Duyuru

**ubeyd** · 25.10.08, 20:23

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

5.2.2. Çalı Formlular
Çalı formlu bitkiler çevre düzenlemesinde tamamlayıcı olarak rol alırlar. Özellikle çevre düzenleme ölçeği küçüldükçe çalıların önemi artar. Küçük park ve bahçelerde, teras katlarında, bina boşluklarında üstün peyzaj etkileri nedeniyle kullanılırlar. Üretim ve tüketim açısından önemli çalıları şöyle sıralayabiliriz.
Çizelge 3. Çalılar

LATİNCE ADI
Türkçe Adı
Acer palmatum “Atropurpureum”
Kırmızı Yapraklı Akça Ağaç
Amygdalis orientalis
Badem
Aucuba japonica
Japon Akübası
Berberis stenophylla
Kadın Tuzluğu
Berberis thungbergii
Kadın Tuzluğu
Berberis vulgaris
Kadın Tuzluğu
Camellia japonica
Kamelya
Casuarina angustifolia
Demirağacı
Chaenomeles japonica
Japon Ayvası
Citrus microcarpa
Turunç
Cornus mas
Kızılcık
Cotoneaster franchettii
Muşmula
Cotoneaster horizontalis
Yayılıcı Muşmula
Cycas revoluta
Sikas
Eleagnus angustifolia
İğde
Euonymus japonica
Taflan
Fatsia japonica

Forsythia intermedia
Altınçanağı
Jasminum officinalis
Yasemin
Lagerstromia indica
Oya
Laurus nobilis
Defne
Mahonia aquifolium

Mimosa pudica
Mimoza
Musa paradisiaca
Muz
Myrtus communis
Mersin
Nerium oleander
Zakkum
Picea conica
Konik Ladin
Picea excelsa “compact”
Bodur Ladin
Pittosporum tobirana

Phoenix canariensis

Prycantha coccinea
Ateş Dikeni
Punica granatum
Süs Narı
Rhododendron simsii
Orman Gülü
Ribes aureum

Rosa sp.
Gül
Sambucus nigra var. aurea
Altuni Mürver
Skimnia japonica

Spirea spp.
Keçi Sakalı
Syringa vulgaris
Leylak
Tamarix tetrandra
Ilgın
Viburnum opulus
Kartopu
Yucca gloriosa
Avize

5.2.3. Sarılıcı ve Tırmanıcılar:
Sarılıcı ve tırmanıcılar çevre düzenleme çalışmalarında tamamlayıcı rol üstlenirler. Balkon, kameriye, oturma grupları, ağaç altı düzenlemelerinde kullanılırlar. Ayrıca kamuflaj malzemesi olarak görüntüsü istenmeyen objelerin kapatılmasında kullanılır. Önemli sarılıcı ve tırmanıcı bitkilerden bazıları şunlardır.

Resim 2. Bouganvillea glabra (Gelin duvağı)
Çizelge 4. Sarılıcı ve Tırmanıcılar
LATİNCE ADI
TÜRKÇE ADI
Bouganvillea glabra var. Sanderiana
Gelin Duvağı
Cissus antartica
Asma
Clematis montana
-
Hedera helix
Orman Sarmaşığı
Bignonia venusta
-
Ipomea purpurea
Mavi Sarmaşık
Compsis radicans
Acem Borusu
Lonicera caprifolium
Hanımeli
Polygonum baldshuanicum
Poligon Sarmaşığı
Parthenosis quingifolia
Amerikan Sarmaşığı
Passiflora sp.
Çarkıfelek
Thungbergia alata
Turna Gagası
Rosa sp.
Sarmaşık Gül
Wisteria sinensis
Mor Salkım

5.2.4 Çim ve Yer Örtücü Bitkiler:

Park ve bahçelerde; toprak yüzeyini örten ve düz bir satıh elde etmede kullanılan, yürüyüş parkurları, spor tesisleri ve daha bir çok etkinliklerde yeşil halı örtüsü amaçlı çimler veya diğer yer örtücü bitkiler kullanılır. Çim yer örtücü bitkilerin en önemlisi ve vazgeçilmeyen ilk peyzaj elemanıdır. Çim alansız park, bahçe ve yeşil mekan düşünülemez. İnsanda en çok doğal ortam hissi uyandıran eleman çimdir.

Resim 3. Bakımlı bir çim saha

Çim Ekilmesi

Çim ekilmeden önce yabani otlarla mücadele yapılmalıdır. Alan bellendikten veya sürüldükten sonra yabancı maddeler alandan uzaklaştırılmalıdır. İlk tesviyeden önce toprağın besin durumuna göre ihtiyacı duyulan gübreler verilmelidir. İkinci tesviyeden sonra bölgelere göre en uygun çim tohumu karışımı mibzerle veya elle saçılarak ekilir. Bunun üzerine yanmış elenmiş ahır gübresi 2 cm olacak şekilde kapatılır. Bunun çim tohumunun rüzgarla uçmasını önlemek ve kuşlardan korumaktadır.

Bunundan sonra hafif bir silindirle üzeri batırılarak merdaneleme yapılır. Tohumun toprakla gübre arasında iyi bir teması sağlanır. İnce zerrecikler halinde sulama sistemiyle iyice sulanır. 20-25 gün sonra çim haline gelir.

Çok eğimli alanlarda atılan tohumlar su ve rüzgarlarla aşağı doğru taşınır. Bunu için şev 8-10 cm kalınlıkta samanla kapatılır. Kaplamadan önce samanlar hafif ıslatılıp m2’ye 300-700 g saman kullanılır İnce gözenekli tellerle samanın araziye tespiti sağlanır. Daha bu samanın üzerine m2’ye 60 - 80 g Suni gübre veya 100 - 200 g organik gübre verilir.

Çim tohumu nemli bölgelerde m2 ye 25-30 gr iken kurak bölgelerde 60-70 gr’a kadar çıkabilir. Kullanılan çim tohumu karışımları:

1. Lolium perenne

2. Festuca sp

3. Poa sp.

4. Agrostis sp.

5. Bermuda grass

6. Phleum pratense

7. Cynasurus cristatus’dır.

Çim Alanlarında Bakım İşleri

Sulama:

Ekimden sonra hemen sulama işi genellikle sabah erken ve akşam geç saatlerde olmak üzere günde 2 defa yapılmalıdır. Sık ve kısa aralıklarla biçilen çimlerin su ihtiyacı daha yüksektir. Ayrıca biçilen çim vegetatatif gelişme göstereceğinde su isteği fazlalaşır. Kurak periyotlarda suyun azalması çimin taze yeşil rengini kaybetmesine yol açar. Nisbi nemin değişmesi ise çimin karakteriyle, toprağın kimyevi yapısını da değiştirir. Çim köklerinin yayılma hızı 2-6 cm’dir.

Toprak tamamen kurumadan ve sertleşmeden sulanmalıdır. Ortalama çim alanların su istekleri m2’ye 5-10 lt’dir. Bu oran sulama yapıldığı zamana göre değişir. Gündüz yapılan sulamalarda ısı ile oluşacak transpirasyon nedeniyle su tüketimi artar. Sabahın erken ve akşamın geç saatlerinde sulamak esastır.

Biçme:

Çimi sık sık ve kısa biçimde yapılmak suretiyle kadife görünümlü sahalar elde edilir. Bununla çiçek ve tohuma kalkmaları önlenir ve vejetatif gelişmeleri daha kuvvetli olur. İlk biçim çim 15 cm boylanınca yapılır. İlk iki biçimden sonra çim biçme makinesi kullanmak faydalıdır. Yeni tesis edilen saha kurak havalarda nemli tutulmalı, çim boyu 6 cm’yi geçince merdanelenmeli ve tırpanla ilk biçim yapılmalıdır. İlk biçimden sonraki merdaneleme vejetatif gelişmeyi kuvvetlendirir. Erken İlkbaharda yapılacak İlk 2 biçim daha sonraki biçimlerden daha uzun olmalıdır. İdeal çim biçme uzunluğu 4-5 cm’dir. Soğuk ve sıcak dalgalarının ani olduğu zamanlarda biçim yapılmamalıdır. Ortalama 10-12 günde bir biçim şekli esastır. Dikkat edilecek önemli bir husus ta her biçimde aynı istikametin kullanılmasıdır. Buna uyulursa çim kökleri daha sağlıklı ve sağlam olur.

Gübreleme:

Tesis edilen çim sahalarına değişik organik ve inorganik gübreler toz veya eriyik halde verilir. Gübreleme sadece besin takviyesi bakımından değil toprak strüktürünün düzelmesinde de rol oynar. Verilecek gübrenin seçiminde mevcut toprağın yapısı ve çim alandan faydalanma şekli tesir eder. Çim sahalarında yılda iki defa 0,5 cm’yi geçememek üzere ince elenmiş komposto toprağı serpilir. Bu kompostun zararlı ot tohumundan arınmış olması gerekir. Kompost toprağı besince fakirse m3’üne 800 gr Süper fosfor 300 gr kalsiyum, 500 gr azotlu gübre karıştırılır.Asitliliği fazla ise m3 ne 1-3 kg CaCo3 karıştırılır. Kompost toprak ?ubat-Mart aylarında yapılır Bunun için 100 m2’ye 0,3-0,5 m3 kompost gereklidir.

Çim sahalarda periyodik olarak suni gübre verilmesi vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Yılda en az iki defa uygulanması gerekir. En uygun zaman İlkbaharda kompost toprağa karıştırılarak verilmesidir. Mayıs-Ağustos ayları arasında 4-6 haftada bir yapılan azotlu gübreleme (100 m2’ye 1 kg amonyum sülfat) başarı sağlar.

Çim bitkilerine yapraklarının yaş olduğu zamanlarda inorganik gübre verilmemelidir. Çünkü yaş yaprak üzerine düşen gübre ayrışarak asit meydana getirir ve bitkiyi yakar. Bu bakımdan yapraklar kuru iken verilen inorganik gübre, gübrelemeden hemen sonra sulanmalıdır.

Kireçleme:

Kireç verilen topraklarda yabani otlar fazla gelişme gösterdiğinden solucan faaliyeti gözlenen yerde kirece ihtiyaç yoktur. Çimler genellikle orta asit ve az asitli topraklardan hoşlanırlar. Ancak fazla asit nedeniyle çimin zarar gördüğü topraklarda kireçleme yapılır. Asit fazlalığın belirtileri yosunlaşma, sazlar ve benzeri zararlı bitkilerin gelişmeye başlamasıdır. Bu durumlarda hektara 500-600 kg CaCo3 son ve İlkbaharda çim daha üzerine serilmelidir. Fazla asitliliğe rağmen çim bitkileri zarar görmüyorlarsa kireçleme yerine ha’a 250 kg kalkerli gübre verilmelidir. Çim sahalarda en erken kireçleme 3-4 senede bir yapılır.

**ubeyd** · 25.10.08, 20:24

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Merdaneleme:

Çim alanlarının merdanelenmesi herşeyden önce geçirgen ve orta derece geçirgen topraklar içindir. Merdaneleme çimin vejetatif gelişmesini artırır. Fakat sık sık çiğnenen ve killi karakterli topraktaki bu işlem fayda yerine zarar getirir. 100 kg ağırlığındaki yeterlidir.

Yeni tesis edilmiş çim sahalarda ilk biçimden evvel ve sonra 50 kg’lık merdane yeterlidir. Bu işlemle yeni çim fidelerinin toprağa daha sıkı tespiti sağlanır. Spor sahalarında merdane ağırlığı 250 kg’a kadar çıkabilir.

Don ve nemli koşullarda merdaneleme yapılmaz. Fazla merdaneleme çim gövde aksamına zarar vereceğinde sıkça yapılmamalıdır.

Havalandırma:

Sık yapılı topraklarda çimin kökleri genellikle rahat gelişemezler Bu nedenle de gerekli su ve besin maddelerinden tam olarak yararlanamazlar . fazlaca çiğnenen spor ve oyun sahalarında da aynı durum gözükür. Bu amaçla kullanılabilecek tahta yada demir uçlu aletlerle hem sıkışık toprağın yer yer gevşemesi hem de havalandırılması sağlanır. Hava deliklerinin derinliği toprağın sıkışıklık derecesiyle ilgili olarak 5-12 cm arasında değişir. Fazla geçirgen kumu bol topraklarda bu işleme gerek yoktur.

Tırmıklama:

İlk ve Sonbaharda çim sahalarda kesilmiş çim, yosun yaprak v.b. gibi artıkların temizlenmesi gerekir. Tırmıklama yapılırken çim gövde ve köklerinin zarar görmemesi gerekir.

Yer örtücü bitkiler dikiminden önce büyüyünce alacaklı büyüklük ve boyutların bilinmesi gerekir. Bunun yanı sıra çeşitler için uygun yer seçimi yapılır. Küçük alanlarda, bina çevrelerinde kısa zamanda örtüye sahip olmak için daha sık dikim yapılır. Buna karşın geniş alanlarda daha seyrek dikim yapılır.

Yer örtücü bitkilerle çalışmanın amacı toprağı en uygun nemi tutabilecek hale getirmektir. Kumlu topraklarda çok az odunsu bitki iyi bir gelişme gösterebilir. Buna karşılık kötü drenajlı killi topraklarda yetişme açısından zorluk çekebilir.

Yer örtücü bitkilerin en önemli işlevlerinden biriside toprak erozyonunu önlemektir. Aslında tüm bitkiler bu görevi bir noktaya kadar yaparlar. Eğimli alanlarda eğim artıkça toprağı korumak zorlaşır. Düşük eğimlerde her cins bitki dikimi yapılabilmesine rağmen eğim arttıkça daha özel bitki seçimi yapılmalıdır. Bu seçilecek bitkiler büyük ve sağlıklı bitkiler olmalıdır. Belli başlı en önemli yer örtücü bitkiler şunlardır.

Çizelge 5. Yer Örtücü Bitkiler

LATİNCE ADI
Achilea millefolium rosea

Marrubium parsiflorum
Achiliea tomentosa

Phlomus armeniaca
Akebia quinata

Phragmites commino
Arabis alpina

Rhus caria
Arctostaphylos ova-ursi

Rosa hemisphaerica
Arenaria baledrica

Salvia cryptantha
Artemisa stelleriana

Sedlum acre
Asarum coudatum

Serastium tomentosum
Caluna vulgaris

Scirpus tacustris
Campanula medium

Thpha angustifolia
Cerastium tomentosum

Thymus jankae
Convalloria mejalis

Teucrium polium
Cornus sibirica

Viburnum lantana
Cotoneaster dammerii

Evonymus fortunei
Cistus kewensis

Lavondula angustifoli
Erica alba

İberis sempervirens
Ephedra majör

Potentilla fruticosa
Genista aubertii

Hypericum calycinum
Kochia prostata

Juniperus communis
Lycium barbarum

Juniperus horizontalis

Nepeta mussini

5.2.5. Çiçekler ve Otsu Bitkiler
Çevre düzenlemesinde renk olarak ve birim alanda en fazla etki yaratan bitki türleridir. Çiçekler olmadan herhangi bir bahçe, park, spor tesisi düşünülemez. Kişilerde yaşama sevincini uyandıran, hayata bağlayan ve neşe veren bitkiler çiçeklerdir. Çiçekler tek yıllık ve çok yıllık diye sınıflandırılabilir. Tek yıllık çiçekler yazlık ve kışlık yetiştirilmeleri nedeniyle de sınıflandırılabilirler. Dış mekan bitkilerinin bu son bölümünü kapsayan bitkileri önem ve kullanım açısından şöyle sıralayabiliriz.
Çizelge 6. Çiçekler ve Otsu Bitkiler

LATİNCE ADI
TÜRKÇE ADI
Achimines hybrid
Gelin duvağı
Anemone apennia
Manisa lalesi
Aubretia deltoidea

Alyssum saxatile

Arabis albida

Aquilegia sp
Haseki küpesi
Aster varieties
Saraypatı
Ageratum hybrid
Vapur dumanı
Antirrhinum majus
Aslan ağzı
Bellis perennis
Koyungözü
Begonia sp.
Begonya
Celosia plumosa
Horoz ibiği
Chrysanthemum sp
Kasımpatı
Calendula officinalis

Dianthus alpinus
Karanfil
Dianthus barbatus
Karanfil
Dianthus deltoides
Karanfil
Dahlia dwarf hybrid
Yıldız
Delphinium hybrid
Yüksük otu
Eschscholzia californica
İngiliz kadifesi
Convollaria majalis
Müge
Gazania hybrid

Gaillardia aristata

Hydrangea anomola
Ortanca
Iris laevigata
Süsen
Kniphofia hybrid
Fırça çiçeği
Lobelia tenuior

Mesembryanthemum ciriflorum
Kazayağı
Nepeta sp.

Nymphaea stellata
Nilüfer
Pelergonium sp.
Sardunya
Phlox drummondii
Alev
Primula vulgaris
Çuha
Petunia sp.
Petunya
Papaver rhoeasvarieties
Tütün
Ronunculus aquatilis

Tagetes patula
Kadife
Sedum acre
Dam koruğu
Senecio maritima
Sinerya
Vinca sp.
Menekşe
Vinca rosea
Rozet
Zinnia sp.
İran halısı

Resim 4. Paeonia ve Delphinium (?akayık ve Yüksük otu)

5.3. Dış Mekan Bitkilerinde Çoğaltma Teknikleri

Fidanlık işletmeciliğinin temel amacını oluşturan bitki üretimi; bilgi, deneyim ve planlamayla birleştiği zaman işletmeler başarılı olur.

Dış mekan süs bitkilerinin üretimi iki temel tekniğe dayanır.

1. Generatif (tohumla) çoğaltma

2. Vejetatif çoğaltma

5.3.1. Generatif (Tohumla) Çoğaltma

Generatif (tohum) çoğaltma yöntemiyle çok miktarda, ucuz ve kolay fidan üretimi sağlanır. Bu çoğaltma yönteminde ona temel olan tohum hakkında bazı bilgileri dikkate almak gerekir. Öncelikle hangi üretim tohum ile çoğaltılacağına karar vermek gerekir. Daha sonra tohumların teminine çalışılır. Tohumlar bizzat anaçlardan toplanabildiği gibi, bu işin ticaretini yapan kuruluşlardan da satın alınabilir.

Çizelge 7. Önemli Dış Mekan Bitkilerinin Çiçeklenme, Tohum Alma ve Tohumların Doğal Saçılma Zamanları

TÜRLER
ÇİÇEK ZAMANI
TOHUM ALMA
TOHUM SAÇMA ZAMANI
AKÇAA?AÇLAR

Acer Campestra
Nisan-Mayıs
Ekim
Ocak
Acer Palmatum
Nisan
Ağustos
Kasım
Acer Platanoides
Mart-Nisan
Ekim
?ubat
Acer Pseuodoplatanus
Nisan
Eylül
Ekim
Acer Rubrum
Mart-Nisan
Nisan
Haziran
Acer Saccharinum
Mart
Nisan
Haziran
At Kestanesi

Aesculus hippocastonun
Nisan-Mayıs
Eylül
Ekim
KOKAR A?AÇ

Ailonthus altissine

**ubeyd** · 25.10.08, 20:25

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Ailonthus altissine
Haziran
Eylül
Kasım
KIZIL AĞAÇ

Alnus cordata
Şubat-Nisan
Eylül
Ocak
Alnus İncana
Mart-Mayıs
Eylül
Aralık
KADIN TUZLUĞU

Berberis thunbergi
Mayıs-Haziran
Eylül
Ekim-Kasım
Berberis vulgaris
Mayıs-Haziran
Eylül
Ekim-Kasım
HUŞ

Betula pubescens
Nisan
Ağustos
Aralık-Ocak
GÜRGEN

Corpinus petinus
Mart
Kasım
İlkbahar
Çitlenbik

Celtis occidentalis
Mayıs
Ekim
Aralık
Erguvan

Cercis siliquastrum
Mayıs
Eylül
Ekim
Kızılcık

Cornus mas
Şubat-Mart
Eylül
Ekim-Kasım
Dağ Muşmulası

Cotoneaster franchettii
Mayıs
Ekim
Kasım-Aralık
Alıç

Crataegus monogyna
Mayıs
Eylül
Ekim
Crataegus oxycantha
Mayıs
Eylül
Ekim
Katır Tırnağı

Cytissus scoparius
Mayıs
Eylül
Kasım
İğde

Eleagnus angustifolia
Haziran
Ekim
Kasım
Okaliptus

Eucalyptus sp.
Mayıs
Haziran
Haziran
Kayın

Fagus sp.
Mayıs
Eylül
Kasım
Dişbudak

Fraxinus angustifolia
Mayıs
Eylül
Aralık
Fraxinus excelsior
Nisan
Ağustos
Ocak
Çoban Püskülü

Ilex aquifolium
Mayıs
Kasım
Şubat
Sarı salkım

Laburnum anagyroides
Mayıs-Haziran
Eylül
Ekim
Lale ağacı

Liriodendron tulipifera
Haziran
Ekim
Kasım
MAHONYA

Mahonia aquifolium
Şubat-Mayıs
Ağustos
Ekim
ÇINAR

Platanus orientalis
Mayıs
Ekim
Kasım
MEŞE

Quercus petraca
Mayıs
Eylül
Kasım
Quercus robur
Mayıs
Eylül
Kasım
YALANCI AKASYA

Robinia pseudoacacia
Haziran
Aralık Ocak
Ocak
MÜRVER

Sambucus nigra
Haziran
Ağustos
Ekim
IHLAMUR

Tilia cordata
Haziran
Ekim
Kasım

Tohumun hasadı sırasında olduğu kadar bunu izleyen işlemlerde tohumun canlılığı bakımından önem taşır. Çimlenme gücü en yüksek tohumlar bile hasat sonrası yapılan hatalı işlemlerle çimlenme güçlerini tamamen kaybedebilirler.

Ağaçlar çalılar ve diğer süs bitkilerinin tohumlarını ekim mevsimine kadar veya gelecek yılların ihtiyacı için kullanmak üzere daha uzun süre sağlıklı bir şekilde sağlamak gerekir. Tohumlar ayıklanıp temizlendikten sonra ekim zamanına kadar serin ve havadar yerlerde saklanırlar.

Ağaç çalı ve diğer süs bitkileri türlerinde tohumlar saklama açısından kısa ömürlü, orta ömürlü ve uzun ömürlü tohumlar diye 3 gruba ayrılabilirler. Tohumları kısa ömürlü bitki türlerinde saklama birkaç hafta ile 1-2 yıl arasında değişir. Bu gruba giren başlıca türler arasında Kavak, Söğüt, Kara Ağaç, Kayın, Göknar, Sedir,Meşe, Bazı Akçaağaç türleri, Yalancı Servi, Manolya sayılabilir. Tohumları orta ömürlü olan türerde tohumla 4-5 yıl saklanabilir. Bunlar içinde çam ve ladin türleri en tipiklerini oluşturur. Uzun ömürlü tohumlar daha uzun süre 10-20 yıl kadar bozulmadan saklanabilirler. Bu gruba Akasya, Gülibrişim, Sarısalkım, İğde, Okaliptüs örnek olarak gösterilebilirler.

Tohumlar saklandıktan sonra ekim işleminden önce iyi çimlenmeleri için bazı uygulamalardan geçirirler. Özellikle çimlenme engeli olan türlerde bu işlemler önem kazanır. Bu işlemler için en önemli yöntemler:

· Kabuk engeli için asitli işlem yöntemi,

· Mekanik zedeleme yöntemi,

· Suda şişirme yöntemi,

· Katlama yöntemidir.

Tohumlar, ya soğuk veya sıcak seralar gibi kapalı yerlerde ya da fidanlıklarda açık alanlara ekilir. Fideler toprak yüzeyine çıkınca kültürel işlemler yapılır.yeterli büyüklüğe ulaşan fideler kaplara alınır.

5.3.2. Vejetatif Çoğaltma

Bu çoğaltma tekniği süs bitkileri üretiminde en yaygın kullanılan üretim tekniğidir. Vejetatif çoğaltma; kök sürgünü, yaprak, yumru, dal, rizom gibi vejetatif bitki kısımlarından alınan parçalarla yapılan üretim şeklidir. Bu çoğaltma yönteminde başlıca 4 temel metot bulunmaktadır. Bunlar:

1. Çelik ile çoğaltma

2. Aşı ile çoğaltma

3. Daldırma ile çoğaltma

4. Rizom, stolon, soğan gibi diğer vejetatif çoğaltmalardır.

Yukarıda sayılan vejetatif çoğaltma metotlarından en çok kullanılan çelik veya aşı ile çoğaltmadır.

5.3.2.1. Çelikle Çoğaltma

Çelikle çoğaltma tekniği üretilecek bitkiden alınan ve çelik adı verilen bir gövde, kök veya yaprak parçası ile yeni bir bitki oluşturma tekniğidir. Bu yöntemle çoğaltma çok çeşitli iğne yapraklı, yapraklı, herdem yeşil ve yaprağını döken süs bitkilerinde seralara sahip fidanlıklarda yıl boyu devam eder. Özellikle herdem yeşil ve yarı yeşil yapraklı türlerin hemen hemen hepsinde tohumla çoğaltım zaman aldığı ve buna rağmen istenilen nitelikler genellikle sağlanamadığı için bu türler çelikle çoğaltılırlar

Çelikle çoğaltma yöntemleri çok çeşitlidir. Bunlar:

· Gövde Çelikleri

· Kök Çelikleri

· Yaprak Çelikleridir.

Süs bitkilerinde en çok gövde çelikleri ile üretim yöntemi kullanılmaktadır. Gövde çelikleri de yumuşak (yeşil) çelik, yarı odunlaşmış (odunsu) çelik ve sert (odun) çelikleri olmak üzere 3 grupta toplamaktadır. Odunsu bitkilerin henüz odunlaşmamış olan taze ilkbahar sürgünlerinden hazırlanan yumuşak çelikler bir çok süs bitkisinin çoğaltımında kullanılır. Yumuşak (yeşil) çelikler daha çabuk ve daha kolay köklenirler. Bu çelikler tepe tomurcuğu taşıyan sürgünlerden tepe çeliği olarak alınır.

Yarı odunlaşmış (odunsu) çelikler yumuşak çelikten bir ölçüde olgunlaşmış ve kısmen de sertleşerek odunlaşmaya yönelmiş olmaları ile farklılık gösterir. Bu çelikler büyüme mevsiminin sonlarına doğru sürgünler kısmen olgunlaştığında alınır, genellikle Ağustos ayı ve Eylül başları en uygun zamandır.

Sert (odun) çelikleri ise bir yaşında tamamen olgunlaşmış ve odunlaşmış sürgünlerden elde edilir. Sert çelik kullanımı daha çok kışın yapraklarını döken türlerle iğne yapraklılarda kullanılır.

Çeliklerde köklenmenin hızlı olması için çelikler köklenme yastıklarına dikilmeden önce köklenmeyi uyarıcı hormona batırılırlar Böylece köklenme daha kısa zamanda olduğu gibi köklü çelik sayısı da artar. Çelikler kök oluşturmaları için perlit veya temiz dişli kum bulunan yastıklara dikilir. Çeliklerin üzerine sisleme şeklinde su püskürterek nemli kalmaları sağlanır. Köklenen çelikler, küçük torbalara veya fincan saksılara aktarılarak gölgeli araştırma ortamlarına taşınırlar. Burada kültürel işlemler uygulanan bitkiler daha sonra süs bitkisi fidanı olarak büyütme yerlerine alınır ve yeterli gelişme ve form sağlandıktan sonra satışa sunulurlar.

5.3.2.2 Aşı İle Çoğaltma

Aşı ile çoğaltma tekniği çoğaltılması istenilen bitkinin bir parçasını anaç olarak kullanacağımız başka bir bitki ile kaynaştırarak tek bir bitki olarak geliştirme tekniğidir. Bitkinin toprak üstü kısmını yani gövde ve dalları oluşturacak kısma kalem veya göz denir. Bunlardan kalem üzerinde birkaç uyur göz bulunan dal parçasıdır. Bu parçanın göz olarak alınması halinde tek bir gözden oluşan bir parça söz konusudur. Yeni bitkinin kök kısmını oluşturacak olan aşı kısmına ise anaç denir. Aşılama yöntemleri kalem aşıları ve göz aşılarıdır. Türlere göre aşılamada başarı alanları çok farklılık gösterir.

Resim 5. gül aşı parselinden bir görünüş

Resim 6. Gülde Aşılama

**ubeyd** · 25.10.08, 20:28

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Resim 6. Gülde Aşılama

Aşı bıçağı ile kalemden gözün çıkarılması

Kalemden çıkarılmış aşı gözü

Anaç üzerinde aşı bıçağı ile T şeklinde çizik açılması

Açılan T’ye gözün yukarıdan aşağıya doğru yerleştirilmesi

Anaca yerleştirilmiş göz

Aşı yerinin bağlanması .

Üzerinde birkaç tomurcuk bulunan ve kalem adı verilen bir parçanın kullanılarak yapılan aşı çeşidine kalem aşıları denir. Kalem aşıları daha çok iğne yapraklı bitkilerde değerli varyetelerin çoğaltılmasında kullanılır. Bir çok kalem aşısı metodu vardır.

Üzerinde bir göz veya tomurcuk bulunan küçük bir kabuk parçasından alınan bir kalem kullanılarak yapılan aşılama yöntemine göz aşısı denir. Bu yöntemle bir bireyden çok sayıda göz alma olanağı vardır. Bu nedenle göz aşısı metodu kıymetli bitkilerin ve güllerin üretilmesinde ekonomik ve amatör yetiştiricilerinde kolaylıkla uygulanabileceği aşı yöntemidir.

Göz aşıları da sürgün göz aşıları ve durgun göz aşıları olmak üzere 2 çeşittir. Sürgün göz aşılarında anaca yerleştirilen göz o yıl içinde sürgün verir. Genelde Nisan- Mayıs aylarında yapılan aşılardır. Durgun göz aşılarında ise gözler o yıl uyur halde kalırlar ve ancak ertesi yıl sürerler.

Haziran – Temmuz - Ağustos ve Eylül aylarında durgun göz aşısı yapılır. Güllerde durgun göz aşısının yapım aşamaları şöyledir:

· Anaçta aşı bıçağıyla T şeklinde çizik açılır ve kabuk hafifçe kaldırılır.

· Kalemden aşı bıçağı ile göz (Yaprak sapı ile birlikte) çıkarılır.

· Çıkarılan göz anaçta bulunan T şeklindeki bölgeye yukarıdan aşağıya doğru itilerek yerleştirilir.

· Daha sonra aşı yeri düzgün bir şekilde aşı bağı ile bağlanır.

Resim 7. Doğrudan torbaya dikilmiş anacın aşılanmış hali

Kırmızı Örümcek (Akar)
Tetranychus viennensis
Akarlar
Akdiken akarı (Tetranychus viennensis Zacher) (Acarina: Tetranychidae)
İkinoktalı kırmızıörümcek (Tetranychus urticae Koch.) (Acarina: Tetranychidae)
Avrupa kırmızıörümceği (Panonychus ulmi Koch.) (Acarina: Tetranychidae)
Meyve kahverengi akarı (Bryobia rubrioculus (Scheut.) (Acarina: Tetranychidae)
Yassıakar (Cenopalpus pulcher (C.-F.) (Acarina: Tenuipalpidae)
Tanımı, yaşam ve zarar şekli
Akarlar çıplak gözle zor görülecek kadar küçüktürler. Şekilleri yumurta veya armut biçimindedir. Çoğunun vücutlarının üst tarafı kabarıktır, bazılarının düzdür. Deride değişik şekil ve büyüklükte tüyler, kıllar ve dikenler vardır. Yumurtadan çıkan larva 3 çift, nimf ve erginler 4 çift bacaklıdır.
Akdiken akarının dişileri oval şekilli, kırmızı renkli ve tombuldur. Bacakları uzun, boğum araları geniş ve sarı renklidir. Sırt kısmındaki kıllar diken gibi çıkar ve kılın çıktığı yer beyaz bir kabarıklık yapar. Yumurtaları bilye gibi, şeffaf ve açılmasına yakın sarı krem renklidir. Yapraklarda çok kesif ağ örerler. Kışı döllenmiş dişi halinde, ağaçların kabuk altlarında, yarık ve çatlaklarda döllenmiş dişi halinde geçirirler. Bir dişi 60-120 yumurta bırakabilir. Yumurtalar 5-7 gün içinde açılır. Yılda 9- 10 döl verirler.Yaprakların alt yüzüne ördükleri ağlar arasına bırakılan yumurtalardan gelişen kırmızı örümcekler, bitkinin özsuyunu emerler. Yapraklar sararır, kıvrılır ve kuruyarak dökülür. %60’a ulaşan verim kayıplarının yanı sıra kalite kaybı da oluşur. Ayrıca bazı hastalıkları taşıyarak da zararlı olurlar.
Yaprakların altları incelenerek zararlı görülür görülmez ilaçlama yapılmalı, geç kalmamaya özellikle dikkat edilmelidir. Yaprak altlarının iyice ilaçlanmasına özen gösterilmelidir. Kırmızı örümcekte çok önemli olan zararlı görüldüğünde geciktirmeden ve serin havada yapılacak ilk ilaçlamanın ve tam 1 hafta sonra ikinci defa takrarlanması gereklidir. Çünki yapılan ilaçlamalar yumurtaları öldürmez, bir hafta sonra tekrar yapılan ilaç bu arada yumurtadan çıkanları öldürmektedir. Bu zararlı zamanında farkedilmezse sebep olduğu zarar çok büyük olabilir. Aslında Sonbaharda Ekim gibi ve İlkbaharda Nisan-Mayıs gibi biraz daha düşük dozda koruyucu olarak ilaçlamak ileride oluşabilecek zararları en aza indirmek için çok faydalı ve gerekli olacaktır. Bir önemli nokta daha: zamanla kırmızı örümcek ilaca direnç göstereceğinden her sene ayrı ilaç kullanmalı, ancak etkili maddesine dikkat edilerek farklı bir ilaç tecihi yapılmalıdır, Farklı ilaçlardada aynı etkili madde olabilir,bunada dikkat etmek gerekir.
İki noktalı kırmızı örümceğin rengi, yeşilimsi sarı veya kahverengimsi yeşil olabilir. Vucudun ortasına yakın mesafede iki tarafta siyah büyük birer benek bulunur. Kışı döllenmiş ergin dişi olarak kalın gövdelerde, ağaç kabuklarının altında ağaçların çatlak ve yarıklarında, dökülmüş yaprak ve kabuk parçalarında ve otlarda uyuşuk halde geçirir.Yapraklarda çok yoğun ağ örer. Ergin dişiler beslendikleri yaprakların alt yüzüne tek tek veya kümeler halinde olmak üzere 100-200 yumurta bırakırlar. Yılda 10-21 döl verirler.
Avrupa kırmızıörümceğinin ergin dişileri koyu kırmızı renkli yuvarlakça dolgun vucutludur. Sırt kıllarının çıktığı yer beyaz, daire şeklinde olup bombelidir. Yumurtaları kiremit kırmızısı renkte ve soğan biçimindedir.Yumurtanın üzerinde bir sap bulunur,ayrıca yumurta üzeri yukarıdan aşağıya doğru ince çizgilidir. Bu kırmızı örümcek ağ yapmaz. Avrupa kırmızıörümceği kışı yumurta halinde ağaçların dallarında geçirir ilkbaharda nisan başından itibaren yumurtadan çıkan larvalar taze sürgünlere saldırır. Larvaların ergin oluşu ilkbaharda 28 günde,yazın 15 günde olmaktadır. Yılda 8-9 döl verirler.
Meyve kahverengi akarının erginleri kırmızı, kahverengi ve yeşil karışımı renktedir. Üstten bakıldığında üstü düz ve karın kısmı şişkindir. Sırtta belirli bir çizgi bulunur. Vucut kılları yaprak şekindedir. Ön bacakları diğer kırmızıörümceklere göre çok uzundur. Erginleri 1 ve 2 yıllık dallar üzerinde daha çok bulunur ve yapraklarda ağ yapmazlar. Yumurtaları bilye gibi ve kırmızı renktedir. Meyve kahverengi akarı kışı yumurta halinde geçirir kış yumurtaları hava koşullarına göre mart sonu ve nisan ayının ilk günlerinden itibaren açılmaya başlar. Yılda 3-4 döl verir.
Yassı akarın ergin dişilerinin vücudu oval ve yassı yapılı, kiremit veya daha koyu kırmızı renktedir. Vücuda üstten bakıldığında sırtında yatay olarak vucudu ikiye bölen belirgin bir çizği görülür. Sırttaki kıllar kısa ve diken gibidir. Bacakları kısa, boğumları küttür. Yumurtaları uzunca oval, ön tarafı basık fıçı şeklinde ve kiremit kırmızısı renktedir. Yapraklarda çok az ağ örerler. Bu akar, kışı döllenmiş dişi olarak meyve agaçlarının 2- 3 yıllık dallarının çiçek buketi, odun ve meyve gözleri etrafında, tomurcukların arasında veya üzerinde geçirir . Erginler nisan ayı ortasından sonra yumurta bırakmaya başlar. Yumurtalar mayıs ayı sonu ve haziran ayının ilk haftasından itibaren açılmaya başlar. Yılda 4- 5 döl verirler.
Kırmızı örümcekler elma, armut, ayva, şeftali, kiraz, vişne, erik ve kayısı gibi yumuşak ve sert çekirdekli meyve ağaçlarında zarar yaparlar. Bulundukları ağaçlarda yaprakların bitki özsuyunu emerek zararlı olurlar. Bunun sonucunda yapraklarda önce beyaz, sonra sarı kahverengi lekeler meydana gelir. Daha sonra bu lekeler birleşerek yaprağın kuruyup dökülmesine, dolayısıyla önemli derecede ürün kaybına neden olurlar.
Tetranychus cinnabarinusTetranychus ssp. polyphagotarsonemusTetranychus viennensisTetranychus viennensis ağıDoğal düşmanları
Bir çok avcı akar ve böcekler zararlı akarların yumurta ve diğer dönemlerine saldırarak çoğu defa onları zararsız durumda bırakabilmektedir. Avcı akarlardan Typlodromus spp., Amblyseius spp., Atractotomus mali (Het.:Miridae ), Orius spp. (Het.:Anthocoridae) ve Stethorus punctillum (Col.:Coccinellidae) önemli doğal düşmanlar olarak bulunmaktadır. Scolothrips longicornis (Thysanoptera) ve Chrysoperla carnea Sth. (Neurop.:Chrysophidae) de önemli kırmızı örümcek predatörleridir

**ubeyd** · 25.10.08, 20:28

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Zararlılar ile mücadele
Biyolojik mücadele
Kırmızıörümceklerin biyolojik mücadelesinde, yukarıda adı geçen faydalılardan T. pyri, S. longicornis ve S. punctillum önemli rol oynamaktadır. Bunlar doğada korunarak ve etkinlikleri arttırılarak, bulunmayan yerlere bulaştırılarak ve kitle halinde üretip salmak suretiyle biyolojik mücadelede kullanılabilir. Bu bakımdan özellikle organik fosforlu ve sentetik piretroitlere dirençli T. pyri ırklarının kullanımı büyük önem taşımaktadır. Ayrıca faydalı akarlardan T. pyri ' nin bulunduğu elma bahçelerinde, ağustos ayında kesilen ince dalların bu akarların bulunmadığı bahçelerdeki elma ağaçlarına asılarak bulaşması ve populasyon oluşturması sağlanabilmektedir.
Kimyasal mücadele
Bitki ve ağaçlarda Avrupa kırmızıörümceği ve kahverengi örümceğin kışlayan yumurtaları dallarda çok fazla (sıvama) ise veya yassıakarın kışlayan ergin yoğunluğu yüksek ise ağaçlarda kabuklubit ve koşnil gibi zararlılar da bulunuyorsa bunlara karşı bir kış ilaçlaması yapılabilir. İlaçlamaların periyodik devamlılığı yeni yumurtadan çıkan larvalar ile mücadelede çok önemlidir.
Yaz mücadelesinde ilaçlamaya karar vermek ve ilaçlama zamanının doğru olarak belirlenmesi için, alandaki kırmızıörümcek yoğunluğunun saptanması gereklidir. Ancak, özellikle doğal düşmanların korunması ve ilaçlama sayısını en aza düşürmek amacıyla, birinci ilaçlama yaprak başına 8-10 akar olduğu yoğunlukta da yapılabilir. Kontrollar ilk ilaçlamadan sonra 15' er gün aralıklarla Ağustos sonuna kadar sürdürülmelidir. Yoğunluk görüldüğü taktirde ilaçlama yapılmalıdır. Kullanılacak preparatlar listede yer almaktadır.
Akarlar
Listede belirtilen ürünler profesyonel üretim yapanlara yönelik malzemelerdir.Bu ürünlerin ambalaj miktarları bu şekildeki büyük ölçek kullanımıma uygun olarak yapılmıştır.Yakın çevrenizde zirai mücadele ilaçları satan yerlerden sorununuz ile ilgili olarak farklı ilaçlar ve öneriler alabilirsiniz.Bu merkezlerde kolaylıkla bulabileceğiniz BASUDİN (insektisit) ve KORUMA V-92 (yağ) zararlılarlar ile yapacağınız tüm mücadelerde size yardımcı olacaktır.
Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Kükürt, 80

W.P.

400 g
Pyridaben, 20

W.P.

50 g (P.ulmi),
75 g(T.urticae)
*Tetradifon,75.2 g/l

E.C.

200 ml
Fenpyroximate, 50 g/l

E.C.

50 ml (P.ulmi)
Bromopropylate, 500 g/l

E.C.

100 ml
Flubenzimine, 50

W.P.

75 g
Fenazaquin, 200 g/ l

S.C.

50 ml(T.viennensis ve P.ulmi)
Hexythiazox,50g/l

E.C.

50 ml (P.ulmi)
Fenbutatinoxide,500g/l

S.C.

30 ml
Clofentezin,500g/l

E.C.

20 ml
Quinomethionate, 25

W.P.

40 g
Azocyclotin, 25

W.P.

100 g
Propargite, 30

W.P.

120 g
Propargite, 588 g/l

E.C.

75 ml (P.ulmi'ye karşı 100ml)
Propargite,790 g/l

W.P.

75 ml
Cyhexatin, 25

W.P.

125 g
Cyhexatin, 632 FL

S.C.

50 ml
Tebufenpyrad, 20

W.P.

30 g (T.viennensis)
37.5 g (P.ulmi)
Chlorfenapyr, 360 g/ l

S.C.

30 ml (T.viennensis)
Halfenprox, 50 g/ l

C.S.

75 ml (P.ulmi)
*Yassı akarlara karşı kullanılmaz
Yaprak bitleri
Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Pirimicarb, 50

W.P.

50 g (A.pomi için 30g)
Kontrollu olarak kullanılabilir ilaçlar
Bromophos, 360 g/l

E.C.

125 ml
Chlorpyrifos-methyl, 235g/l

E.C.

400 ml
Malathion, 190 g/l

E.C.

400ml
Malathion, 650 g/l

E.C.

125 ml
Malathion, 25

W.P.

300 g
Formathion, 336 g/l

E.C.

125 ml
Phosalone,350 g/l

E.C.

200 ml
Phosalone, 30

W.P.

200 g
İmidacloprid, 350 g/l

S.C.

20 ml(A.pomi)
Thau-fluvalinate

E.C.

10 ml
Diazinon, 185 g/l

E.C.

200 ml
Diazinon, 630 g/l

E.C.

75 ml
Beta cyfluthrin, 25g/l

E.C.

30 ml(A.pomi)
Virgül kabuklu biti
Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Petrol yağı, 650g/l+ DNOC,15g/l*

Sıvı

95 l suya 5 l
Yazlık yağlar,700g/l**

Sıvı

1.5 l
Yazlık yağlar, 850g/l**

Sıvı

1.2 l
DNOC Ammonium,615g/l**

E.C.

400 ml
Kontrollu olarak kullanılabilir ilaçlar
Fenthion,525 g/l**

E.C.

150 ml
* Kış ilacı **Yaz ilacı
San jose kabuklu biti

Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Petrol yağı, 650g/l + DNOC,15g/l*

Sıvı

95 l suya 5 l
Kontrollu olarak kullanılabilir ilaçlar
Quinalphos,250 g/l**

E.C.

125 ml
Unlu bit (Pseudococcidae)
Hızlı yayılan ve inatçı bir zararlıdır. Küçük beyaz bitler çok yavaş hareket ettikleri için genellikle kıpırdarken fark edilmezler. Kümeler halinde, beyaz tepecikler oluştururlar. Ezildiklerinde kırmızı bir sıvı çıkar. Sırtları zırh gibi çizgilidir. Kontrol edilmediği taktirde bazen tüm seradaki bitkilerin kaybına neden olabilecek kadar etkili bir musibettir. Adet olarak çok az olduğu durumda, alkol ya da suda kırılmış bir iki sigara ile mücadele edilebilir. Endişe edilecek gibi bir durum varsa sistemik bir insektisit kullanılmalıdır. Uğur böceği de etkilidir, ama işi şansa bırakmamak açısından insektisit önerilir.Özsuyu emilen bitkilerde form bozuklukları, deformasyon,gelişim gerilemesi ile renk ve doku farklılıkları ortaya çıkar.
Kabuklu bit (Hemiptera,)
Bitki gövdelerine saldırıp büyümeyi durduran , çabuk yayılan bir zararlı. Bitkiye verdiği ölümcül zarar nedeniyle, isli, duman rengi bir küfe neden olur.Bitki üstünde ıslak ve yapışık bir doku oluşmasına neden olan bu zararlı için güvenli kullanıma uygun yağ gibi koruyucu ürünler öncelikle tercih edilmelidir.Bu ilaçlar sistemli kullanıldığında hem mücadelede kolaylık sağlamaktadır hemde diğer faydalı canlılar üzerinde daha az tahribat yapmaktadır.İlerlemiş ve alana yayılan durumlarda insektisit ilaçlamaya geçilmelidir.
Salyangoz/Sülük( Helix aspersa / Arion rufus )
Yapraklarda delikler ve çevrede parlak ince yol şeklindeki izler salyangozun habercisidir. Epifitik bitkiler zaten rutubetli ortam sevdikleri için genellikle bu saldırıya maruz kalabilirler. Hazır satılmakta olan salyangoz paletleri ya da yine özellikle salyangozlar için üretilmiş kepek ilaçları kullanılabilir. Salyangoz ve sülük için kullanmaya müsait ilaçlar kepek veya ince toz talaş ile karıştırılarak gezinme alanlarına serpilir.
Yaprak Bitlleri ve Beyaz Sinek
Bitkilerde gelişimin ve büyümenin göstergesi olan taze sürgünler ve yapraklar bu zararlıların sürekli tehtidi ve saldırısı altındadır.Yeni büyüyen sürgünlerde ve koloniler şeklide yerleştikleri alanlarda bitki özsuyunu emerek sürgün ve yaprakların bükülüp eğlmesine daha sonrada kurumasına neden olurlar.Yapıları itibarı ile savunma ve korunma sistemleri yoktur.En büyük silahları çok ve hızlı bir şekilde üremeleri,gelişmeleridir.Doğal ortamda bir çok predatör böcek için besin kaynağıdır.Ancak bunlarda üreme ve zararlarının hızına yetişemez.Yaprak bitleri tüm bitkilerde (meyve,süs,çiçekli)görülebilir.Beyaz sinek daha çok kavun,karpuz,kabak gibi etli sap ve gövdeye sahip bitkilerde görülürler.Periyodik olarak tekrarlanan insektisit ilaçlar ile zararları önlenebilir.

**ubeyd** · 25.10.08, 20:33

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Zararlılar ile mücadele
Biyolojik mücadele
Kırmızıörümceklerin biyolojik mücadelesinde, yukarıda adı geçen faydalılardan T. pyri, S. longicornis ve S. punctillum önemli rol oynamaktadır. Bunlar doğada korunarak ve etkinlikleri arttırılarak, bulunmayan yerlere bulaştırılarak ve kitle halinde üretip salmak suretiyle biyolojik mücadelede kullanılabilir. Bu bakımdan özellikle organik fosforlu ve sentetik piretroitlere dirençli T. pyri ırklarının kullanımı büyük önem taşımaktadır. Ayrıca faydalı akarlardan T. pyri ' nin bulunduğu elma bahçelerinde, ağustos ayında kesilen ince dalların bu akarların bulunmadığı bahçelerdeki elma ağaçlarına asılarak bulaşması ve populasyon oluşturması sağlanabilmektedir.
Kimyasal mücadele
Bitki ve ağaçlarda Avrupa kırmızıörümceği ve kahverengi örümceğin kışlayan yumurtaları dallarda çok fazla (sıvama) ise veya yassıakarın kışlayan ergin yoğunluğu yüksek ise ağaçlarda kabuklubit ve koşnil gibi zararlılar da bulunuyorsa bunlara karşı bir kış ilaçlaması yapılabilir. İlaçlamaların periyodik devamlılığı yeni yumurtadan çıkan larvalar ile mücadelede çok önemlidir.
Yaz mücadelesinde ilaçlamaya karar vermek ve ilaçlama zamanının doğru olarak belirlenmesi için, alandaki kırmızıörümcek yoğunluğunun saptanması gereklidir. Ancak, özellikle doğal düşmanların korunması ve ilaçlama sayısını en aza düşürmek amacıyla, birinci ilaçlama yaprak başına 8-10 akar olduğu yoğunlukta da yapılabilir. Kontrollar ilk ilaçlamadan sonra 15' er gün aralıklarla Ağustos sonuna kadar sürdürülmelidir. Yoğunluk görüldüğü taktirde ilaçlama yapılmalıdır. Kullanılacak preparatlar listede yer almaktadır.
Akarlar
Listede belirtilen ürünler profesyonel üretim yapanlara yönelik malzemelerdir.Bu ürünlerin ambalaj miktarları bu şekildeki büyük ölçek kullanımıma uygun olarak yapılmıştır.Yakın çevrenizde zirai mücadele ilaçları satan yerlerden sorununuz ile ilgili olarak farklı ilaçlar ve öneriler alabilirsiniz.Bu merkezlerde kolaylıkla bulabileceğiniz BASUDİN (insektisit) ve KORUMA V-92 (yağ) zararlılarlar ile yapacağınız tüm mücadelerde size yardımcı olacaktır.
Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Kükürt, 80

W.P.

400 g
Pyridaben, 20

W.P.

50 g (P.ulmi),
75 g(T.urticae)
*Tetradifon,75.2 g/l

E.C.

200 ml
Fenpyroximate, 50 g/l

E.C.

50 ml (P.ulmi)
Bromopropylate, 500 g/l

E.C.

100 ml
Flubenzimine, 50

W.P.

75 g
Fenazaquin, 200 g/ l

S.C.

50 ml(T.viennensis ve P.ulmi)
Hexythiazox,50g/l

E.C.

50 ml (P.ulmi)
Fenbutatinoxide,500g/l

S.C.

30 ml
Clofentezin,500g/l

E.C.

20 ml
Quinomethionate, 25

W.P.

40 g
Azocyclotin, 25

W.P.

100 g
Propargite, 30

W.P.

120 g
Propargite, 588 g/l

E.C.

75 ml (P.ulmi'ye karşı 100ml)
Propargite,790 g/l

W.P.

75 ml
Cyhexatin, 25

W.P.

125 g
Cyhexatin, 632 FL

S.C.

50 ml
Tebufenpyrad, 20

W.P.

30 g (T.viennensis)
37.5 g (P.ulmi)
Chlorfenapyr, 360 g/ l

S.C.

30 ml (T.viennensis)
Halfenprox, 50 g/ l

C.S.

75 ml (P.ulmi)
*Yassı akarlara karşı kullanılmaz
Yaprak bitleri
Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Pirimicarb, 50

W.P.

50 g (A.pomi için 30g)
Kontrollu olarak kullanılabilir ilaçlar
Bromophos, 360 g/l

E.C.

125 ml
Chlorpyrifos-methyl, 235g/l

E.C.

400 ml
Malathion, 190 g/l

E.C.

400ml
Malathion, 650 g/l

E.C.

125 ml
Malathion, 25

W.P.

300 g
Formathion, 336 g/l

E.C.

125 ml
Phosalone,350 g/l

E.C.

200 ml
Phosalone, 30

W.P.

200 g
İmidacloprid, 350 g/l

S.C.

20 ml(A.pomi)
Thau-fluvalinate

E.C.

10 ml
Diazinon, 185 g/l

E.C.

200 ml
Diazinon, 630 g/l

E.C.

75 ml
Beta cyfluthrin, 25g/l

E.C.

30 ml(A.pomi)
Virgül kabuklu biti
Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Petrol yağı, 650g/l+ DNOC,15g/l*

Sıvı

95 l suya 5 l
Yazlık yağlar,700g/l**

Sıvı

1.5 l
Yazlık yağlar, 850g/l**

Sıvı

1.2 l
DNOC Ammonium,615g/l**

E.C.

400 ml
Kontrollu olarak kullanılabilir ilaçlar
Fenthion,525 g/l**

E.C.

150 ml
* Kış ilacı **Yaz ilacı
San jose kabuklu biti

Etkili madde adı ve oranı(%)

Form. tipi

Doz
(Preparat/100 l su)

Güvenli olarak kullanılabilir ilaçlar
Petrol yağı, 650g/l + DNOC,15g/l*

Sıvı

95 l suya 5 l
Kontrollu olarak kullanılabilir ilaçlar
Quinalphos,250 g/l**

E.C.

125 ml
Unlu bit (Pseudococcidae)
Hızlı yayılan ve inatçı bir zararlıdır. Küçük beyaz bitler çok yavaş hareket ettikleri için genellikle kıpırdarken fark edilmezler. Kümeler halinde, beyaz tepecikler oluştururlar. Ezildiklerinde kırmızı bir sıvı çıkar. Sırtları zırh gibi çizgilidir. Kontrol edilmediği taktirde bazen tüm seradaki bitkilerin kaybına neden olabilecek kadar etkili bir musibettir. Adet olarak çok az olduğu durumda, alkol ya da suda kırılmış bir iki sigara ile mücadele edilebilir. Endişe edilecek gibi bir durum varsa sistemik bir insektisit kullanılmalıdır. Uğur böceği de etkilidir, ama işi şansa bırakmamak açısından insektisit önerilir.Özsuyu emilen bitkilerde form bozuklukları, deformasyon,gelişim gerilemesi ile renk ve doku farklılıkları ortaya çıkar.
Kabuklu bit (Hemiptera,)
Bitki gövdelerine saldırıp büyümeyi durduran , çabuk yayılan bir zararlı. Bitkiye verdiği ölümcül zarar nedeniyle, isli, duman rengi bir küfe neden olur.Bitki üstünde ıslak ve yapışık bir doku oluşmasına neden olan bu zararlı için güvenli kullanıma uygun yağ gibi koruyucu ürünler öncelikle tercih edilmelidir.Bu ilaçlar sistemli kullanıldığında hem mücadelede kolaylık sağlamaktadır hemde diğer faydalı canlılar üzerinde daha az tahribat yapmaktadır.İlerlemiş ve alana yayılan durumlarda insektisit ilaçlamaya geçilmelidir.
Salyangoz/Sülük( Helix aspersa / Arion rufus )
Yapraklarda delikler ve çevrede parlak ince yol şeklindeki izler salyangozun habercisidir. Epifitik bitkiler zaten rutubetli ortam sevdikleri için genellikle bu saldırıya maruz kalabilirler. Hazır satılmakta olan salyangoz paletleri ya da yine özellikle salyangozlar için üretilmiş kepek ilaçları kullanılabilir. Salyangoz ve sülük için kullanmaya müsait ilaçlar kepek veya ince toz talaş ile karıştırılarak gezinme alanlarına serpilir.
Yaprak Bitlleri ve Beyaz Sinek
Bitkilerde gelişimin ve büyümenin göstergesi olan taze sürgünler ve yapraklar bu zararlıların sürekli tehtidi ve saldırısı altındadır.Yeni büyüyen sürgünlerde ve koloniler şeklide yerleştikleri alanlarda bitki özsuyunu emerek sürgün ve yaprakların bükülüp eğlmesine daha sonrada kurumasına neden olurlar.Yapıları itibarı ile savunma ve korunma sistemleri yoktur.En büyük silahları çok ve hızlı bir şekilde üremeleri,gelişmeleridir.Doğal ortamda bir çok predatör böcek için besin kaynağıdır.Ancak bunlarda üreme ve zararlarının hızına yetişemez.Yaprak bitleri tüm bitkilerde (meyve,süs,çiçekli)görülebilir.Beyaz sinek daha çok kavun,karpuz,kabak gibi etli sap ve gövdeye sahip bitkilerde görülürler.Periyodik olarak tekrarlanan insektisit ilaçlar ile zararları önlenebilir.

**hakancan5555** · 02.02.09, 13:57

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

merhabalar..öncelikle teşkkür ederim bu paylaşımınız için..size dış mekan süs bitkileyle ilgili sorum oalcaktı..
çanakkale bölgesi için yaz kış yeşil kalacak önereceğiniz dış mekan süs bitkileri varmı ayrıca dikimi şubat mart oylarında oalbilecek?
çok teşekkür ederim..

**TABİATCI** · 03.02.09, 08:51

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Üstat: yazınıza teşekkürler.Epeyce emek vermişsiniz.Bir kaç karalamada ben yapmak istedim.Öncelikle bu bitkilerin yetiştirildiği alanların hjyeni çok önemli,toprak altlarındaki ot yaprak kalıntılarının güzelce temizlenmesi ve tabi barınaklarının yok edilmesi çok önemli.Diğer bir husus budama;Bu tür böceklerin yumurta bırakacağı yaşlı dallardaki kabukların temizlenmesi ve gerekirse budanması.Ayrıca Kırmızı örümcek için önerdiğiniz ilaçların içinde Amitrazı göremedim.Bu ilaç ülkemizde armut P.Pclyd içinde kullanılan ayrıca yaprak bitlerini de öldüren komple bir etken madde ülkemizde bir ilaç firması tarafından üretilmekte ismini söylemiyeceğim.Ayrıca amitraz kartona emdilerek balk arıaların Varoa parazitinde kullanılmakta.Petrol yağı ise bazı uzmanlarımızca önerilmemekte,kimileri ise 2 yılda bir ağaçpempe tomurcuğa girmeden önce verilmesi gerektiği görüşündeler.Ancak şahsi kanaatimce San Jose kabuklu biti ve diğer kabuklu bit ve zararlılar için bahar ayında mutlaka yapılması gereken bir ilaç.Ancak karşı çıkanların görüşü ise bu petrol yağ'ının faydalı böcekleri yok etdiği ve ekolojik dengeye zarar verdiğidir.sağlıklı günler dileğimle,esen kalınız.

**kardelen** · 03.02.09, 09:50

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Üstad tekrar tebrik ediyorum seni kadim dostumsun benim. Gerçekten büyük emek vermişsin böle bir yazıda hatada olsa incelemem ve eleştirmem kendim bakar geliştirmeye çalışırım saygılar sunuyorum 40 sayfalık kitap olmuş resmen sağol abim benim saygılarımla Ayrıca bu konuda yazılmış çok güzel bir eseri size öneriyorum tüm arkadaşlar ilgiyle öneririm : kitap ismi DI MEKAN SÜS BİTKİLERİ Yazar : Dr. Gürkan CEYLAN FLORA YAYINLARI FİYATI BENLE ulaşırsanız çok uygun ama normal alırsanız 80 tl dir arkadaşlar bu kitabı bu konu ile ilgilenen herkes okumalı ve incelemeli saygılarımla

**TABİATCI** · 03.02.09, 10:27

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Sn Kardelen:Bu sitede görüşlerine önem verdiğim ve saygı duyduğum kişilerden birisiniz.Sizinde petrol yağı hakkındaki görüş ve düşünceliniz öğrenmek istiyorum.Teşekkürler,esen kalınız.

**kardelen** · 03.02.09, 11:11

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Petrol yağı konusunda sayın tabiatçı ne gibi bir bilgi istiyorsunuz onu açarsanız bildiğimi paylaşır bilmediğimi araştırırım saygılarımla

**TABİATCI** · 03.02.09, 11:49

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Sn Kardelen: Bazı uzmanlar petrol yağı kullanılmamsı gerektiği ve bunun bir ilaç olmadığı görüşünde,bazı arkadaşlarımız ise; 2 yılda bir kullanılması gerektiği düşüncesinde.İlk görüşte olanlar,petrol yağının faydalı böcekleride yok etdiği,doğal dengeye zarar verdiği görüşünde,sizin bu konudaki görüşünüz nedir? teşekkürler.

**kardelen** · 03.02.09, 14:06

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Petrol yağları kışlık ilaç denilen yağlı ilaçların hepsinin içinde zaten fazlası ile kullanılıyor kullanılmalımı kullanılmamalımı onun için düşünmeye gerek yok. Zaten kullanılıyor ama mesele zararı ise bak o konuda net söylüyorum tüm petrol ürünleri ve kimyasalların doğaya zararı vardır nettir. Şimdi gelelim sizin konuya evet doğrudur petrol yağları faydalı böcekelrin hepsine karşı etkisi vardır ama kimine az kimine çoktur en basidinden uğur böceği afiyleri yer ama petrol ürünü kokusuna gelmez bu örnek yeterli olurmu bilmem. Atılması konusu ise ben bir amaç yoksa kışlık veya yazlık yağ olarak kullanımı hariç karşıyım çünkü ben organikçiyim o yüzden ilaç olayınada taraftar değilim ben her zaman şunu savunurum bitki daaynıklı olursa zaten hastalanmaz.

**kayseri** · 18.02.11, 10:26

Cevap: Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Çelikle çoğaltma tekniği üretilecek bitkiden alınan ve çelik adı verilen bir gövde, kök veya yaprak parçası ile yeni bir bitki oluşturma tekniğidir.

Duyuru

Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment

Comment