LILIUM (ZAMBAK)

Kısa zaman öncesine kadar bahçelerde yabanisi yetiştirilirdi. Çalışmalar sonucu hibritleri elde edilmiştir ve bunlar daha renkli, her türlü yetişme şartlarına çabuk uyabilen, atalarına göre hastalıklardan daha az etkilenen özelliklere sahiptir. Bunun sonucunda, ilkbahar sonu-sonbahar başına kadar birbiri sıra kokulu açan Zambaklar göz zevkini doyururlar. Yanlız aşağıda ismi verilen hibritler tavsiye edilen türlerdir. Bahçede her yerde yetiştirilebilirler. Küçük gruplar halinde çok yıllıklar arasında, çalımsı bitkiler yanında veya yeşil kalan ağaççıklar altında en az üç adet olarak gruplar halinde dikilirler. Soğanları yerinde yıllarca rahatsız edilmeden bırakılır, birbirlerini sıkıştırınca çıkarılırlar. İngiliz Kraliyet Bahçe Kuruluşları ile Kuzey Amerika Zambak Yetiştirenler Birliği, Zambakları bilimsel açıdan dokuz gruba ayırmışlardır. Bu sıralama; coğrafi, ebeveyn ve çiçek şekillerine göre yapılmıştır. Sıcak, ılıman veya soğuk iklimlerde, çiçek açma zamanı her tipinde güneş ışığı süresi ve ısıya bağlı olarak nadiren üç veya dört hafta sürer.

Asya Hibritleri: Genelde erken açarlar. Çoğu Haziran ayında çiçeklenir. Yüksekliği 60-120 cm. olup, çiçekleri 10-15 cm. büyüklüğünde, canlı kırmızı, sarı, portakal, noktalı pembe, eflatun ve kremi beyazıdır. Üç yan grubu bulunur. Birincisi; çiçekleri dikine duran hibritler (örnek olarak Century hibriti: örneğin, "Enchantment", "Harmony"). İkicisi; yanlara doğru duran çiçeklilerdir (örneğin, "Corsage","Prosperity","Paprika"). Üçüncüsü; sarkık çiçekli duran, Türk Zambağı denilen ve yaprağı keskin bir biçimde geriye dönük olanlardır (Harlequin Hibritleri: örneğin, "Citronella","Fuga").

Martagon Hibritleri: Haziran ayında açarlar. 7-10 cm. büyüklükteki çok sayıda çiçekleri Türk Zambağı şekillidir. Örneğin, "Achievement" 90-120 cm. uzunluğunda, sarı ve beyaz renklidir. "Paisley hibritleri", 2 m. boylanır, çiçek renkleri, beyaz, sarı, portakal, kahve, eflatun, mor olur. Hepsinde de kestane kahvesi leke bulunur.

Kısa zaman öncesine kadar bahçelerde yabanisi yetiştirilirdi. Çalışmalar sonucu hibritleri elde edilmiştir ve bunlar daha renkli, her türlü yetişme şartlarına çabuk uyabilen, atalarına göre hastalıklardan daha az etkilenen özelliklere sahiptir. Bunun sonucunda, ilkbahar sonu-sonbahar başına kadar birbiri sıra kokulu açan Zambaklar göz zevkini doyururlar. Yanlız aşağıda ismi verilen hibritler tavsiye edilen türlerdir. Bahçede her yerde yetiştirilebilirler. Küçük gruplar halinde çok yıllıklar arasında, çalımsı bitkiler yanında veya yeşil kalan ağaççıklar altında en az üç adet olarak gruplar halinde dikilirler. Soğanları yerinde yıllarca rahatsız edilmeden bırakılır, birbirlerini sıkıştırınca çıkarılırlar. İngiliz Kraliyet Bahçe Kuruluşları ile Kuzey Amerika Zambak Yetiştirenler Birliği, Zambakları bilimsel açıdan dokuz gruba ayırmışlardır. Bu sıralama; coğrafi, ebeveyn ve çiçek şekillerine göre yapılmıştır. Sıcak, ılıman veya soğuk iklimlerde, çiçek açma zamanı her tipinde güneş ışığı süresi ve ısıya bağlı olarak nadiren üç veya dört hafta sürer.

Asya Hibritleri: Genelde erken açarlar. Çoğu Haziran ayında çiçeklenir. Yüksekliği 60-120 cm. olup, çiçekleri 10-15 cm. büyüklüğünde, canlı kırmızı, sarı, portakal, noktalı pembe, eflatun ve kremi beyazıdır. Üç yan grubu bulunur. Birincisi; çiçekleri dikine duran hibritler (örnek olarak Century hibriti: örneğin, "Enchantment", "Harmony"). İkicisi; yanlara doğru duran çiçeklilerdir (örneğin, "Corsage","Prosperity","Paprika"). Üçüncüsü; sarkık çiçekli duran, Türk Zambağı denilen ve yaprağı keskin bir biçimde geriye dönük olanlardır (Harlequin Hibritleri: örneğin, "Citronella","Fuga").

Martagon Hibritleri: Haziran ayında açarlar. 7-10 cm. büyüklükteki çok sayıda çiçekleri Türk Zambağı şekillidir. Örneğin, "Achievement" 90-120 cm. uzunluğunda, sarı ve beyaz renklidir. "Paisley hibritleri", 2 m. boylanır, çiçek renkleri, beyaz, sarı, portakal, kahve, eflatun, mor olur. Hepsinde de kestane kahvesi leke bulunur.






Comment