Tweet
GÜBRELEME
Tüm kültür bitkileri gibi iç mekanlarda yetiştirilen süs bitkileri de, normal ve sağlıklı bir ğilişim için yeterli ve dengeli bir beslenmeye gereksinim duyarlar. Dolayısıyla, bitkilerin yetiştirildikleri ortamdaki besin maddeleri miktarları, gereksinimlerini karşılayacak düzeyde tutulmalıdır, bu da, değişik yollarla kayba uğrayarak eksilen bitki besin maddelerinin yetiştirme ortamına yeniden kkatılmaları ile olanaklıdır. İşte toprakların özelliklerini düzeltmek, bitkisel üretimi nitelik ve nicelik yönünden artırmak amacıyla toprağa verilen her türlü organik ve inorganik kökenli maddelere "gübre", bu maddelerin toprağa verilme işlemine de "gübreleme" adı verilir.
İç mekan süs bitkilerinde uygun olan gübreleme biçimi, bitkinin gelişme dönemlerine bağlı olarak besin maddeleri arasındaki dengenin uygun biçimde ayarlanabildiği bir gübrelemedir. Sözgelişi, vegatetif gelişimin başlangıcında (genellikle İlkbaharda) veya genç bitkilerde azotça zengin bir gübreleme programı uygundur. Böylece bitkinin yaprak ve sürgün oluşumu hızlandırılmış olur. Tomurcuklanma ve çiçek açma döneminde ise, çiçeklenmeyi özendirmek ve çiçek kalitesini artırmak için fosfor ve potasyum ağırlıklı gübreler kullanılamıs uygundur.
Gelişmiş ülkelerde, N.P ve K'u değişik oranlarda içeren çok çeşitli kompoze gübreler üretilmekte ve yetiştiricilikte kullanılmaktadır. Ülkemizde ise, özellikle süs bitkileri yetiştiriciliği için istenilen N, P, K oranını içeren gübre karışımı bulmak pek mümkün değildir. Bu amaçla, varolan herhangi bir kompoze gübre içerisine istenilen besin maddesini tek olarak içeren bir başka gübreyi katmak suretiyle uygun N, R K oranlarında gübre karışımları elde edilebilir.
İyi bir çiçekli bitki için gübre karışımı çok fazla N içermemelidir. Eğer bu bitkilerin beslenmesinde N'lu gübre fazlaca kullanılırsa yaprak gelişimi hızlanır ve gübrenin çok yararlı olduğu izlenimini verir. Ancak, daha sonrakidönemlerde çiçek oluşumunun yetersiz kaldığı görülür. Gübredeki en uygun N: P2 05: K20 oranı 6: 4: 6 şeklinde olmalıdır. Kaktüslerde ve diğer sukkulent bitkilerde ise 4: 7: % oranı daha uygundur. Yani bu bitkilere daha az N, buna karşılıkdaha fazla P ve K verilmelidir. Ancak, bu konuda tam bir görüş birliği yoktur. Yapılan çeşitli araştırmaların sonuçlarına göre, belirli bitkiler için önerilen N: P: K oranları arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Doğal olarak, verilecek gübre çeşit ve miktarını, kullanılan saksı toprağının (harcın) özelliği de etkimektedir.
Ülkemizde, yakın zamana değin süs bitkileri yetiştiriciliğinde daha çok katı veya toz halindeki gübreler kullanılmaktaydı. Ancak, son yıllarda dış ülkelerde olduğu gibi, konsantre eriyikler halindeki çeşitli sıvı gübreler ticari amaçla üretilmeye ve kullanılmaya başlanılmıştır. Sıvı gübrelerin çoğu yapraktan püskürtülerek uygulanmakla birlikte, bir kısım sıvı gübreler de, belirli oranlarda seyreltilerek toprağa verilebilmektedir.
İç mekan süs bitkilerinin gübrelenmesinde dikkat edilmesi gerekli konular şöyle sıralalanabilir:
- Düşük konsantrasyonda ve azar azar yapılan gübreleme, yüksek konsantrasyonda ve birden bire yapılan
gübrelemeye daima yeğlenmelidir.
- Kullanılacak gübreler hafif asit özellikle olmalıdır.
- Gübrelemeden önce saksı toprağı iyice sulanmalıdır.
- Çoğunlukla 1-4 g. kompoze gübrenin 1 I. suda eritilmesi ile oluşan besin eriyiği bir defada yalnızca bir
saksıya değil, sözgelişi 12 cm.lik 8-10 saksıya bölünerek verilmelidir.
- Gübreleme kesinlikle doğrudan güneş ışığı altında yapılmamalı, bitkilerin akşama doğru gübrelenmesi
yeğlenmelidir. Böylece rast gelerek yapraklara damlayan besin eriyiğinin yanık lekeleri oluşturmasına engel
olunur.
- ilke olarak dinlenme döneminde bitkilere gübre verilmez. Bu nedenle gübrelemeye Sonbahar
başlangıcında son verilmelidir. Ancak, kışın sıcak yerlerde bulundurulmaları nedeniyle dinlenme dönemine
giremeyen sürekli yeşil otsu bitkilere ayda bir kez düşük konsantrasyonda (1 I. suya 1 g.) gübre verilebilir.
- Saksısı yeni değiştirilmiş olan bitkilere, köklerinde oluşan yaralar kapanmadan ve yeni kökler oluşmadan
önce gübre verilmemelidir. Su süre çoğunlukla 4-6 hafta kadardır.
- Yavaş büyüyen türlerde genç bitkilere, gübreleme ile hızlı büyüme sonucu oluşabilecek anormal
gelişmelere engel olmakv e fizyolojikdengeyi sağlamak için gübre verilmemelidir.
- Yaprakları alaca renkli olan bitkilere az gübre verilmelidir. Aksi halde yaprakların çoğunlukla yeşil renk
aldığı görülür.
- Besin maddeleri eksikliklerinin görüldüğü haller dışında hasta bitkilere fazla gübre verilmemelidir. Çünkü
bu bitkiler besin maddelerini alamadıkları gibi, genellikle zayıf durumdaki köklere gübre olumsuz etki yapar.
- Yalnız yaprakları için yetiştirilen sürekli yeşil otsu bitkilerin, genellikle kış sonundan sanbohara
başlangıcına değin gübrelenmelerine karşın, çiçekleri için yetiştirilen bitkiler esas gelişme döneminde, tomurcuk
ve çiçek oluşumu sırasında, yapraklarını döken süs bitkileri ise bir miktar yapraklandıktan sonra gübrelenirler.
Tüm kültür bitkileri gibi iç mekanlarda yetiştirilen süs bitkileri de, normal ve sağlıklı bir ğilişim için yeterli ve dengeli bir beslenmeye gereksinim duyarlar. Dolayısıyla, bitkilerin yetiştirildikleri ortamdaki besin maddeleri miktarları, gereksinimlerini karşılayacak düzeyde tutulmalıdır, bu da, değişik yollarla kayba uğrayarak eksilen bitki besin maddelerinin yetiştirme ortamına yeniden kkatılmaları ile olanaklıdır. İşte toprakların özelliklerini düzeltmek, bitkisel üretimi nitelik ve nicelik yönünden artırmak amacıyla toprağa verilen her türlü organik ve inorganik kökenli maddelere "gübre", bu maddelerin toprağa verilme işlemine de "gübreleme" adı verilir.
İç mekan süs bitkilerinde uygun olan gübreleme biçimi, bitkinin gelişme dönemlerine bağlı olarak besin maddeleri arasındaki dengenin uygun biçimde ayarlanabildiği bir gübrelemedir. Sözgelişi, vegatetif gelişimin başlangıcında (genellikle İlkbaharda) veya genç bitkilerde azotça zengin bir gübreleme programı uygundur. Böylece bitkinin yaprak ve sürgün oluşumu hızlandırılmış olur. Tomurcuklanma ve çiçek açma döneminde ise, çiçeklenmeyi özendirmek ve çiçek kalitesini artırmak için fosfor ve potasyum ağırlıklı gübreler kullanılamıs uygundur.
Gelişmiş ülkelerde, N.P ve K'u değişik oranlarda içeren çok çeşitli kompoze gübreler üretilmekte ve yetiştiricilikte kullanılmaktadır. Ülkemizde ise, özellikle süs bitkileri yetiştiriciliği için istenilen N, P, K oranını içeren gübre karışımı bulmak pek mümkün değildir. Bu amaçla, varolan herhangi bir kompoze gübre içerisine istenilen besin maddesini tek olarak içeren bir başka gübreyi katmak suretiyle uygun N, R K oranlarında gübre karışımları elde edilebilir.
İyi bir çiçekli bitki için gübre karışımı çok fazla N içermemelidir. Eğer bu bitkilerin beslenmesinde N'lu gübre fazlaca kullanılırsa yaprak gelişimi hızlanır ve gübrenin çok yararlı olduğu izlenimini verir. Ancak, daha sonrakidönemlerde çiçek oluşumunun yetersiz kaldığı görülür. Gübredeki en uygun N: P2 05: K20 oranı 6: 4: 6 şeklinde olmalıdır. Kaktüslerde ve diğer sukkulent bitkilerde ise 4: 7: % oranı daha uygundur. Yani bu bitkilere daha az N, buna karşılıkdaha fazla P ve K verilmelidir. Ancak, bu konuda tam bir görüş birliği yoktur. Yapılan çeşitli araştırmaların sonuçlarına göre, belirli bitkiler için önerilen N: P: K oranları arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Doğal olarak, verilecek gübre çeşit ve miktarını, kullanılan saksı toprağının (harcın) özelliği de etkimektedir.
Ülkemizde, yakın zamana değin süs bitkileri yetiştiriciliğinde daha çok katı veya toz halindeki gübreler kullanılmaktaydı. Ancak, son yıllarda dış ülkelerde olduğu gibi, konsantre eriyikler halindeki çeşitli sıvı gübreler ticari amaçla üretilmeye ve kullanılmaya başlanılmıştır. Sıvı gübrelerin çoğu yapraktan püskürtülerek uygulanmakla birlikte, bir kısım sıvı gübreler de, belirli oranlarda seyreltilerek toprağa verilebilmektedir.
İç mekan süs bitkilerinin gübrelenmesinde dikkat edilmesi gerekli konular şöyle sıralalanabilir:
- Düşük konsantrasyonda ve azar azar yapılan gübreleme, yüksek konsantrasyonda ve birden bire yapılan
gübrelemeye daima yeğlenmelidir.
- Kullanılacak gübreler hafif asit özellikle olmalıdır.
- Gübrelemeden önce saksı toprağı iyice sulanmalıdır.
- Çoğunlukla 1-4 g. kompoze gübrenin 1 I. suda eritilmesi ile oluşan besin eriyiği bir defada yalnızca bir
saksıya değil, sözgelişi 12 cm.lik 8-10 saksıya bölünerek verilmelidir.
- Gübreleme kesinlikle doğrudan güneş ışığı altında yapılmamalı, bitkilerin akşama doğru gübrelenmesi
yeğlenmelidir. Böylece rast gelerek yapraklara damlayan besin eriyiğinin yanık lekeleri oluşturmasına engel
olunur.
- ilke olarak dinlenme döneminde bitkilere gübre verilmez. Bu nedenle gübrelemeye Sonbahar
başlangıcında son verilmelidir. Ancak, kışın sıcak yerlerde bulundurulmaları nedeniyle dinlenme dönemine
giremeyen sürekli yeşil otsu bitkilere ayda bir kez düşük konsantrasyonda (1 I. suya 1 g.) gübre verilebilir.
- Saksısı yeni değiştirilmiş olan bitkilere, köklerinde oluşan yaralar kapanmadan ve yeni kökler oluşmadan
önce gübre verilmemelidir. Su süre çoğunlukla 4-6 hafta kadardır.
- Yavaş büyüyen türlerde genç bitkilere, gübreleme ile hızlı büyüme sonucu oluşabilecek anormal
gelişmelere engel olmakv e fizyolojikdengeyi sağlamak için gübre verilmemelidir.
- Yaprakları alaca renkli olan bitkilere az gübre verilmelidir. Aksi halde yaprakların çoğunlukla yeşil renk
aldığı görülür.
- Besin maddeleri eksikliklerinin görüldüğü haller dışında hasta bitkilere fazla gübre verilmemelidir. Çünkü
bu bitkiler besin maddelerini alamadıkları gibi, genellikle zayıf durumdaki köklere gübre olumsuz etki yapar.
- Yalnız yaprakları için yetiştirilen sürekli yeşil otsu bitkilerin, genellikle kış sonundan sanbohara
başlangıcına değin gübrelenmelerine karşın, çiçekleri için yetiştirilen bitkiler esas gelişme döneminde, tomurcuk
ve çiçek oluşumu sırasında, yapraklarını döken süs bitkileri ise bir miktar yapraklandıktan sonra gübrelenirler.