Tweet
İç mekan bitkileri doğal ortamlarının dışında kapalı mekanlarda bulunan, kökleri dar bir alanda sıkışıp büyümek zorunda kalan bitkilerdir. Bu nedenle iç mekanlarda ki kısıtlı ortam koşullarına uyum sağlayabilmeleri gerektiği için, özenli bakım isterler.
Bu bölümde sizlere periyodik olarak 5 farklı iç mekan bitkisini tanıtarak, bu bitkilerin genel bakım koşullarından ve isteklerinden bahsedeceğiz. Ancak bitkilere geçmeden önce iç mekan bitkilerinin genel özellikleri ve ortam koşullarına ilişkin bazı özellikleri kısaca özetleyelim.
Hızlı kentleşme ve sanayileşme her geçen gün insanı biraz daha doğadan uzaklaştırmış ve içinde yaşadığı çevreyle arasındaki uyumu bozmuştur. Şehir yaşamının getirdiği bir zorunluluk olan apartmanlarda yaşam, doğanın bir parçası olan bitkilerin kapalı mekanlarda yetiştirilerek, günlük hayatımızın bir parçası haline gelmesine neden olmuştur. Ancak iç mekanda sınırlı koşullarda bitki yetiştirmenin çeşitli zorlukları da vardır.
Öncelikle, iç mekan bitkileri belirli büyüklüklerdeki saksılarda yetiştirilmektedir. Seçilen toprağın iyi kalitede, organik madde (torf, kompost, perlit, tüf, vs.) içeren karışımdan oluşması gerekir. Bu karışıma az miktarda bahçe toprağı da eklenebilir. Daha sonra bitki türlerine göre düzenli aralıklarla ve gerekli miktarlarda sulanmalıdır. Bu arada oluşabilecek bitkisel ve hayvansal zararlılarla mücadele edilmeli ve gerekli gübreleme yapılmalıdır. Bu işlemler aşağıda kısaca özetlenmiştir.
Saksı değişimi, kök büyümesinin sağlıklı olabilmesi için belirli aralıklarla yapılması gerekir. Bunun için genellikle bitki kökleri saksıdan dışarı çıkmaya başladığında, saksı değişiminin zamanı gelmiş demektir. Kullanılacak saksı, bitkinin köklerinin sağlıklı büyümesi için yeterli büyüklükte olmalı, değişim erken ilkbaharda yapılmalıdır. Bitkiyi eski saksısından çıkarırken, köklerin zarar görmemesi için, saksı yan tutularak, bitkinin toprağı dağılmayacak şekilde çıkarılmalıdır. Köklerin uç kısımları kesilerek, yeni saksıya aktarılmalıdır. Bitkiyi yeni saksısına dikerken drenaj delikleri yeterli değilse genişletilmeli, saksının dibine çakıl taşı gibi malzemeler konularak, suyu kolay drene etmesi sağlanmalıdır. Daha sonra yukarıda saydığımız toprak karışımı saksının alt kısmına konularak, bitki kök boğazına kadar gömülmeli ve kenarlarına hazırlanan karışım toprak sıkıştırılarak, can suyu verilmelidir. Ayrıca saksı değişimi topraktan kaynaklanan sorunlar olduğunda da köklerin saksıdan çıkması beklenmeden yapılmalıdır.
Sulama, iç mekan bitkilerinin bakımında en önemli işlemlerin başında gelir. Çünkü eksik ya da fazla sulama bitki gelişimini olumsuz etkilemektedir. Sulama gereksinimi, bitki türüne göre değişmekle birlikte genel olarak, toprak neminin bir çubuk yardımıyla ya da parmakla kontrol edilmesiyle anlaşılmaktadır. Alt katmanların nemi de dikkate alınarak sulama yapılmalıdır. Çünkü toprak yüzeyi kuru olsa da alt katmanlar ıslak olabilir. Kuru olan yüzeye göre verilen su, zaten ıslak olan alt katmanlarda fazla su birikmesine yol açacak ve bitki köklerinde çürüme meydana gelerek bitkinin ölmesine neden olabilecektir. Öte yandan saksı tabağında sürekli su birikmemesine dikkat edilmelidir. Sulama suyunun aşırı kireçli ve klorlu olmamasına özen gösterilmelidir. Çok soğuk ya da sıcak su ile sulanmamalı, mümkünse oda sıcaklığında bekletilmiş, dinlenmiş su ile sulanmalıdır.
Budama, iç mekan bitkilerinde kurumuş sürgün, yaprak, sap ve hastalıklı organlar ile solmuş çiçeklerin temizlenmesiyle gerçekleştirilir. Bu işlem bitkilerin sağlıklı gelişmesi ve görselliği açıdan çok önemlidir. Budama işlemi için kullanılan makas, steril ve keskin olmalıdır.
Hastalık ve zararlılar da iç mekan bitkilerini tehdit eden etmenlerden biridir. Önemli olan hastalıklar oluşmadan önce bitkilerimizi sağlıklı ve hastalıklara karşı dirençli yetiştirmek en önemli noktadır. Örneğin, yeni bir bitki aldığımızda bitkinin hastalık ve zararlı etmenler taşımadığından emin olmalıyız. Burada belirtilen gerekli bakım işlemleri yapıldıktan sonra yine de hastalık oluşursa kimyasal mücadeleye geçilmelidir. Bitkisel hastalıklar için fungusit ve hayvansal zararlılar için insektisitler kullanılmalıdır. İlaçlama, bitki türüne ve etmenine uygun olarak yapılmalıdır.
Gübreleme, iç mekan bitkileri için periyodik olarak, bitki türlerine göre bir program dahilinde uygulanmalıdır. Ancak saksısı yeni değişmiş bitkilerde, saksıda yeterli bitki besin elementleri olacağından belirli bir süre gübrelenmesine gerek yoktur. Gübreleme, bitkilerin daha sağlıklı gelişmesi için gerekli olan bir işlemdir. Çünkü zamanla saksı toprağındaki bitki besin elementleri suyla yıkanarak azalmakta ya da yok olmaktadır. Yapılan gübreleme, azalan bitki besin elementlerinin tamamlanmasına yardımcı olmaktadır.
Ekolojik istekler, iç mekan bitkileri için büyük önem taşımaktadır. Çünkü bitkinin gereksinim duyduğu ısı, ışık, sıcaklık, nem gibi koşullar bitki türlerine göre değişmekte olup, dikkat edilmediği zaman bitki gelişiminde önemli sorunlarla karşılaşılır. Ayrıca, iç mekan bitkileri, zaman zaman dışarıda açık havada havalandırılmalıdır. Bu işlem genellikle yaz döneminde, gece ve gündüz sıcaklık farklarının en düşük olduğu zamanlarda yapılmalıdır. Havalandırma işlemi sırasında bitkiler direk güneş ışığında bırakılmamalı, gölge ve yarı gölge ortamlarda, şiddetli hava akımlarına maruz kalmayacak şekilde bekletilmelidir. Ayrıca iç mekan bitkileri, ev içinde çok sık yer değiştirmemeli, klima gibi direkt ısı kaynağı yakınlarına konulmamalıdır. Özellikle kış aylarında cam önüne çok yakın konan bitkiler camdan gelen soğuk hava ile odanın sıcaklığı arasında kalacağı için, bu uygulama bitkide şok etkisine neden olur. Aynı konum klima bulunan ortamlarda da oluşur. Çok kuru olan ortamlarda yapraklara ve bitkinin bulunduğu bölgeye su püskürtülerek, ortam nemi arttırılmalıdır.
Ayrıca, bitkilerin yapraklarında biriken tozlar zaman zaman silinmeli ve yıkanarak temizlenmelidir. Silme işlemi nemlendirilmiş pamuk ya da bezle yapılmalıdır. Kullandığınız pamuk ya da bez çok ıslak olursa, tozların gözenekleri kapatmasına neden olur ve bitki hava alamaz.
