1.1 SICAKLIK
Bitkilerin büyüme ve gelişmeleri ile bulundukları yerlerin sıcaklığı arasında sıkı ilişki vardır. Sıcaklığın yüksekliği veya düşüklüğü metabolik olayları farklı yönlerde etkilemekte, böylece büyüme ve gelişme farklı düzeylerde ortaya çıkmaktadır. Doğal yayılış alanlarına uygun olarak, iç mekan süs bitkilerinin sıcaklık gereksinimleri de değişiktir. Bu bitkiler, genellikle o°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda yetişebilir. Dona maruzkaldıklarında ölürler. Tropikal kökenli bitkilerin çoğu 10°C'nin altındaki sıcaklıklardan bile zararlanır. Yüksek sıcaklık derecelerine dayanıklılıkları da bitki çeşidi, hava orantılı nemi ve sulama suyu miktarına göre değişir. Genellikle 40°C'nin üzerinde ise ölmeye başlarlar.
Sıcaklık gereksinimlerine göre, iç mekan süs bitkileri genel olarak üç grup altında toplanabilir. (Çizelge 1)
a) Yüksek sıcaklığa gereksinim gösteren bitkiler: Tropikal kökenli olan bu bitkiler, kışın 16-20°C yazın ise
18-25°C sıcaklık, genel olarak % 80-85 orantılı nem ve çoğunlukla yarı gölge veya gölge yerlerde iyi bir gelişme
gösterirler.
b) Orta derecede sıcaklığa gereksinim gösteren bitkiler: Bu süs bitkileri, kışın 8-15°C, yazın ise 15-18°C
veya daha yüksek sıcaklıkta aydınlık ve havadar yerlere gereksinme gösterirler.
c) Düşük sıcaklığa gereksinim duyan bitkiler: Bunlar, kışın 5-8°C sıcaklıktaki iç mekanlarda, yazın ise
bahçelerde yetiştirilebilen bitkilerdir. Bu bitkiler için en uygun yaz mevsimi sıcaklığı 15-20°C'dir.
ÇİZELGE: 1 - BAZI İÇ MEKAN SÜS SİTKİLERİNİN SICAKLIK GEREKSİNMELERİ (°C)
YÜKSEK ORTA DÜŞÜK
Kışın: 16-20° Kışın: 8-15° Kışın: 5-8°
Yazın: 18-25° Yazın: 15-18° Yazın: 15-18°
Ananas Begonia rex Agave
Anthurium Chlorophytum Aloe
Aphelandra Cyclamen Asparagus
Caladium Ficus Bougainvillea
Codiaeum Monstera Campanula
Cordyline Nephrolepis Ceropegia
Dieffenbachia Orchidaceae Citrus
Dracaena Palmae Crassula
Guzmania Poinsettia Echeveria
Maranta Primula Fatsia
microcoelum Rhaphidophora Fuchsia
Neoregelia Rhododendron Gasteria
Nidularium Saintpaulia Helxine
Pachystachys Sansevieria Punica
Phalaenopsis Tradescantia Sedum
Philodendron
Spathiphyllum
Vriesea
Görüldüğü gibi kışın sıcaklık gereksinimi, yaza göre 5-10°C daha az olmaktadır. Bunun nedeni, ülkemiz koşullarında bitkilerin dinlenme dönemini kış aylarına rastlamasıdır. Bu dönem sürecince, bitkilerin odun kısımları olgunlaşır, tomurcuk oluşumu gerçekleşir.
Bitkilerde ertesi yıl iyi bir gelişme ve çiçeklenme olabilmesi için dinlenme döneminin sağlanması zorunludur. Aksi halde, yani bitkiler kışın da aynı yüksek sıcaklıktaki mekanlarda bulundurulduğunda, dinlenme dönemine giremezler. Bunun sonucunda, hem odun kısımları olgunlaşamaz ve tomurcuk oluşumu güçleşir ve hem de kış mevsiminde varolan ışık yetersiz olduğundan bitkilerde cılız gelişmelere neden olur.
