Tweet
SORBUS (ÜVEZ) CÝNSÝ
Kuzey Yarýmkürenin deðiþik bölgelerinde yayýlmýþ 85-100 kadar türü vardýr.
Sürgünleri dikensiz, kýþýn yapraklarýný döken aðaç veya çalýlardýr; tomurcuklarý oldukça büyük, üzeri kiremitvari dizilmiþ pullarla örtülmüþtür. Yapraklarý tüysü veya sade (loplu veya diþli) dir, sürgünlere sarmal dizilmiþlerdir. Çiçekler teker teker deðil, birçoðu bir arada kurul oluþturur, beyaz veya ender olarak da pembedir. Yalancý sulu meyve olgunlaþýnca sarý, kýrmýzý kahverengi veya beyaz renklidir.
Verimli, iyi drenajlý ve rutubetli topraklarda yetiþirler, güneþli kuru topraklarda geliþemezler, hafif gölgeye dayanýklýdýrlar. Normal olarak tohumla, ancak seçilmiþ formlarý veya kültivarlarý aþý veya daldýrma yolu ile üretilebilir, çoðaltýlabilir.
I.SORBUS AUCUPARÝA - ADÝÜVEZ - KUÞÜVEZÝ
Yetiþme Yeri: Avrupa ve Asya ile Ülkemizde yetiþtirilir. 70-80 yýl kadar yaþar.
Boy ve Çap: 10-15m boy ve yuvarlak -gevþek bir tepe (6m) yapar.
Genel Özellikleri: Çok gövdelidir. Genç gövde kabuðu düzgün, yaþlanýnca uzunlamasýna çatlar. Taze sürgün ve tomurcuklarý yumuþak tüylü, sonra kaygan gri-kahve renklidir. Yaz yeþili yapraklarý bileþik tüysü, 20cm uzun, 9-15 adet yaprakçýktan oluþur.Yaprakçýklar 3-4cm uzun, dar mýzraðýmsý biçimli ve tüylü, uçlarý sivri kenarlarý diþli, üst yüzü koyu-donuk yeþil, alt yüzü gri-yeþil ve tüylüdür. Sonbahar renklenmesi sarý-turuncu yada turuncu-kýrmýzýdýr. Mayýsta açan çiçekleri beyaz, çiçek kurullarýþemsiyemsi salkým durumludur. Meyvalarý nohut büyüklüðünde meyve kurulu 1.5cm çaplýdýr. Aðustostan itibaren parlak açýk kýrmýzý renklidir. Park ve bahçelerde grup halinde , soliter ya da aile aðacý olarak kullanýlýr.
Ýklim ve Toprak Ýstekleri: Güneþli-yarý gölge yerlerde ve humuslu asidik topraklarda yetiþir. Rutubetli yerlerde hatta turbalýklarda da yetiþebilir. Donlara dayanýr, ýþýk türüdür. Gençlikte hýzlý geliþir, iyi sürgün verir, öncü bir aðaç türü sayýlýr.
Budama Durumu: Budamaya gerek yoktur. Üretim tekniði: Tohumla ya da aþý ile üretilir. Kültivarlarý:
S.a. ev. 'Fastigiata' - Piramit formlu, set-dik yapýlý, kalýn ve kýsa sürgünlü, çok yavaþ geliþmelidir. S.a. ev. 'Moravica' - Piramidal ve simetrik tepeli, sürgünleri kalýn parlak ve kahve-yeþildir.
II.SORBUS DOMESTÝCA - ADÝÜVEZ - GERÇEK ÜVEZ
Yetiþme Yeri: Akdeniz ülkelerinde ve bu arada Ülkemizde yetiþir ve yetiþtirilir.
Boy ve Çap: 20m boy ve yuvarlak bir tepe (8-1 Om) yapar.
Genel Özellikleri: 500-600 yýl yaþar. Tüysü bileþik yapraklarý S. Aucuparia'nýnkine benzer, ama ondan daha kýsa, küçük ve sayýca çok yaprakçýktan oluþur. Meyvalarý yuvarlak armut biçimli, 2-3cm çapýnda sarý renklidir. Güneþ gören tarafý ise kýrmýzý noktalýdýr.
Ýklim ve Toprak Ýstekleri: Kurak iklimlerde derin kalkerli, killi topraklarda yetiþir; ýþýk ve sýcak sever.
Budama Durumu: Budamaya gerek yoktur.
Üretim tekniði: Tohumla üretilir.
Sorbus americana - Amerikan Üvezi
Sorbus aria - Beyaz Yapraklý KuþÜvezi
Sorbus cashmeriana - Kaþmir Üvezi
Sorbus torminalis - Kuþüvezi
Kuzey Yarýmkürenin deðiþik bölgelerinde yayýlmýþ 85-100 kadar türü vardýr.
Sürgünleri dikensiz, kýþýn yapraklarýný döken aðaç veya çalýlardýr; tomurcuklarý oldukça büyük, üzeri kiremitvari dizilmiþ pullarla örtülmüþtür. Yapraklarý tüysü veya sade (loplu veya diþli) dir, sürgünlere sarmal dizilmiþlerdir. Çiçekler teker teker deðil, birçoðu bir arada kurul oluþturur, beyaz veya ender olarak da pembedir. Yalancý sulu meyve olgunlaþýnca sarý, kýrmýzý kahverengi veya beyaz renklidir.
Verimli, iyi drenajlý ve rutubetli topraklarda yetiþirler, güneþli kuru topraklarda geliþemezler, hafif gölgeye dayanýklýdýrlar. Normal olarak tohumla, ancak seçilmiþ formlarý veya kültivarlarý aþý veya daldýrma yolu ile üretilebilir, çoðaltýlabilir.
I.SORBUS AUCUPARÝA - ADÝÜVEZ - KUÞÜVEZÝ
Yetiþme Yeri: Avrupa ve Asya ile Ülkemizde yetiþtirilir. 70-80 yýl kadar yaþar.
Boy ve Çap: 10-15m boy ve yuvarlak -gevþek bir tepe (6m) yapar.
Genel Özellikleri: Çok gövdelidir. Genç gövde kabuðu düzgün, yaþlanýnca uzunlamasýna çatlar. Taze sürgün ve tomurcuklarý yumuþak tüylü, sonra kaygan gri-kahve renklidir. Yaz yeþili yapraklarý bileþik tüysü, 20cm uzun, 9-15 adet yaprakçýktan oluþur.Yaprakçýklar 3-4cm uzun, dar mýzraðýmsý biçimli ve tüylü, uçlarý sivri kenarlarý diþli, üst yüzü koyu-donuk yeþil, alt yüzü gri-yeþil ve tüylüdür. Sonbahar renklenmesi sarý-turuncu yada turuncu-kýrmýzýdýr. Mayýsta açan çiçekleri beyaz, çiçek kurullarýþemsiyemsi salkým durumludur. Meyvalarý nohut büyüklüðünde meyve kurulu 1.5cm çaplýdýr. Aðustostan itibaren parlak açýk kýrmýzý renklidir. Park ve bahçelerde grup halinde , soliter ya da aile aðacý olarak kullanýlýr.
Ýklim ve Toprak Ýstekleri: Güneþli-yarý gölge yerlerde ve humuslu asidik topraklarda yetiþir. Rutubetli yerlerde hatta turbalýklarda da yetiþebilir. Donlara dayanýr, ýþýk türüdür. Gençlikte hýzlý geliþir, iyi sürgün verir, öncü bir aðaç türü sayýlýr.
Budama Durumu: Budamaya gerek yoktur. Üretim tekniði: Tohumla ya da aþý ile üretilir. Kültivarlarý:
S.a. ev. 'Fastigiata' - Piramit formlu, set-dik yapýlý, kalýn ve kýsa sürgünlü, çok yavaþ geliþmelidir. S.a. ev. 'Moravica' - Piramidal ve simetrik tepeli, sürgünleri kalýn parlak ve kahve-yeþildir.
II.SORBUS DOMESTÝCA - ADÝÜVEZ - GERÇEK ÜVEZ
Yetiþme Yeri: Akdeniz ülkelerinde ve bu arada Ülkemizde yetiþir ve yetiþtirilir.
Boy ve Çap: 20m boy ve yuvarlak bir tepe (8-1 Om) yapar.
Genel Özellikleri: 500-600 yýl yaþar. Tüysü bileþik yapraklarý S. Aucuparia'nýnkine benzer, ama ondan daha kýsa, küçük ve sayýca çok yaprakçýktan oluþur. Meyvalarý yuvarlak armut biçimli, 2-3cm çapýnda sarý renklidir. Güneþ gören tarafý ise kýrmýzý noktalýdýr.
Ýklim ve Toprak Ýstekleri: Kurak iklimlerde derin kalkerli, killi topraklarda yetiþir; ýþýk ve sýcak sever.
Budama Durumu: Budamaya gerek yoktur.
Üretim tekniði: Tohumla üretilir.
Sorbus americana - Amerikan Üvezi
Sorbus aria - Beyaz Yapraklý KuþÜvezi
Sorbus cashmeriana - Kaþmir Üvezi
Sorbus torminalis - Kuþüvezi
