiminde verimsiz braktelerden ibaret bir örtü (involukrum) ile örtülü, aşağı yukarı bir plânda yarım küre teşkil edecek tarzda toplanarak başçık tipinde (kapitulum) çiçekdurumları meydana getirmiştir (Şek. 2). Başçığın kenarlarındaki çiçekler (Şek. 3), ortadakilere (Şek. 4) nazaran daha büyüktürler, ve daha belirgin tek-simetri gösterirler. Zarımsı bir braktenin koltuğundan çıkan her çiçek brakteollerden meydana gelmiş, tüylü, üzerinde 8 girinti bulunan, kenarları zarımsı, içeriye kıvrık ve dalgalı, çan şeklinde bir epikaliks; kıl-çıksı 5 uzantıya malik, nihayetinde çanak halinde genişleyen, dar bir tüp halinde kaliks; ve 5 gayrimüsavi loplu kenar kısmına malik tüp, veya tüpsü huni biçiminde korolladan ibaret bir örtüye maliktir. Sayıları 4 olan erkek organların içe-ba-kan anterleri vardır. Alt-durumlu dişi or-ganın sarkık tek tohum-taslağı ihtiva, eden, 2 meyvayaprağından yapılmış tek gözlü yumurtalığı, nihayetinde tek veya hafifçe ikiye ayrılmış stigması bulunan ipliksi bir stilusu vardır. Çiçekdurunıunun gelişmesiyle meydana gelen uzunca oval biçimli meyvadurumunun dibinde aşağıya doğru kıvrılmış verimsiz brakteler bulunmaktadır (Şek. 5). Aken tipindeki her bir meyvanm dışında uçmada paraşüt gibi rol oynayan epikaliks ile, epikaliks-ten dışarıya çıkmış, kızılımsı renkte, yıldız gibi yayılmış kaliksin kılçıkları göze çarpmaktadır (Şek. 6). Meyvada bulunan tek tohumda kökçük yukarıya gelmek üzere, doğru bir embriyo ile etrafında endosperma bulunmaktadır (Şek. 7).
Yayılışı : Marmara bölgesinde bulunmaktadır.
Kullanılışı : Şüs bitkisi yerine yetiştirilmektedir. Acı tabiattaki bu bitki tıpta kan temizleyici, ter verici olarak, ve yaraların tedavisinde kullanılır.