Bitkinin yaşlı ve;a genç oluşu ile sıcaklık gereksinimi arasında da sıkı bir ilişki vardır. Genç bitkiler, yaşlı bitkilere göre daha yüksek sıcaklık ister. Ancak yaşlı bitkiler birdenbire oluşabilecek şiddetli sıcaklık değişimlerine karşı genç bitkilerden daha çok duyarlıdır. Sıcaklıktaki ani düşüş ve yükselişler, genellikle solmalara, yaprakların düşmesine kalıcı zararlara ve ölümlere yol açabilir. Uzun süre devam eden gerekenden çok yüksek veya yüksek sıcaklıkdereceleri ile ani sıcaklık değişmelerinin iç mekan süs bitkilerinde oluşturduğu zararlanmalar fizyolojik hastalıklar kısmında ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
iç mekan bitkileri genellikle, soba veya radyatör gibi ısıtıcıların yanında bulundurulmayı sevmezler. Çok az bitki çeşidi bu gibi yerler için uygun olabilir. Öte yandan, kışın sıcaklığın 0°C veya daha düşük olduğu zamanlarda, birçok bitkinin konduğu pencere kenarlarında, sıcaklık tehlikeli biçimlerde düşebilir. Bu durumda, bitkilerde zararlanma olmaması için, ek ısıtma sistemleri kulanılmalı veya pencere camı ile bitkiler arasına gazete kağıtları gerilmelidir. Ayrıca, bitkiler belirli bir süre için odanın daha ılık bir yerine taşınabilir.
Vurgulanması gerekli bir başka nokta da, sıcaklığın hiçbir zaman tek başına bir etmen olarak ele alınmaması gerektiğidir. Sıcaklığın yalın ve doğrudan etkinliğine ışık, nem vb. faktörlerin de katkıları vardır. Aynı şekilde tüm bu etmenlerin etkileri birbirleri ile sıkı ilişkilidir.
Sözgelişi, 30-40 dakika içinde toprak sıcaklığının 20°C'den 5°C veya 0°C'ye değin düştüğünde birçok bitkide su alımının % 20-50 oranında kısıtlandığı gözlenir. Bir bitki için nemli ortamda çok uygun olan sıcaklık, aynı bitki kuru bir ortamda yetiştirildiğinde çok fazla olabilir.
Bitkilerin büyüme ve gelişmeleri ile bulundukları yerlerin sıcaklığı arasında sıkı ilişki vardır. Sıcaklığın yüksekliği veya düşüklüğü metabolik olayları farklı yönlerde etkilemekte, böylece büyüme ve gelişme farklı düzeylerde ortaya çıkmaktadır. Doğal yayılış alanlarına uygun olarak, iç mekan süs bitkilerinin sıcaklık gereksinimleri de değişiktir. Bu bitkiler, genellikle o°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda yetişebilir. Dona maruzkaldıklarında ölürler. Tropikal kökenli bitkilerin çoğu 10°C'nin altındaki sıcaklıklardan bile zararlanır. Yüksek sıcaklık derecelerine dayanıklılıkları da bitki çeşidi, hava orantılı nemi ve sulama suyu miktarına göre değişir. Genellikle 40°C'nin üzerinde ise ölmeye başlarlar.
Sıcaklık gereksinimlerine göre, iç mekan süs bitkileri genel olarak üç grup altında toplanabilir. (Çizelge 1)
a) Yüksek sıcaklığa gereksinim gösteren bitkiler: Tropikal kökenli olan bu bitkiler, kışın 16-20°C yazın ise
18-25°C sıcaklık, genel olarak % 80-85 orantılı nem ve çoğunlukla yarı gölge veya gölge yerlerde iyi bir gelişme
gösterirler.
b) Orta derecede sıcaklığa gereksinim gösteren bitkiler: Bu süs bitkileri, kışın 8-15°C, yazın ise 15-18°C
veya daha yüksek sıcaklıkta aydınlık ve havadar yerlere gereksinme gösterirler.
c) Düşük sıcaklığa gereksinim duyan bitkiler: Bunlar, kışın 5-8°C sıcaklıktaki iç mekanlarda, yazın ise
bahçelerde yetiştirilebilen bitkilerdir. Bu bitkiler için en uygun yaz mevsimi sıcaklığı 15-20°C'dir.
ÇİZELGE: 1 - BAZI İÇ MEKAN SÜS SİTKİLERİNİN SICAKLIK GEREKSİNMELERİ (°C)
YÜKSEK ORTA DÜŞÜK
Kışın: 16-20° Kışın: 8-15° Kışın: 5-8°
Yazın: 18-25° Yazın: 15-18° Yazın: 15-18°
Ananas Begonia rex Agave
Anthurium Chlorophytum Aloe
Aphelandra Cyclamen Asparagus
Caladium Ficus Bougainvillea
Codiaeum Monstera Campanula
Cordyline Nephrolepis Ceropegia
Dieffenbachia Orchidaceae Citrus
Dracaena Palmae Crassula
Guzmania Poinsettia Echeveria
Maranta Primula Fatsia
microcoelum Rhaphidophora Fuchsia
Neoregelia Rhododendron Gasteria
Nidularium Saintpaulia Helxine
Pachystachys Sansevieria Punica
Phalaenopsis Tradescantia Sedum
Philodendron
Spathiphyllum
Vriesea
Görüldüğü gibi kışın sıcaklık gereksinimi, yaza göre 5-10°C daha az olmaktadır. Bunun nedeni, ülkemiz koşullarında bitkilerin dinlenme dönemini kış aylarına rastlamasıdır. Bu dönem sürecince, bitkilerin odun kısımları olgunlaşır, tomurcuk oluşumu gerçekleşir.
Bitkilerde ertesi yıl iyi bir gelişme ve çiçeklenme olabilmesi için dinlenme döneminin sağlanması zorunludur. Aksi halde, yani bitkiler kışın da aynı yüksek sıcaklıktaki mekanlarda bulundurulduğunda, dinlenme dönemine giremezler. Bunun sonucunda, hem odun kısımları olgunlaşamaz ve tomurcuk oluşumu güçleşir ve hem de kış mevsiminde varolan ışık yetersiz olduğundan bitkilerde cılız gelişmelere neden olur.
Bitkinin yaşlı ve;a genç oluşu ile sıcaklık gereksinimi arasında da sıkı bir ilişki vardır. Genç bitkiler, yaşlı bitkilere göre daha yüksek sıcaklık ister. Ancak yaşlı bitkiler birdenbire oluşabilecek şiddetli sıcaklık değişimlerine karşı genç bitkilerden daha çok duyarlıdır. Sıcaklıktaki ani düşüş ve yükselişler, genellikle solmalara, yaprakların düşmesine kalıcı zararlara ve ölümlere yol açabilir. Uzun süre devam eden gerekenden çok yüksek veya yüksek sıcaklıkdereceleri ile ani sıcaklık değişmelerinin iç mekan süs bitkilerinde oluşturduğu zararlanmalar fizyolojik hastalıklar kısmında ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
iç mekan bitkileri genellikle, soba veya radyatör gibi ısıtıcıların yanında bulundurulmayı sevmezler. Çok az bitki çeşidi bu gibi yerler için uygun olabilir. Öte yandan, kışın sıcaklığın 0°C veya daha düşük olduğu zamanlarda, birçok bitkinin konduğu pencere kenarlarında, sıcaklık tehlikeli biçimlerde düşebilir. Bu durumda, bitkilerde zararlanma olmaması için, ek ısıtma sistemleri kulanılmalı veya pencere camı ile bitkiler arasına gazete kağıtları gerilmelidir. Ayrıca, bitkiler belirli bir süre için odanın daha ılık bir yerine taşınabilir.
Vurgulanması gerekli bir başka nokta da, sıcaklığın hiçbir zaman tek başına bir etmen olarak ele alınmaması gerektiğidir. Sıcaklığın yalın ve doğrudan etkinliğine ışık, nem vb. faktörlerin de katkıları vardır. Aynı şekilde tüm bu etmenlerin etkileri birbirleri ile sıkı ilişkilidir.
Sözgelişi, 30-40 dakika içinde toprak sıcaklığının 20°C'den 5°C veya 0°C'ye değin düştüğünde birçok bitkide su alımının % 20-50 oranında kısıtlandığı gözlenir. Bir bitki için nemli ortamda çok uygun olan sıcaklık, aynı bitki kuru bir ortamda yetiştirildiğinde çok fazla olabilir.


Comment