Tweet
Yanaştırma veya kenar (yan) aşı yöntemi
Buna bazı türlerde "yandan oturtma" veya "parafin aşısı" da denmektedir. Bu ana metodun "dipçikli yan aşı", "yayvan kesimli yanaştırma", "sivri kesimli yanaştırma" gibi tali şekilleri de sözkonusudur.
Genelde bu ana metodda kalem kendinden daha kaim olan anacın alt kenarı na oturtulur.
Bu ana yöntem Mavi ladin, Kırmızı çiçekli atkestanesi v.s. başta olmak üze re birçok iğne yapraklı türlerle geniş yapraklı ve dar yapraklı daimi yeşil yaprak lı türlerde geniş bir uygulama yeri bulmaktadır. Acer, Aesculus, Alnus, Amalan-chier, Asimina, Betula, Celtis, Cercis, Colutea, Cornus, Cotoneaster, Crataegus, Cytisus, Diaspiros, Eleagnus, Fagus, Fraxinus, Ginkgo, Gladistia, Halesia, Hamamelis, Hibiscus, Juglans, Laburnum, Liriodendron, Magnolya, Morus (süs el maları), Nyssa, Philodendron, Quercus, Tılia, Sorbus, Salix, Robinia, Rhamnus, Vıburnum, Vitis, Wisteria gibi yapraklı türlerle, Picea, Cedrus, Pinus, Chamaecy-paris ve Larix gibi birçok iğne yapraklı türler bu temel yöntemle aşılanmaya uygundur.
Uygulamada anacın alt gövde kısmından varsa iğne yapraklar veya yapraklar uzaklaştırılarak temiz bir gövde ortaya çıkarılır ve anaç gövdesi üzerine mümkün olduğu kadar altta, kabuk dar ve mümkün olduğu kadar kalem uzunluğuna yakın uzunlukta bir şerit halinde kesilerek uzaklaştırılır ve altta kabukta bir dil bırakılır (Resim: 167, 168). Kalemde de benzer bir düşey kesit oluşturulup, kalemin arka tarafında da anaçtaki dilcik kısmına girecek şekilde ikinci fakat kısa bir kesim ya pılır. Kalemin kesilen yüzeyi anaçta kesilen yüzeyin üstüne ve kambiyumlan iki taraflı üst üste gelecek şekilde oturtulur. Eğer kalem anaçtaki kesit yüzeyinden dar ise bu takdirde hiç olmazsa bir tarafın kambium intibaklarının tam olmasına itina edilir. Sonra aşı yeri rafya veya lastik bir şeritle bağlanıp macunlanır veya parafinlenir.
Bu ana metodun talî şekilleri olarak "küt aşı metodu" ve "Dilçikli yan aşı" ve "Kertikli yan aşı" da söz konusudur.
Yara kaynadıktan sonra anaç dallan yavaş yavaş alınarak mevsim sonunda yalnız kalemden gelişen sürgünler geride kalmış olur. Bu işte gecikme, kalemin gelişmesini zayıflatır, hatta kalemi öldürür. Anaç dallarının süratle alınması ise, bitkinin besin maddesi sirkilasyon dengesini bozar.
Kaynaşma olup gelişme başlayınca, eğer lastik kullanılmamışsa rafyayı arka taraftan jiletle keserek uzaklaştırmak gerekir, aksi halde rafya anaç ve kalemi bo ğar.
Bu ana yöntem, ilkbaharda anaç sürmek üzereyken fakat kalem latent halde iken açıkta yapıldığı gibi, anaçlar aşıdan 3-4 hafta evvel sera veya sıcak camekâ- na alınarak sürmeleri sağlanarak da uygulanabilir. Bu durumda latent halde sak lanan kalemlerle aşı gerçekleştirilir. Aşılarda kaynaşma ve tutma hali görüldüğün de, zaman zaman havalandırma arttırılarak 4 hafta içinde daha iyi sertleşmesini sağlamak için soğuk camekânlara alınabilir. İlkbaharda da dışarı gölge bir yere in tikal ettirilebilir. Bunlarda yazın Ağustos'ta da dışarda (yaz aşısı) yapmak müm kündür.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç
Buna bazı türlerde "yandan oturtma" veya "parafin aşısı" da denmektedir. Bu ana metodun "dipçikli yan aşı", "yayvan kesimli yanaştırma", "sivri kesimli yanaştırma" gibi tali şekilleri de sözkonusudur.
