Tweet
Beran GEZGİN İlçe Tarım Ziraat Mühendisi
Dünya’da süs bitkileri üretimi ve ticareti son yıllarda büyük bir ölçüde artış göstermiştir. İnsanların çiçek sevgisi, tarih çağlarından bu yana her zaman güzellik, sevgi ve dostluk ifade etmiştir. İnsanlar çiçekleri yetiştirirken günlük sorunlardan uzaklaşır ve stres atarlar.
Günümüzde çiçek artık sadece süs amaçlı değil, aynı zamanda para kazandıran, gelir getiren bir tarım faaliyeti haline gelmiştir. Dünya’da da pek çok ülke bunun farkına varmış ve süs bitkileri üretiminden önemli ekonomik getiriler elde etmeye başlamıştır. Süs bitkileri sektörü günümüzde çoğu ülkenin önemli bir gelir kaynağı haline gelmiştir. Özellikle kesme çiçek sektöründe Hindistan, Japonya, ABD, Meksika, Hollanda gibi ülkeler yetiştiricilik yapılan alan bakımından ilk beş sırayı almaktadırlar. Ülkemiz yetiştiricilik yapılan alan bakımından dünyada 12. sırada bulunmaktadır
Türkiye’de de süs bitkisi üretimi ve ticareti hızla gelişmektedir. Süs bitkisi ihracatı 17–19 milyon dolara, süs bitkisi üretiminde oluşan toplam değer ise 1998 yılında 80 milyon dolara ulaşmıştır. Bu değerin yarıya yakını kesme çiçek üretimine, diğer yarısı da iç ve dış mekân süs bitkisi üretimine aittir. Türkiye’de 7000'e yakın çiçek üreticisi ve 10 bini aşan çiçekçi esnafı bulunmaktadır.
Ülkemiz süs bitkileri işletmelerinde yaygın olan işletme şekli küçük aile işletmeleridir ancak, ihracata yönelik büyük işletmeler de son yıllarda hızla artış göstermiştir. Günümüzde aile işletmelerinin yapısı yavaş yavaş değişmekte olup; daha fazla yatırım, alt yapı ve teknik bilgilere dayalı işletme olmaya yönelik gelişmeler görülmektedir. Süs bitkileri üreticileri 50 yılı aşan süredir örgütlenmiş ve ürünlerini çiçekçilik kooperatifleri aracılığı ile pazarlamaktadırlar. Özellikle Yalova, Antalya ve İzmir’den ihraç edilen Türk çiçekleri, kalitesi ile Dünya’da aranan çiçekler arasında yer almıştır. Çünkü Türkiye iklim ve toprak yapısı bakımından çiçek yetiştiriciliğine en uygun ülkelerden birisidir.
Doğada bulunan veya tarla ve seralarda yetiştirilebilen bütün bitkiler değişik yerlerde ve değişik amaçlar için süs bitkisi olarak kullanılabilmektedir. Süs bitkilerini, kesme çiçekler, iç mekân süs bitkileri, dış mekân süs bitkileri ve doğal çiçek soğanlı bitkileri olmak üzere dört ana gruba ayırmak mümkündür.
Tulipa gesneriana tür adına sahip lale, sert kahverengi bir kabukla örtülü armudi formlu çiçek soğanı olan ve gerçek soğanlı bitkiler grubunda yer alan bir süs bitkisidir. Soğanlı kesme çiçekler ülkemizde yetiştiriciliği yapılan önemli türler arasında yer almaktadır. Birçok soğanlı kesme çiçeğin ana vatanı olarak bilinen Türkiye’de kesme çiçek amaçlı kullanılan soğanlı süs bitkilerinin soğanlarının üretimine yönelik olarak yok denebilecek kadar az sayıda üretici ve girişimci bulunmaktadır. Genellikle yurt dışından ve özellikle de Hollanda’dan soğanlar ithal edilmektedir.
Oysaki lale tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Lale devri, Osmanlı tarihinde 1718–1730 yılları arasında yaşanan yenilikçi dönemdir. Adını bu dönemde saray çevresinde ve İstanbul’un varlıklı kesimleri arasında başlayan lale yetiştirme merakından alır ve lale bir döneme adını verir. Bu dönemde güzel ve gösterişli çiçek oluşturan lale soğanları çok değerli sayılmakta ve büyük meblağlara satılmaktadır.
Lale dünya genelinde en büyük geofit bitkiler grubunu temsil etmektedir. Hollanda 10.000 hektar alanda lale yetiştiriciliği yapmakta olup ürettiği soğanların %76’sını ihraç etmekte ve bu değerin yıllık 7 milyar soğana karşılık geldiği bildirilmektedir
Lale soğanı üretimi Ülkemizde Konya İlimizin Çumra İlçesinde özel bir firma tarafından 125 da alanda 10 milyon adet/yıl olarak yapılmaktadır(2007 yılı verisi). Son yıllarda Büyükşehir Belediyelerinin peyzaj alanlarında laleyi bol miktarlarda kullanması nedeni ile lale soğanı üretim alanları oluşmuştur. Bu miktarlar Hollanda’da üretim yapılan alan ve soğan miktarı ile kıyaslandığında çok küçük kalmaktadır.
Son yıllarda gerek ülkemizde gerekse gelişmekte olan ülkelerde peyzaj alanlarında kendine bol miktarda yer bulan lalenin soğanlarının üretimi kıymetli bir tarımsal gelir olarak görünmektedir. 1998- 2006 yılları arasında ülkemize başta Hollanda olmak üzere Fransa ve Almanya’dan 945.053 kg (29.242.633 adet) lale soğanı ithal edilmiş olup en büyük ithalat miktarı 2006 yılında olmuş bu miktar bir önceki 2005 yılına oranla %284 aratarak maksimum seviyede seyretmiştir. 2006 yılında lale soğanı ithalat miktarımız 525.415 kg (17.060.666 adet) olarak gerçekleşmiş buna karşılık Hollanda’ya ödenen ithalat miktarı ise 1.130.837 $ olmuştur.2006 yılını takip eden yıllarda lale soğanı ithalat miktarının artığı tahmin edilmektedir.
Ülkemizde ithal lale soğanı ile yetiştiricilik söz konusu olup, lale soğanı üretimine ve çeşit ıslahına yönelik çalışmalar yok denecek kadar azdır. Her ne kadar birkaç yetiştirici çok sınırlı sayıda ve dışa bağımlı lale soğanı üretimi yapmakta ise de teknik bilgi ve donanım konusunda eksik kalmaktadırlar. Bu da beraberinde sağlıksız bir yetiştiriciliği getirmektedir.
Ülkemizde soğanlı süs bitkilerinin üretimi ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların sayısının artması gerekmektedir. Bu bilimsel çalışmalar neticesinde birçok soğanlı bitkinin, anavatanı olan Türkiye’de kültüre alımının yaygınlaşması, üretiminin, tüketiminin artırılması ve ihracatının yapılması mümkün olabilecektir.
İlçemizde lale soğanı üretimi yapılması hem iklim hem de toprak yapısı itibarı ile mümkün görünmekte olup yetiştiricilik bilgileri için İlçe Tarım Müdürlüğüne müracaat edilmesi gerekmektedir.
istasyon gazetesi
Dünya’da süs bitkileri üretimi ve ticareti son yıllarda büyük bir ölçüde artış göstermiştir. İnsanların çiçek sevgisi, tarih çağlarından bu yana her zaman güzellik, sevgi ve dostluk ifade etmiştir. İnsanlar çiçekleri yetiştirirken günlük sorunlardan uzaklaşır ve stres atarlar.
