2.1.2.2.1. Kalem Aşısı Metodlari
Üzerinde birkaç tomurcuk bulunan ve "kalem" adı verilen bir gövde parçası kullanılarak yapılan aşı yöntemi "kalem aşıları" adı altında toplanır.
Birçok kalem aşısı metodu vardır. Burada en önemlileri ele alınacaktır. Kalem aşısı veya bindirme aşı
Bu aşı yöntemi "kopulasyon" veya "eklemeli aşı (Splice graft)" adlan ile de anımsanan aşının aynı veya benzeridir. Meyvacılıkta çok kullanılan "dilcikti aşı (Whip Tongue Grafting)" da bu aşmın özel bir şekli kabul edilebilir.
Metod en basit ve yaygın yöntemlerden biridir. Esas olarak bu yöntemde anaç ve kalemin aynı kalınlıkta olması aranır. Uygulamada anaç ve kalemde bir birine denk uzunluk ve şekilde birer kesit oluşturulur (Resim: 159). Kesitin kes kin bir aşı bıçağı ile bir kerede açılması düz ve pürüzsüz bir satıh sağlayarak ba san oranını arttınr.
Anaç ve kalem kalınlaştığı ölçüde kesimi uzun yapmak isabetli olur. Böylece temas alanının arttırılması sağlanır. Sürgünler zayıf olsa da kesim satıhlan en az 3 cm uzunlukta olmalıdır. Her iki kesim yüzeyi birbirine intibak edecek şekilde ka lem anacın üstüne oturtulur ve bir lastik rafya ile bağlanır (Resim: 159). Müteaki ben de macunlanır. Bağlama ve macunlama sahasına girecek tomurcuk üzerine bağ gelmemeli ve tomurcuğun üstünün macunlanmamasına dikkat edilmelidir.
Anaç kalın olursa bu takdirde anaç ve kalem ancak bir taraftan kabuklan üst üste gelecek şekilde intibak ettirilir. Zira iki taraflı intibak mümkün olmaz. Ancak kalem kalın olursa gene bir taraftan intibak (uyum) mümkün ise de başarı şansı daha da azalır. En iyisi her ikisinin de eşit kalınlıkta olması ve iki taraftan birbir lerine iyi intibakıdır. Bu intibakın daha iyi sağlanması için karşılıklı kesitlerde ikinci bir kesim yapılarak karşılıklı diller oluşturulur, anaç ve kalem birbirleri üs tüne getirildiği zaman bu diller birbirinin içine girerek iyi bir uyum sağlarlar (Resim: 160). Bu özel şekle "dil-çikli aşı" denmektedir. Bu aşı Castenea, Clematis, Cor-nus, Crataegus, Hibiscus, Malus, Morus, Pyrus, Syrin-ga, Ulmus, Weigela türlerin de özellikle kullanılmaktadır. Dilcikli aşıda tutma oranı da ha yüksek olur. Bu nedenle bu aşı, tutma oranı düşük olan sert odunlu yapraklı tür ler olarak Meşe ve Kayınlar için de önerilmektedir.
Bindirme aşı erken ilk baharda kalem henüz latent halde, anaç ise kök faaliyeti ne başlamış halde büyüme nin başlangıcında yapılmalı dır. Bu aşı yöntemi fidanlıkta açık alanda yahut camekân koşullan altında Katalpa, Sö ğüt, Yalancı akasya ve Kokar ağaç türlerinde çok uygulanır.


FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
Üzerinde birkaç tomurcuk bulunan ve "kalem" adı verilen bir gövde parçası kullanılarak yapılan aşı yöntemi "kalem aşıları" adı altında toplanır.
Birçok kalem aşısı metodu vardır. Burada en önemlileri ele alınacaktır. Kalem aşısı veya bindirme aşı
Bu aşı yöntemi "kopulasyon" veya "eklemeli aşı (Splice graft)" adlan ile de anımsanan aşının aynı veya benzeridir. Meyvacılıkta çok kullanılan "dilcikti aşı (Whip Tongue Grafting)" da bu aşmın özel bir şekli kabul edilebilir.
Metod en basit ve yaygın yöntemlerden biridir. Esas olarak bu yöntemde anaç ve kalemin aynı kalınlıkta olması aranır. Uygulamada anaç ve kalemde bir birine denk uzunluk ve şekilde birer kesit oluşturulur (Resim: 159). Kesitin kes kin bir aşı bıçağı ile bir kerede açılması düz ve pürüzsüz bir satıh sağlayarak ba san oranını arttınr.
Anaç ve kalem kalınlaştığı ölçüde kesimi uzun yapmak isabetli olur. Böylece temas alanının arttırılması sağlanır. Sürgünler zayıf olsa da kesim satıhlan en az 3 cm uzunlukta olmalıdır. Her iki kesim yüzeyi birbirine intibak edecek şekilde ka lem anacın üstüne oturtulur ve bir lastik rafya ile bağlanır (Resim: 159). Müteaki ben de macunlanır. Bağlama ve macunlama sahasına girecek tomurcuk üzerine bağ gelmemeli ve tomurcuğun üstünün macunlanmamasına dikkat edilmelidir.
Anaç kalın olursa bu takdirde anaç ve kalem ancak bir taraftan kabuklan üst üste gelecek şekilde intibak ettirilir. Zira iki taraflı intibak mümkün olmaz. Ancak kalem kalın olursa gene bir taraftan intibak (uyum) mümkün ise de başarı şansı daha da azalır. En iyisi her ikisinin de eşit kalınlıkta olması ve iki taraftan birbir lerine iyi intibakıdır. Bu intibakın daha iyi sağlanması için karşılıklı kesitlerde ikinci bir kesim yapılarak karşılıklı diller oluşturulur, anaç ve kalem birbirleri üs tüne getirildiği zaman bu diller birbirinin içine girerek iyi bir uyum sağlarlar (Resim: 160). Bu özel şekle "dil-çikli aşı" denmektedir. Bu aşı Castenea, Clematis, Cor-nus, Crataegus, Hibiscus, Malus, Morus, Pyrus, Syrin-ga, Ulmus, Weigela türlerin de özellikle kullanılmaktadır. Dilcikli aşıda tutma oranı da ha yüksek olur. Bu nedenle bu aşı, tutma oranı düşük olan sert odunlu yapraklı tür ler olarak Meşe ve Kayınlar için de önerilmektedir.
Bindirme aşı erken ilk baharda kalem henüz latent halde, anaç ise kök faaliyeti ne başlamış halde büyüme nin başlangıcında yapılmalı dır. Bu aşı yöntemi fidanlıkta açık alanda yahut camekân koşullan altında Katalpa, Sö ğüt, Yalancı akasya ve Kokar ağaç türlerinde çok uygulanır.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç

