Tweet
1.4.3. FİDANLARIN DEPOLANMASI, AMBARLANMASI
VE PAZARLANMASI
1.4.3.1. FİDANLIKLARDA GÖMÜ VE DEPOLAMA*
Satışa sunulmak üzere sökülen ve sınıflanan fidanlar hemen sevkedilmeye-cekse satışa hazır halde gömü ve depolamada bekletilir.
Fidanların gömüde bekletilmesi, yapraklılarda bütün dikim mevsimi boyun ca mümkün olmasına karşılık, bu süre iğne yapraklı ve daimi yeşil yapraklı ve da- ' imi yeşil yapraklı türlerde oldukça kısadır. Bunların gömüde iki haftadan fazla bekletilmesi uygun olmaz.
Gömü fidanlık satış mahallinin bir köşesinde, süzek, gevşek toprak şartların da ve doğal veya yapay yoldan gölgelenmiş bir yerde açılan hendeğe kökler yer leştirilip üstü toprakla kapatılarak yapılır (Resim: 100). Bu suretle fidan kökleri, kuruma ve dondan korunmuş olur. Ancak gömü yerinde durgun su ve fazla rutu bet etkileri olmamalıdır. Yapraklarını döken türleri sonbahardan itibaren ilkbahar da vejetasyon mevsimi başlayana kadar gömüde başarıyla bekletebiliriz (Resim: 101). îğne yapraklılar ve daimi yeşil yapraklıların gömüde bekletilme süreleri çok daha kısa olduğunu belirtmiştik. Bunlarda daha uzun bekletmeler gerektiğinde bunlar soğuk hava depolarında (Resim: 21) daha uzun süre (iğne yapraklarda 6 hafta kadar) saklamak mümkün olur. Ancak polietilen torbalarda çok daha uzun süre hatta ertesi dikim mevsimine kadar (6 ay kadar) çıplak köklü fidanların bu soğuk hava depolarında saklanabildiği gözlenmektedir. Üç aylık bir süre için ise, fidanlar tam bir emniyetle bu yöntemle saklanabilmektedirler. Özellikle Sahilça-mı, Servi türleri gibi erken vejetasyon faaliyetine başlayan türlerin ise soğuk ha va deposunda saklanma süresi oldukça kısadır (2 hafta kadar). Saklama süresi ilk-
* Aldhous, J.R. 1972: Nursery Practice. Forestry Commission Bulletin No. 43, London. -Ata, C. 1980: Fidan lıklarda soğuk hava depolan. K.T.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Cilt 3, Sayı 2. -Brumm, E. und Mehlisch, K. 1964: Der Baum schulbetrieb. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart. -Davidson, H. ve ali. 1988: Nursery Manage ment (Administration and Culture), Prentice Hail, Englevvood Clifts. New Jersey. -Engstrom, H.E., and Sto-eckeler, 1941: Nursery Practice forTrees and Shrubs, U.S. Dept. of Agriculture, Forest Service Mise. Publ. No. 434, U.S.A. -Kains, M.G. and Mc Questen, 1945: Propagation of Plants. Orange Judd Publishing Com-pany. Inc. Nevvyork. -Orman Genel Müdürlüğü 1986: Fidanlık Çalışmaları, Fidanlık ve Tohum İşleri Daire si Yayını, Ankara. -Olbrich, A. 1936: Handbuch der Baumschulen, Verlag von M. and H. Schaper, Hannover. -Pamay, B. 1966: Türkiye'de çam fidanlarının (politen torbalarda saklanması ve ambalaj imkanları. Türkiye Orman Mühendisliği 1. Teknik Kongresi (Erozyon, Sel Kontrol ve Ağaçlandırma) Cilt 2. Vural Matbaası, An kara. -Saatçioğlu, F. ve Pamay, B. 1963: Küçük orman ağacı fidanlarının soğuk hava deposunda saklanması problemi l.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Seri A, Sayı 2. Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği, l.Ü. Orman Fa kültesi Yayın No. 2188/223. -Stoeckeier, J.H. and Jones, G.W. 1957: Forest Nursery Practice in the Lake Sta tes. Agriculture Handbook No. 110, U.S. Dept. of Agriculture, Forest Service. -Yahyaoğlu, Z. ve arkadaşla rı 1983: Doğu ladininde fidanlık, fidan depolamada sorunlar ve fidan morfolojisi K.T.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Cilt 6, Sayı 2.
baharda zaman ilerledikçe daha kısalmaktadır. Soğuk haya de polarında saklamalarda genel likle +1 ilâ +2°C sıcaklıklar uy gun ise de, rutubetin de % 90'm altına düşmemesi istenir (en uygun % 96 olarak saptan mıştır, bunun üstünde rutubet yüzdelerinde ise mantar etkile ri artmaktadır). Saklama süresi uzadıkça rutubetin de yüksek oranda tutulması gerekmekte dir. Rutubet yüzdesi fidanların üzerine su püskürtülerek yük seltilebilir. Bunun için özel ru-tubetlendiriciler kullanılmaktadır. Fidanlar soğuk hava deposunda çelik raflar üzerinde demetler halinde yatık şekilde yanyana istiflenir, kökler toprakla örtülmez. Amerika'da ve İngilte re'de fidanlar daha çok plas tik torbalar içinde ambarla nır. Almanya'da plastik tor balar yalnız aşı kalemlerinin saklanmasında kullanılmak tadır. Depolama yapmadan evvel soğuk hava deposunun % 2 formalin pülverize edile rek dezenfekte edilmesi öne rilir. Soğuk hava depolan fi danları sürmeden muhafaza ederek dikim mevsiminin uzatılmasını da imkan dahili ne sokarlar. Ayrıca alçak ve sıcak yörelerdeki fidanlıklar da üretilen fidanların, yüksek ve karlı yörelerde dikim im kanı sağlanana kadar da sür meden, muhafazalarını bu depolar gerçekleştirir. Sür meyi geciktirmek üzere JPC birleşimleri gibi bazı madde ler fidanlara püskürtülerek de
bu sağlanabilirse de bu yöntem henüz yaygın ve yeterli piants'den. etkinlikte değildir.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
VE PAZARLANMASI
1.4.3.1. FİDANLIKLARDA GÖMÜ VE DEPOLAMA*
Satışa sunulmak üzere sökülen ve sınıflanan fidanlar hemen sevkedilmeye-cekse satışa hazır halde gömü ve depolamada bekletilir.
Fidanların gömüde bekletilmesi, yapraklılarda bütün dikim mevsimi boyun ca mümkün olmasına karşılık, bu süre iğne yapraklı ve daimi yeşil yapraklı ve da- ' imi yeşil yapraklı türlerde oldukça kısadır. Bunların gömüde iki haftadan fazla bekletilmesi uygun olmaz.
Gömü fidanlık satış mahallinin bir köşesinde, süzek, gevşek toprak şartların da ve doğal veya yapay yoldan gölgelenmiş bir yerde açılan hendeğe kökler yer leştirilip üstü toprakla kapatılarak yapılır (Resim: 100). Bu suretle fidan kökleri, kuruma ve dondan korunmuş olur. Ancak gömü yerinde durgun su ve fazla rutu bet etkileri olmamalıdır. Yapraklarını döken türleri sonbahardan itibaren ilkbahar da vejetasyon mevsimi başlayana kadar gömüde başarıyla bekletebiliriz (Resim: 101). îğne yapraklılar ve daimi yeşil yapraklıların gömüde bekletilme süreleri çok daha kısa olduğunu belirtmiştik. Bunlarda daha uzun bekletmeler gerektiğinde bunlar soğuk hava depolarında (Resim: 21) daha uzun süre (iğne yapraklarda 6 hafta kadar) saklamak mümkün olur. Ancak polietilen torbalarda çok daha uzun süre hatta ertesi dikim mevsimine kadar (6 ay kadar) çıplak köklü fidanların bu soğuk hava depolarında saklanabildiği gözlenmektedir. Üç aylık bir süre için ise, fidanlar tam bir emniyetle bu yöntemle saklanabilmektedirler. Özellikle Sahilça-mı, Servi türleri gibi erken vejetasyon faaliyetine başlayan türlerin ise soğuk ha va deposunda saklanma süresi oldukça kısadır (2 hafta kadar). Saklama süresi ilk-
* Aldhous, J.R. 1972: Nursery Practice. Forestry Commission Bulletin No. 43, London. -Ata, C. 1980: Fidan lıklarda soğuk hava depolan. K.T.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Cilt 3, Sayı 2. -Brumm, E. und Mehlisch, K. 1964: Der Baum schulbetrieb. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart. -Davidson, H. ve ali. 1988: Nursery Manage ment (Administration and Culture), Prentice Hail, Englevvood Clifts. New Jersey. -Engstrom, H.E., and Sto-eckeler, 1941: Nursery Practice forTrees and Shrubs, U.S. Dept. of Agriculture, Forest Service Mise. Publ. No. 434, U.S.A. -Kains, M.G. and Mc Questen, 1945: Propagation of Plants. Orange Judd Publishing Com-pany. Inc. Nevvyork. -Orman Genel Müdürlüğü 1986: Fidanlık Çalışmaları, Fidanlık ve Tohum İşleri Daire si Yayını, Ankara. -Olbrich, A. 1936: Handbuch der Baumschulen, Verlag von M. and H. Schaper, Hannover. -Pamay, B. 1966: Türkiye'de çam fidanlarının (politen torbalarda saklanması ve ambalaj imkanları. Türkiye Orman Mühendisliği 1. Teknik Kongresi (Erozyon, Sel Kontrol ve Ağaçlandırma) Cilt 2. Vural Matbaası, An kara. -Saatçioğlu, F. ve Pamay, B. 1963: Küçük orman ağacı fidanlarının soğuk hava deposunda saklanması problemi l.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Seri A, Sayı 2. Saatçioğlu, F. 1976: Fidanlık Tekniği, l.Ü. Orman Fa kültesi Yayın No. 2188/223. -Stoeckeier, J.H. and Jones, G.W. 1957: Forest Nursery Practice in the Lake Sta tes. Agriculture Handbook No. 110, U.S. Dept. of Agriculture, Forest Service. -Yahyaoğlu, Z. ve arkadaşla rı 1983: Doğu ladininde fidanlık, fidan depolamada sorunlar ve fidan morfolojisi K.T.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Cilt 6, Sayı 2.
baharda zaman ilerledikçe daha kısalmaktadır. Soğuk haya de polarında saklamalarda genel likle +1 ilâ +2°C sıcaklıklar uy gun ise de, rutubetin de % 90'm altına düşmemesi istenir (en uygun % 96 olarak saptan mıştır, bunun üstünde rutubet yüzdelerinde ise mantar etkile ri artmaktadır). Saklama süresi uzadıkça rutubetin de yüksek oranda tutulması gerekmekte dir. Rutubet yüzdesi fidanların üzerine su püskürtülerek yük seltilebilir. Bunun için özel ru-tubetlendiriciler kullanılmaktadır. Fidanlar soğuk hava deposunda çelik raflar üzerinde demetler halinde yatık şekilde yanyana istiflenir, kökler toprakla örtülmez. Amerika'da ve İngilte re'de fidanlar daha çok plas tik torbalar içinde ambarla nır. Almanya'da plastik tor balar yalnız aşı kalemlerinin saklanmasında kullanılmak tadır. Depolama yapmadan evvel soğuk hava deposunun % 2 formalin pülverize edile rek dezenfekte edilmesi öne rilir. Soğuk hava depolan fi danları sürmeden muhafaza ederek dikim mevsiminin uzatılmasını da imkan dahili ne sokarlar. Ayrıca alçak ve sıcak yörelerdeki fidanlıklar da üretilen fidanların, yüksek ve karlı yörelerde dikim im kanı sağlanana kadar da sür meden, muhafazalarını bu depolar gerçekleştirir. Sür meyi geciktirmek üzere JPC birleşimleri gibi bazı madde ler fidanlara püskürtülerek de
bu sağlanabilirse de bu yöntem henüz yaygın ve yeterli piants'den. etkinlikte değildir.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç