Tweet
2.1.2.1.4. Yaprak-Göz Çelikleriyle Üretme
Bu tip çelikler bir yaprak ayası, yaprak sapı, koltuk altı gözü veya bir göz ile küçük bir gövde parçasından oluşur. Esasında yaprak-göz çeliği yumuşak çeliğin bir minyatürü olup köklenmede aynı iç ve dış şartların etkisi altındadır.
Bu yöntem, yaprak çeliğinden kök oluşturduğu halde yeni bir sürgün oluştu-ramayan bitki türlerinde uygulanır. Bu durumda yaprağın dal veya gövde ile birleştiği kısımda yer alan bir kol-tukaltı göz, gerekli sürgünü oluşturur. Bunun için yaprak bir göz içeren bir miktar gövde veya dal parçasıyla birlikte alınır ve köklendirilir (Resim: 156). Bu konuda dikkat edilecek husus, çeliğin alındığı zaman yaprak ve sapı kadar gözün de olgunlaşmış olması gerekir. Çelikler genel likle Temmuz-Eylül arası bu du ruma ulaşmış olurlar.
Resim: 154. Rex Begonia'mn yaprak çeliği ile üretiminin safhaları.
1. Ana bitkiden olgun, sağlıklı bir yaprak alınır.
2, 5. Sapı biraz kesilir ve yaprak kesilerek parçalara aynlır.
6, 7. Parçalar üretme ortamı üzerine damarlı kısmı altta kalacak şekilde bastırılır. 8. Her parçadan yeni bir bitki oluşur.
Davidson, W. Exotic Indoor Plants'den.
Resim: 155. Köklendirme ortamına yatırılan bir Kalachoe
yaprağından çepeçevre genç bitkilerin çıkması.
Hartmann, H.T. and Kester, DE.
Plant Propagation.
Bu yöntem genel likle gövde çelikleriyle üretilen birçok tropik çalı ve otsu süs bitkile rinde başarıyla kullanıl maktadır.
Dieffenbahia, Rho dodendron, Camelia, Chrysanthemum, Vîfw ve Rubus'\ax bu yöntemle kolaylıkla üretilebilirler
(Resim: 156, 157). Resim: 156. Rhododendron'un yaprak-göz çeliği ile üretilmesi.
Hartmann/Kester'den.
Vitis'lerde bu yön temle üretmede bir yaşındaki odundan yaklaşık 2 cm uzunlukta üzerinde bir adet göz bulunan bir dal parçası, ortasından uzunlama yarılarak, gözün ucu görülecek şekilde yetişme ortamına yatmhp üzeri kapama materyali ile kapanır (Resim: 158).
Bu yöntem özellikle çoğaltma materyali az ol duğu zaman kıymetlidir. Böylece her göz bir çelik olarak kullanılabilir.
Camcllia japonica'nın
yaprak-göz çeliği ile
üretilmesi.
Sheat, W.G.: Propaga-
tion of Tree Shrubs
and Conifers'den.
Dişli kum bu yöntem için iyi bir köklendirme ortamı oluşturur. Ancak Rhododendron gibi bazı bitkilerde kumun yosunla karışık olması tercih edilir. Çelikler bu köklendirme ortamına, göz orta mın yüzünden yaklaşık olarak 1-1,5 cm aşağıda kalacak şekilde ortama gömülerek veya üstü to murcuk ucu hafif açıkta kalacak şekil- Resim. 157 de örtülerek yerleşti rilir.
iyi bir köklenme için köklenme ortamı ısıtılmalı ve nemli tutulmalıdır. Ancak erken alınan çelikler soğuk camekân-larda da köklendirilebilir. Eylül ayın dan sonra alınan çelikler ise soğuk ca-mekânlarda köklenemeden kış gelir.
Çelikle üretmede buraya kadar gö rülen hangi yöntem uygulanırsa uygu lansın, köklenme süresi boyunca ihti-mamh bir bakım gerekir.
Bu konuda sulama en başta gelen bakım tedbiridir. Sulama çeliklerin diplerini oymayacak şekilde ince süz geçler veya şişleme ile yapılır. Şişleme bu konuda çok daha etkindir. Zira sis-leme çelikler çevresindeki alanın nisbi rutubetini de yüksek tutar. Özellikle yapraklı çeliklerde bu etki büyüktür. Şişleme modern seracılıkta sürekli de ğil, ayarlanan belli aralıklarla otomatik olarak yapılır. Köklenen çelikler piş-kinleşmeleri sağlanıp çevreye alıştırıl madan şişleme altından alınmamalıdır. Bunun için önce şişleme aralıklarının ve her defasında şişlemenin devam süresinin azaltılarak bir geçiş sağlanmalıdır.
Çeliklerin bakımında sıcaklık kontrolü da önem taşır. Çeliklerin basal (alt) uçlarında bu sıcaklığın genellikle 18-21°C olması istenir. Sıcaklık yükselmeleri ve gölgelemedeki ihmaller çelikleri öldürebilir. Özellikle cam altında güneş ışın lan daha etkili olur. Bu itibarla camekânlar veya seralarda kuvvetli güneş ışınla rına karşı perdeleme (bez, badana v.s. ile) ihmal edilmemelidir.
Çelikler dikildikten kısa bir müddet sonra başlamak üzere, köklenme süresi boyunca, çelik yastıklarının birkaç kere bir fungusitle ilaçlanması, mantar hasta lıkları bakımından isabetli olur. Zira yüksek rutubet ve sıcaklık çelik yastıkların da mantar zararları için oldukça müsait bir vasat oluşturur.
Yumuşak (yeşil), yan odunsu, yaprak, yaprak-göz çelikleri köklenme orta mından çıkarılırken kırılmamalan, kopmamalan için çok ihtimam ister. Çelikle rin kökleri 2,5-5 cm'ye ulaşınca, ikinci derecedeki kökler ile ana köklerin oluşu mundan hemen sonra sökülürler. Erken sökmek kadar geç sökmek de sakıncalıdır. Sökümde köklenme ortamının köke bağlı kalan kısımlanyla birlikte kökün çı kartılması arzu edilir. Bu iş perlit karışımlı ortamlarda daha kolay olur. Söküm, küçük el küreği v.s. ile köklenme ortamı hafif kaldırılarak yapılmalıdır. Köklen-miş çelikler saksılara dikildikten sonra hemen sulanmahdır. Ve bir süre gölge al tında eski koşullarında bekletildikten sonra gölge çardaklarına alınarak açık saha ya tedricen alışmaları sağlanmalıdır.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
Bu tip çelikler bir yaprak ayası, yaprak sapı, koltuk altı gözü veya bir göz ile küçük bir gövde parçasından oluşur. Esasında yaprak-göz çeliği yumuşak çeliğin bir minyatürü olup köklenmede aynı iç ve dış şartların etkisi altındadır.
Bu yöntem, yaprak çeliğinden kök oluşturduğu halde yeni bir sürgün oluştu-ramayan bitki türlerinde uygulanır. Bu durumda yaprağın dal veya gövde ile birleştiği kısımda yer alan bir kol-tukaltı göz, gerekli sürgünü oluşturur. Bunun için yaprak bir göz içeren bir miktar gövde veya dal parçasıyla birlikte alınır ve köklendirilir (Resim: 156). Bu konuda dikkat edilecek husus, çeliğin alındığı zaman yaprak ve sapı kadar gözün de olgunlaşmış olması gerekir. Çelikler genel likle Temmuz-Eylül arası bu du ruma ulaşmış olurlar.
Resim: 154. Rex Begonia'mn yaprak çeliği ile üretiminin safhaları.
1. Ana bitkiden olgun, sağlıklı bir yaprak alınır.
2, 5. Sapı biraz kesilir ve yaprak kesilerek parçalara aynlır.
6, 7. Parçalar üretme ortamı üzerine damarlı kısmı altta kalacak şekilde bastırılır. 8. Her parçadan yeni bir bitki oluşur.
Davidson, W. Exotic Indoor Plants'den.
Resim: 155. Köklendirme ortamına yatırılan bir Kalachoe
yaprağından çepeçevre genç bitkilerin çıkması.
Hartmann, H.T. and Kester, DE.
Plant Propagation.
Bu yöntem genel likle gövde çelikleriyle üretilen birçok tropik çalı ve otsu süs bitkile rinde başarıyla kullanıl maktadır.
Dieffenbahia, Rho dodendron, Camelia, Chrysanthemum, Vîfw ve Rubus'\ax bu yöntemle kolaylıkla üretilebilirler
(Resim: 156, 157). Resim: 156. Rhododendron'un yaprak-göz çeliği ile üretilmesi.
Hartmann/Kester'den.
Vitis'lerde bu yön temle üretmede bir yaşındaki odundan yaklaşık 2 cm uzunlukta üzerinde bir adet göz bulunan bir dal parçası, ortasından uzunlama yarılarak, gözün ucu görülecek şekilde yetişme ortamına yatmhp üzeri kapama materyali ile kapanır (Resim: 158).
Bu yöntem özellikle çoğaltma materyali az ol duğu zaman kıymetlidir. Böylece her göz bir çelik olarak kullanılabilir.
Camcllia japonica'nın
yaprak-göz çeliği ile
üretilmesi.
Sheat, W.G.: Propaga-
tion of Tree Shrubs
and Conifers'den.
Dişli kum bu yöntem için iyi bir köklendirme ortamı oluşturur. Ancak Rhododendron gibi bazı bitkilerde kumun yosunla karışık olması tercih edilir. Çelikler bu köklendirme ortamına, göz orta mın yüzünden yaklaşık olarak 1-1,5 cm aşağıda kalacak şekilde ortama gömülerek veya üstü to murcuk ucu hafif açıkta kalacak şekil- Resim. 157 de örtülerek yerleşti rilir.
iyi bir köklenme için köklenme ortamı ısıtılmalı ve nemli tutulmalıdır. Ancak erken alınan çelikler soğuk camekân-larda da köklendirilebilir. Eylül ayın dan sonra alınan çelikler ise soğuk ca-mekânlarda köklenemeden kış gelir.
Çelikle üretmede buraya kadar gö rülen hangi yöntem uygulanırsa uygu lansın, köklenme süresi boyunca ihti-mamh bir bakım gerekir.
Bu konuda sulama en başta gelen bakım tedbiridir. Sulama çeliklerin diplerini oymayacak şekilde ince süz geçler veya şişleme ile yapılır. Şişleme bu konuda çok daha etkindir. Zira sis-leme çelikler çevresindeki alanın nisbi rutubetini de yüksek tutar. Özellikle yapraklı çeliklerde bu etki büyüktür. Şişleme modern seracılıkta sürekli de ğil, ayarlanan belli aralıklarla otomatik olarak yapılır. Köklenen çelikler piş-kinleşmeleri sağlanıp çevreye alıştırıl madan şişleme altından alınmamalıdır. Bunun için önce şişleme aralıklarının ve her defasında şişlemenin devam süresinin azaltılarak bir geçiş sağlanmalıdır.
Çeliklerin bakımında sıcaklık kontrolü da önem taşır. Çeliklerin basal (alt) uçlarında bu sıcaklığın genellikle 18-21°C olması istenir. Sıcaklık yükselmeleri ve gölgelemedeki ihmaller çelikleri öldürebilir. Özellikle cam altında güneş ışın lan daha etkili olur. Bu itibarla camekânlar veya seralarda kuvvetli güneş ışınla rına karşı perdeleme (bez, badana v.s. ile) ihmal edilmemelidir.
Çelikler dikildikten kısa bir müddet sonra başlamak üzere, köklenme süresi boyunca, çelik yastıklarının birkaç kere bir fungusitle ilaçlanması, mantar hasta lıkları bakımından isabetli olur. Zira yüksek rutubet ve sıcaklık çelik yastıkların da mantar zararları için oldukça müsait bir vasat oluşturur.
Yumuşak (yeşil), yan odunsu, yaprak, yaprak-göz çelikleri köklenme orta mından çıkarılırken kırılmamalan, kopmamalan için çok ihtimam ister. Çelikle rin kökleri 2,5-5 cm'ye ulaşınca, ikinci derecedeki kökler ile ana köklerin oluşu mundan hemen sonra sökülürler. Erken sökmek kadar geç sökmek de sakıncalıdır. Sökümde köklenme ortamının köke bağlı kalan kısımlanyla birlikte kökün çı kartılması arzu edilir. Bu iş perlit karışımlı ortamlarda daha kolay olur. Söküm, küçük el küreği v.s. ile köklenme ortamı hafif kaldırılarak yapılmalıdır. Köklen-miş çelikler saksılara dikildikten sonra hemen sulanmahdır. Ve bir süre gölge al tında eski koşullarında bekletildikten sonra gölge çardaklarına alınarak açık saha ya tedricen alışmaları sağlanmalıdır.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç