2.1.2.1.3. Yaprak Çelikleriyle Üretme
"Yaprak çelikleriyle üretme" bir yapraktan yeni bir bitkinin üretilmesi yöntemidir. Bu üretmede ya yalnız yaprak ayası kullanılır veya yaprak ayası yaprak sapı ile birlikte kullanılır (Resim: 151, 152). her iki halde de yaprağın tabanından adventif kökler ve üstten de bir adventif sürgün çıkarak yeni bir bitki oluşturur. Yeni bir bitki oluşurken bunu sağlayan yaprak da ço ğunlukla hayatiyetini kaybedip yok olur.
Yaprak çeliklerinin başarılı bir köklenme yapabilmesi için 18-24°C'lik bir hava sıcaklığı ile, nemli bir hava, bol ışık ve nemli iyi havala nan süzek bir köklendirme ortamı aranır.

Rex begonia'nın yapraktan yani yaprak çeliğinden üretimi.
Yaprakların alt yüzünde damarlar kesilir, her bir kesim yerinden yeni bir bitki oluşur. Bu suretle bir yapraktan oluşan, ayırmaya hazır yeni begonyalar.
Mahstede/Haber ve Hartmann/Kester'den.
Rex begonya gibi etli kalın yapraklı bitkilerde, yaprak çeliği olarak alınan ol gun yaprağın alt kısmında büyük yaprak damarları bir jiletle kesilir (Resim: 151. sol), sonra yaprak köklendirme ortamına alt tarafı ortama iyice temas etmek üze re yerleştirilir. Bu temasın iyi olması için iğne, ağaç çivisi veya bir ağırlıktan fay dalanılabilir. Gölge ve nemli şartlarda bu şekilde ortamla iyi temas halinde olan yaprak çeliğinde her damarın kesildiği noktadan yeni bir bitki oluşur (Resim: 151 sol ve Resim 151: sağ) ve eski yaprak da kurur gider.
Kalanchoe (K. pinnata ve K. fedtschenkoî) de ise, saplı yaprakların üretim or tamıyla iyice temas etmesi için, üzerine biraz toprak serilir veya küçük ağaç çivi lerle yaprak ortama tesbit edilir. Yaprak kenarlarındaki dişlerden, önce kökler, da ha sonra da sürgünler oluşarak çepeçevre genç bitkiler ortaya çıkar (Resim: 155).
Afrika menekşesi (Saintpauila) ve Peperomia'laida yaprak çelikleri yaprak ayası ve sapından oluşur. Yaprak sapının dibinden bir veya daha fazla sayıda ye ni bitkiler meydana gelir ve orijinal yaprak zamanla çürür gider. Afrika menekşe lerinde sap ne kadar kısa olursa yeni bitkinin oluşması da o kadar süratli olur.
Yaprak çelikleriyle üretmenin karakteristik bir örneğini de Peygamber kılıcı (Sansevieria) vermektedir. Bunlarda yapraklar 7,5-10 cm boylarında kesilerek çe likler alınır. Çeliğin alt ucu (yani kök tarafına bakan distal uç) eğimli olarak ke-

Sanseviaria'da yaprak çeliği ile üretme. A. Köklerime safhası B. Daha sonra yeni bir sürgünün gelişmesi.
Mahlstede, J.P. and Haber, E.S. Plant Propaga-
tion'dan. Resim: 152.
silmek suretiyle proksi-mal (sürgüne bakan) uçla karıştırılmaz. Böylece çe liğin doğru dikimi kolay lıkla sağlanır. Çeliklerin uzunluklarının 3/4 kısmı üretme ortamına (kuma) gömülür. Alt uçtan kökler ve yeni bir bitkiyi oluştu ran sürgün gelişir (Resim: 152). Esas yapraktan alı nan kısım ise zamanla yok olur. Ancak alacalı formu aşılarla ilgili kısımda gö rüleceği veçhile bir aşı melezi olduğu için, yap rak çeliği orijinal bitkiyi meydana getirmez. Oriji nal bitkiden üretme, bun larda ancak esas bitkiyi bölüp ayırmak suretiyle mümkün olur veya yalnız alacalı (San veya beyaz) şerit kısmından alman çe lik ile üretme sağlanabilir.
Sukkulent bir bitki olan Echeveria (E. peacacti)'lardsi da yaprak çelikleri he men altlarından kök ve yeni bitkiyi geliştirirler.
Brezilya'nın tropik ormanlan orijinli olup memleketimizde bir sera ve salon bitkisi olan Gloxinia (Siningia) (G. speciosa)laiJda da yaprak çelikleri saplarıyla birlikte köklendirme ortamına konur. Sapın dibinden bir yumru oluşur. Daha son ra bu yumru ile yapak bir saksıda 1/2 turba + 1/2 kum harçtan oluşan bir ortama dikilir.
Kauçuklar (F. elastica) ve Kamelyalarda ise yaprak çeliği mutlaka yaşlı göv de kısmından bir parça ile birlikte alınmalıdır.
Sümbüller de yaprak çelikleriyle üretilebilmektedir.
Yaprak çelikleriyle üretme yüksek nemli kumlu ortamlarda gerçekleştirilir.

Resim: 153. Afrika menekşesinde yaprak çeliği ile üretmenin safha ları.
1. Ana bitkiden yaprak alınır.
2. Sapı biraz kesilir.
3. Varsa köklendirici (hormon) tozuna sapın dibi batin- hr.
4. 5. Yaprak sapı ve toprağın alt kısmı köklendirme or tamına sokulup, sıkıştırılır.
6. Ana yapraktan çok sayıda sürgünler çıkar.
7, 8, 9. Bunlar ayrılarak herbiri yeni bir bitki olarak el de edilir.
Davidson, W. Exotic Indoor Plants'den.
"Yaprak çelikleriyle üretme" bir yapraktan yeni bir bitkinin üretilmesi yöntemidir. Bu üretmede ya yalnız yaprak ayası kullanılır veya yaprak ayası yaprak sapı ile birlikte kullanılır (Resim: 151, 152). her iki halde de yaprağın tabanından adventif kökler ve üstten de bir adventif sürgün çıkarak yeni bir bitki oluşturur. Yeni bir bitki oluşurken bunu sağlayan yaprak da ço ğunlukla hayatiyetini kaybedip yok olur.
Yaprak çeliklerinin başarılı bir köklenme yapabilmesi için 18-24°C'lik bir hava sıcaklığı ile, nemli bir hava, bol ışık ve nemli iyi havala nan süzek bir köklendirme ortamı aranır.
Rex begonia'nın yapraktan yani yaprak çeliğinden üretimi.
Yaprakların alt yüzünde damarlar kesilir, her bir kesim yerinden yeni bir bitki oluşur. Bu suretle bir yapraktan oluşan, ayırmaya hazır yeni begonyalar.
Mahstede/Haber ve Hartmann/Kester'den.
Rex begonya gibi etli kalın yapraklı bitkilerde, yaprak çeliği olarak alınan ol gun yaprağın alt kısmında büyük yaprak damarları bir jiletle kesilir (Resim: 151. sol), sonra yaprak köklendirme ortamına alt tarafı ortama iyice temas etmek üze re yerleştirilir. Bu temasın iyi olması için iğne, ağaç çivisi veya bir ağırlıktan fay dalanılabilir. Gölge ve nemli şartlarda bu şekilde ortamla iyi temas halinde olan yaprak çeliğinde her damarın kesildiği noktadan yeni bir bitki oluşur (Resim: 151 sol ve Resim 151: sağ) ve eski yaprak da kurur gider.
Kalanchoe (K. pinnata ve K. fedtschenkoî) de ise, saplı yaprakların üretim or tamıyla iyice temas etmesi için, üzerine biraz toprak serilir veya küçük ağaç çivi lerle yaprak ortama tesbit edilir. Yaprak kenarlarındaki dişlerden, önce kökler, da ha sonra da sürgünler oluşarak çepeçevre genç bitkiler ortaya çıkar (Resim: 155).
Afrika menekşesi (Saintpauila) ve Peperomia'laida yaprak çelikleri yaprak ayası ve sapından oluşur. Yaprak sapının dibinden bir veya daha fazla sayıda ye ni bitkiler meydana gelir ve orijinal yaprak zamanla çürür gider. Afrika menekşe lerinde sap ne kadar kısa olursa yeni bitkinin oluşması da o kadar süratli olur.
Yaprak çelikleriyle üretmenin karakteristik bir örneğini de Peygamber kılıcı (Sansevieria) vermektedir. Bunlarda yapraklar 7,5-10 cm boylarında kesilerek çe likler alınır. Çeliğin alt ucu (yani kök tarafına bakan distal uç) eğimli olarak ke-
Sanseviaria'da yaprak çeliği ile üretme. A. Köklerime safhası B. Daha sonra yeni bir sürgünün gelişmesi.
Mahlstede, J.P. and Haber, E.S. Plant Propaga-
tion'dan. Resim: 152.
silmek suretiyle proksi-mal (sürgüne bakan) uçla karıştırılmaz. Böylece çe liğin doğru dikimi kolay lıkla sağlanır. Çeliklerin uzunluklarının 3/4 kısmı üretme ortamına (kuma) gömülür. Alt uçtan kökler ve yeni bir bitkiyi oluştu ran sürgün gelişir (Resim: 152). Esas yapraktan alı nan kısım ise zamanla yok olur. Ancak alacalı formu aşılarla ilgili kısımda gö rüleceği veçhile bir aşı melezi olduğu için, yap rak çeliği orijinal bitkiyi meydana getirmez. Oriji nal bitkiden üretme, bun larda ancak esas bitkiyi bölüp ayırmak suretiyle mümkün olur veya yalnız alacalı (San veya beyaz) şerit kısmından alman çe lik ile üretme sağlanabilir.
Sukkulent bir bitki olan Echeveria (E. peacacti)'lardsi da yaprak çelikleri he men altlarından kök ve yeni bitkiyi geliştirirler.
Brezilya'nın tropik ormanlan orijinli olup memleketimizde bir sera ve salon bitkisi olan Gloxinia (Siningia) (G. speciosa)laiJda da yaprak çelikleri saplarıyla birlikte köklendirme ortamına konur. Sapın dibinden bir yumru oluşur. Daha son ra bu yumru ile yapak bir saksıda 1/2 turba + 1/2 kum harçtan oluşan bir ortama dikilir.
Kauçuklar (F. elastica) ve Kamelyalarda ise yaprak çeliği mutlaka yaşlı göv de kısmından bir parça ile birlikte alınmalıdır.
Sümbüller de yaprak çelikleriyle üretilebilmektedir.
Yaprak çelikleriyle üretme yüksek nemli kumlu ortamlarda gerçekleştirilir.
Resim: 153. Afrika menekşesinde yaprak çeliği ile üretmenin safha ları.
1. Ana bitkiden yaprak alınır.
2. Sapı biraz kesilir.
3. Varsa köklendirici (hormon) tozuna sapın dibi batin- hr.
4. 5. Yaprak sapı ve toprağın alt kısmı köklendirme or tamına sokulup, sıkıştırılır.
6. Ana yapraktan çok sayıda sürgünler çıkar.
7, 8, 9. Bunlar ayrılarak herbiri yeni bir bitki olarak el de edilir.
Davidson, W. Exotic Indoor Plants'den.


Comment