Genelde bu ana metodda kalem kendinden daha kaim olan anacın alt kenarı na oturtulur.
Bu ana yöntem Mavi ladin, Kırmızı çiçekli atkestanesi v.s. başta olmak üze re birçok iğne yapraklı türlerle geniş yapraklı ve dar yapraklı daimi yeşil yaprak lı türlerde geniş bir uygulama yeri bulmaktadır. Acer, Aesculus, Alnus, Amalan-chier, Asimina, Betula, Celtis, Cercis, Colutea, Cornus, Cotoneaster, Crataegus, Cytisus, Diaspiros, Eleagnus, Fagus, Fraxinus, Ginkgo, Gladistia, Halesia, Hamamelis, Hibiscus, Juglans, Laburnum, Liriodendron, Magnolya, Morus (süs el maları), Nyssa, Philodendron, Quercus, Tılia, Sorbus, Salix, Robinia, Rhamnus, Vıburnum, Vitis, Wisteria gibi yapraklı türlerle, Picea, Cedrus, Pinus, Chamaecy-paris ve Larix gibi birçok iğne yapraklı türler bu temel yöntemle aşılanmaya uygundur.
Uygulamada anacın alt gövde kısmından varsa iğne yapraklar veya yapraklar uzaklaştırılarak temiz bir gövde ortaya çıkarılır ve anaç gövdesi üzerine mümkün olduğu kadar altta, kabuk dar ve mümkün olduğu kadar kalem uzunluğuna yakın uzunlukta bir şerit halinde kesilerek uzaklaştırılır ve altta kabukta bir dil bırakılır (Resim: 167, 168). Kalemde de benzer bir düşey kesit oluşturulup, kalemin arka tarafında da anaçtaki dilcik kısmına girecek şekilde ikinci fakat kısa bir kesim ya pılır. Kalemin kesilen yüzeyi anaçta kesilen yüzeyin üstüne ve kambiyumlan iki taraflı üst üste gelecek şekilde oturtulur. Eğer kalem anaçtaki kesit yüzeyinden dar ise bu takdirde hiç olmazsa bir tarafın kambium intibaklarının tam olmasına itina edilir. Sonra aşı yeri rafya veya lastik bir şeritle bağlanıp macunlanır veya parafinlenir.
Bu ana metodun talî şekilleri olarak "küt aşı metodu" ve "Dilçikli yan aşı" ve "Kertikli yan aşı" da söz konusudur.
Yara kaynadıktan sonra anaç dallan yavaş yavaş alınarak mevsim sonunda yalnız kalemden gelişen sürgünler geride kalmış olur. Bu işte gecikme, kalemin gelişmesini zayıflatır, hatta kalemi öldürür. Anaç dallarının süratle alınması ise, bitkinin besin maddesi sirkilasyon dengesini bozar.
Kaynaşma olup gelişme başlayınca, eğer lastik kullanılmamışsa rafyayı arka taraftan jiletle keserek uzaklaştırmak gerekir, aksi halde rafya anaç ve kalemi bo ğar.
Bu ana yöntem, ilkbaharda anaç sürmek üzereyken fakat kalem latent halde iken açıkta yapıldığı gibi, anaçlar aşıdan 3-4 hafta evvel sera veya sıcak camekâ- na alınarak sürmeleri sağlanarak da uygulanabilir. Bu durumda latent halde sak lanan kalemlerle aşı gerçekleştirilir. Aşılarda kaynaşma ve tutma hali görüldüğün de, zaman zaman havalandırma arttırılarak 4 hafta içinde daha iyi sertleşmesini sağlamak için soğuk camekânlara alınabilir. İlkbaharda da dışarı gölge bir yere in tikal ettirilebilir. Bunlarda yazın Ağustos'ta da dışarda (yaz aşısı) yapmak müm kündür.
FİDANLIK VE YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Prof Dr. Suat Ürgenç