Tweet
FRITILLARIA (ŞAH TACI ÇİÇEĞİ-BENEKLİ LALE)
F.imperialis (İmparator Tacı), F.meleagris (Kivi Çiçeği), F.persica, F.pudica, F.recurva
TANIMI
İlkbahar başında sürerek, kırağılardan pek etkilenmeyen 75-120 cm. uzunlukta sapları üzerinde yaprak çelenginin arasından 5 cm. büyüklükte kırmızı-portakal, bronz, kırmızı veya saru-ı çiçeklerini sarkıtır. Soğanları rahatsız edici kokulu F.imperialis'a "pis kokulu zambak" da denir. Zambak yapılı yapraklar yaz başında ölür. gayet değerli hoş bir bitkidir. Eskiden Hollandalılarca çok sevilirdi. Anayurdu İran olan bu bitkinin çiçeği pembe, kırmızı, sarı ve beyaz noktalı olur. Çoğunun kültürü yapılmaz. İki tanesi alaca yapraklıdır, seyrek olarak rasrlanır. Biri altın diğeri gümüş yapraklı olur, F.meleagris, ilkbaharda açar. Büyük nehir kenarlarında yabanisine raslanır. En çok yetişritilenidir. Boyu 30 cm. kadar ve askıda çan biçimli 4 cm. büyüklükteki çiçekleri mor ve beyaz blok karelidir. "Alba" temiz beyazdır. Bazı kültür türleri, mor-siyah çiçekli "Charon" beyaz, "Pomona" eflatun bloklu ve "Poseidon" mor-pembe, kahve renk blokludur. Doğal olarak çim sahalarda yabanileşmeye bırakılabilir. Bir çok çeşidinin ana yurdu Kuzey Amerika olup, başka yerlerde nadiren iyi gelişebilirler. Aşağıda anılan bazı türler, bazen kataloglarda yer alırlar: F.pudica, 15-22,5 cm. boylanıp 2,5 cm. büyüklükte çiçeklidir. renkleri biraz morumsudur. F.recurva, 60-75 cm. yükselip, kızıl renkte 2,5 cm. çapında olan çiçekleri sarı blokludur. Bunlar ilkbaharda çiçek açarlar. F.persica, güçlü büyüyen bir İran tütüdür. 90 cm. boylanıp uzun saplı askılı koyu eflatun çiçekleri sıkı başaklı olur. Bir kültür çeşit "Adıyaman" gayet güzel olup, F.imperialis ile güzel bir kompozisyon oluşturur.
YETİŞTİRİLMESİ
pH derecesi 6,0-7,5 olan topraklarda gelişmesi iyi olur. Yarı gölgede veya günün en sıcak zamanında gölge olan yerde severek büyür. Soğanları yazın dikilmelidir. Yatağına biraz kum ve ayrıca, üstüne de kum serpilir. Daha sonra toprak atılır. Bu şekilde sürmesini engelleyecek olan suyun içinde kalması da önlenmiş olur. Suyu çok iyi geçiren toprağın olması aranan bir şarttır. Arada bir çürük komposto ve yıllanmış ahır gübresi veriler. Diğer çeşitleri 8-10 cm. mesafeyle dikilip, üzeri 8-10 cm. toprakla örtülür. F.meleagris, diğerlerine nazaran biraz daha nemli yer sever. ilkbaharda sürünce, az miktarda 15.15.15 suni gübre verilir. Yerinde toprakta kışlayarak yıllarca kalabilir.
ÇOĞALTILMASI
Büyük soğanın etrafında oluşan soğancıklarla çoğaltma işlemi yapılır. Ancak, F.imrerialis'i yerinde rahatsız etmek pek doğru olmaz. Olgun tohumu da hemen ekilmelidir. Bunlar dört veya beş yıl sonra çiçeklenme durumuna gelebilir.
önemli bir özellik olarak, soğanların kokusu köstebekleri kaçırır.
F.imperialis (İmparator Tacı), F.meleagris (Kivi Çiçeği), F.persica, F.pudica, F.recurva
TANIMI
İlkbahar başında sürerek, kırağılardan pek etkilenmeyen 75-120 cm. uzunlukta sapları üzerinde yaprak çelenginin arasından 5 cm. büyüklükte kırmızı-portakal, bronz, kırmızı veya saru-ı çiçeklerini sarkıtır. Soğanları rahatsız edici kokulu F.imperialis'a "pis kokulu zambak" da denir. Zambak yapılı yapraklar yaz başında ölür. gayet değerli hoş bir bitkidir. Eskiden Hollandalılarca çok sevilirdi. Anayurdu İran olan bu bitkinin çiçeği pembe, kırmızı, sarı ve beyaz noktalı olur. Çoğunun kültürü yapılmaz. İki tanesi alaca yapraklıdır, seyrek olarak rasrlanır. Biri altın diğeri gümüş yapraklı olur, F.meleagris, ilkbaharda açar. Büyük nehir kenarlarında yabanisine raslanır. En çok yetişritilenidir. Boyu 30 cm. kadar ve askıda çan biçimli 4 cm. büyüklükteki çiçekleri mor ve beyaz blok karelidir. "Alba" temiz beyazdır. Bazı kültür türleri, mor-siyah çiçekli "Charon" beyaz, "Pomona" eflatun bloklu ve "Poseidon" mor-pembe, kahve renk blokludur. Doğal olarak çim sahalarda yabanileşmeye bırakılabilir. Bir çok çeşidinin ana yurdu Kuzey Amerika olup, başka yerlerde nadiren iyi gelişebilirler. Aşağıda anılan bazı türler, bazen kataloglarda yer alırlar: F.pudica, 15-22,5 cm. boylanıp 2,5 cm. büyüklükte çiçeklidir. renkleri biraz morumsudur. F.recurva, 60-75 cm. yükselip, kızıl renkte 2,5 cm. çapında olan çiçekleri sarı blokludur. Bunlar ilkbaharda çiçek açarlar. F.persica, güçlü büyüyen bir İran tütüdür. 90 cm. boylanıp uzun saplı askılı koyu eflatun çiçekleri sıkı başaklı olur. Bir kültür çeşit "Adıyaman" gayet güzel olup, F.imperialis ile güzel bir kompozisyon oluşturur.
YETİŞTİRİLMESİ
pH derecesi 6,0-7,5 olan topraklarda gelişmesi iyi olur. Yarı gölgede veya günün en sıcak zamanında gölge olan yerde severek büyür. Soğanları yazın dikilmelidir. Yatağına biraz kum ve ayrıca, üstüne de kum serpilir. Daha sonra toprak atılır. Bu şekilde sürmesini engelleyecek olan suyun içinde kalması da önlenmiş olur. Suyu çok iyi geçiren toprağın olması aranan bir şarttır. Arada bir çürük komposto ve yıllanmış ahır gübresi veriler. Diğer çeşitleri 8-10 cm. mesafeyle dikilip, üzeri 8-10 cm. toprakla örtülür. F.meleagris, diğerlerine nazaran biraz daha nemli yer sever. ilkbaharda sürünce, az miktarda 15.15.15 suni gübre verilir. Yerinde toprakta kışlayarak yıllarca kalabilir.
ÇOĞALTILMASI
Büyük soğanın etrafında oluşan soğancıklarla çoğaltma işlemi yapılır. Ancak, F.imrerialis'i yerinde rahatsız etmek pek doğru olmaz. Olgun tohumu da hemen ekilmelidir. Bunlar dört veya beş yıl sonra çiçeklenme durumuna gelebilir.
önemli bir özellik olarak, soğanların kokusu köstebekleri kaçırır.
Comment