Bu bölümde sizlere periyodik olarak 5 farklı iç mekan bitkisini tanıtarak, bu bitkilerin genel bakım koşullarından ve isteklerinden bahsedeceğiz. Ancak bitkilere geçmeden önce iç mekan bitkilerinin genel özellikleri ve ortam koşullarına ilişkin bazı özellikleri kısaca özetleyelim.
Hızlı kentleşme ve sanayileşme her geçen gün insanı biraz daha doğadan uzaklaştırmış ve içinde yaşadığı çevreyle arasındaki uyumu bozmuştur. Şehir yaşamının getirdiği bir zorunluluk olan apartmanlarda yaşam, doğanın bir parçası olan bitkilerin kapalı mekanlarda yetiştirilerek, günlük hayatımızın bir parçası haline gelmesine neden olmuştur. Ancak iç mekanda sınırlı koşullarda bitki yetiştirmenin çeşitli zorlukları da vardır.
Öncelikle, iç mekan bitkileri belirli büyüklüklerdeki saksılarda yetiştirilmektedir. Seçilen toprağın iyi kalitede, organik madde (torf, kompost, perlit, tüf, vs.) içeren karışımdan oluşması gerekir. Bu karışıma az miktarda bahçe toprağı da eklenebilir. Daha sonra bitki türlerine göre düzenli aralıklarla ve gerekli miktarlarda sulanmalıdır. Bu arada oluşabilecek bitkisel ve hayvansal zararlılarla mücadele edilmeli ve gerekli gübreleme yapılmalıdır. Bu işlemler aşağıda kısaca özetlenmiştir.
Saksı değişimi, kök büyümesinin sağlıklı olabilmesi için belirli aralıklarla yapılması gerekir. Bunun için genellikle bitki kökleri saksıdan dışarı çıkmaya başladığında, saksı değişiminin zamanı gelmiş demektir. Kullanılacak saksı, bitkinin köklerinin sağlıklı büyümesi için yeterli büyüklükte olmalı, değişim erken ilkbaharda yapılmalıdır. Bitkiyi eski saksısından çıkarırken, köklerin zarar görmemesi için, saksı yan tutularak, bitkinin toprağı dağılmayacak şekilde çıkarılmalıdır. Köklerin uç kısımları kesilerek, yeni saksıya aktarılmalıdır. Bitkiyi yeni saksısına dikerken drenaj delikleri yeterli değilse genişletilmeli, saksının dibine çakıl taşı gibi malzemeler konularak, suyu kolay drene etmesi sağlanmalıdır. Daha sonra yukarıda saydığımız toprak karışımı saksının alt kısmına konularak, bitki kök boğazına kadar gömülmeli ve kenarlarına hazırlanan karışım toprak sıkıştırılarak, can suyu verilmelidir. Ayrıca saksı değişimi topraktan kaynaklanan sorunlar olduğunda da köklerin saksıdan çıkması beklenmeden yapılmalıdır.
Sulama, iç mekan bitkilerinin bakımında en önemli işlemlerin başında gelir. Çünkü eksik ya da fazla sulama bitki gelişimini olumsuz etkilemektedir. Sulama gereksinimi, bitki türüne göre değişmekle birlikte genel olarak, toprak neminin bir çubuk yardımıyla ya da parmakla kontrol edilmesiyle anlaşılmaktadır. Alt katmanların nemi de dikkate alınarak sulama yapılmalıdır. Çünkü toprak yüzeyi kuru olsa da alt katmanlar ıslak olabilir. Kuru olan yüzeye göre verilen su, zaten ıslak olan alt katmanlarda fazla su birikmesine yol açacak ve bitki köklerinde çürüme meydana gelerek bitkinin ölmesine neden olabilecektir. Öte yandan saksı tabağında sürekli su birikmemesine dikkat edilmelidir. Sulama suyunun aşırı kireçli ve klorlu olmamasına özen gösterilmelidir. Çok soğuk ya da sıcak su ile sulanmamalı, mümkünse oda sıcaklığında bekletilmiş, dinlenmiş su ile sulanmalıdır.
Budama, iç mekan bitkilerinde kurumuş sürgün, yaprak, sap ve hastalıklı organlar ile solmuş çiçeklerin temizlenmesiyle gerçekleştirilir. Bu işlem bitkilerin sağlıklı gelişmesi ve görselliği açıdan çok önemlidir. Budama işlemi için kullanılan makas, steril ve keskin olmalıdır.
Hastalık ve zararlılar da iç mekan bitkilerini tehdit eden etmenlerden biridir. Önemli olan hastalıklar oluşmadan önce bitkilerimizi sağlıklı ve hastalıklara karşı dirençli yetiştirmek en önemli noktadır. Örneğin, yeni bir bitki aldığımızda bitkinin hastalık ve zararlı etmenler taşımadığından emin olmalıyız. Burada belirtilen gerekli bakım işlemleri yapıldıktan sonra yine de hastalık oluşursa kimyasal mücadeleye geçilmelidir. Bitkisel hastalıklar için fungusit ve hayvansal zararlılar için insektisitler kullanılmalıdır. İlaçlama, bitki türüne ve etmenine uygun olarak yapılmalıdır.
Gübreleme, iç mekan bitkileri için periyodik olarak, bitki türlerine göre bir program dahilinde uygulanmalıdır. Ancak saksısı yeni değişmiş bitkilerde, saksıda yeterli bitki besin elementleri olacağından belirli bir süre gübrelenmesine gerek yoktur. Gübreleme, bitkilerin daha sağlıklı gelişmesi için gerekli olan bir işlemdir. Çünkü zamanla saksı toprağındaki bitki besin elementleri suyla yıkanarak azalmakta ya da yok olmaktadır. Yapılan gübreleme, azalan bitki besin elementlerinin tamamlanmasına yardımcı olmaktadır.
Ekolojik istekler, iç mekan bitkileri için büyük önem taşımaktadır. Çünkü bitkinin gereksinim duyduğu ısı, ışık, sıcaklık, nem gibi koşullar bitki türlerine göre değişmekte olup, dikkat edilmediği zaman bitki gelişiminde önemli sorunlarla karşılaşılır. Ayrıca, iç mekan bitkileri, zaman zaman dışarıda açık havada havalandırılmalıdır. Bu işlem genellikle yaz döneminde, gece ve gündüz sıcaklık farklarının en düşük olduğu zamanlarda yapılmalıdır. Havalandırma işlemi sırasında bitkiler direk güneş ışığında bırakılmamalı, gölge ve yarı gölge ortamlarda, şiddetli hava akımlarına maruz kalmayacak şekilde bekletilmelidir. Ayrıca iç mekan bitkileri, ev içinde çok sık yer değiştirmemeli, klima gibi direkt ısı kaynağı yakınlarına konulmamalıdır. Özellikle kış aylarında cam önüne çok yakın konan bitkiler camdan gelen soğuk hava ile odanın sıcaklığı arasında kalacağı için, bu uygulama bitkide şok etkisine neden olur. Aynı konum klima bulunan ortamlarda da oluşur. Çok kuru olan ortamlarda yapraklara ve bitkinin bulunduğu bölgeye su püskürtülerek, ortam nemi arttırılmalıdır.
Ayrıca, bitkilerin yapraklarında biriken tozlar zaman zaman silinmeli ve yıkanarak temizlenmelidir. Silme işlemi nemlendirilmiş pamuk ya da bezle yapılmalıdır. Kullandığınız pamuk ya da bez çok ıslak olursa, tozların gözenekleri kapatmasına neden olur ve bitki hava alamaz.
Comment