Günümüzde çiçek artık sadece süs amaçlı değil, aynı zamanda para kazandıran, gelir getiren bir tarım faaliyeti haline gelmiştir. Dünya’da da pek çok ülke bunun farkına varmış ve süs bitkileri üretiminden önemli ekonomik getiriler elde etmeye başlamıştır. Süs bitkileri sektörü günümüzde çoğu ülkenin önemli bir gelir kaynağı haline gelmiştir. Özellikle kesme çiçek sektöründe Hindistan, Japonya, ABD, Meksika, Hollanda gibi ülkeler yetiştiricilik yapılan alan bakımından ilk beş sırayı almaktadırlar. Ülkemiz yetiştiricilik yapılan alan bakımından dünyada 12. sırada bulunmaktadır
Türkiye’de de süs bitkisi üretimi ve ticareti hızla gelişmektedir. Süs bitkisi ihracatı 17–19 milyon dolara, süs bitkisi üretiminde oluşan toplam değer ise 1998 yılında 80 milyon dolara ulaşmıştır. Bu değerin yarıya yakını kesme çiçek üretimine, diğer yarısı da iç ve dış mekân süs bitkisi üretimine aittir. Türkiye’de 7000'e yakın çiçek üreticisi ve 10 bini aşan çiçekçi esnafı bulunmaktadır.
Ülkemiz süs bitkileri işletmelerinde yaygın olan işletme şekli küçük aile işletmeleridir ancak, ihracata yönelik büyük işletmeler de son yıllarda hızla artış göstermiştir. Günümüzde aile işletmelerinin yapısı yavaş yavaş değişmekte olup; daha fazla yatırım, alt yapı ve teknik bilgilere dayalı işletme olmaya yönelik gelişmeler görülmektedir. Süs bitkileri üreticileri 50 yılı aşan süredir örgütlenmiş ve ürünlerini çiçekçilik kooperatifleri aracılığı ile pazarlamaktadırlar. Özellikle Yalova, Antalya ve İzmir’den ihraç edilen Türk çiçekleri, kalitesi ile Dünya’da aranan çiçekler arasında yer almıştır. Çünkü Türkiye iklim ve toprak yapısı bakımından çiçek yetiştiriciliğine en uygun ülkelerden birisidir.
Doğada bulunan veya tarla ve seralarda yetiştirilebilen bütün bitkiler değişik yerlerde ve değişik amaçlar için süs bitkisi olarak kullanılabilmektedir. Süs bitkilerini, kesme çiçekler, iç mekân süs bitkileri, dış mekân süs bitkileri ve doğal çiçek soğanlı bitkileri olmak üzere dört ana gruba ayırmak mümkündür.
Tulipa gesneriana tür adına sahip lale, sert kahverengi bir kabukla örtülü armudi formlu çiçek soğanı olan ve gerçek soğanlı bitkiler grubunda yer alan bir süs bitkisidir. Soğanlı kesme çiçekler ülkemizde yetiştiriciliği yapılan önemli türler arasında yer almaktadır. Birçok soğanlı kesme çiçeğin ana vatanı olarak bilinen Türkiye’de kesme çiçek amaçlı kullanılan soğanlı süs bitkilerinin soğanlarının üretimine yönelik olarak yok denebilecek kadar az sayıda üretici ve girişimci bulunmaktadır. Genellikle yurt dışından ve özellikle de Hollanda’dan soğanlar ithal edilmektedir.
Oysaki lale tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Lale devri, Osmanlı tarihinde 1718–1730 yılları arasında yaşanan yenilikçi dönemdir. Adını bu dönemde saray çevresinde ve İstanbul’un varlıklı kesimleri arasında başlayan lale yetiştirme merakından alır ve lale bir döneme adını verir. Bu dönemde güzel ve gösterişli çiçek oluşturan lale soğanları çok değerli sayılmakta ve büyük meblağlara satılmaktadır.
Lale dünya genelinde en büyük geofit bitkiler grubunu temsil etmektedir. Hollanda 10.000 hektar alanda lale yetiştiriciliği yapmakta olup ürettiği soğanların %76’sını ihraç etmekte ve bu değerin yıllık 7 milyar soğana karşılık geldiği bildirilmektedir
Lale soğanı üretimi Ülkemizde Konya İlimizin Çumra İlçesinde özel bir firma tarafından 125 da alanda 10 milyon adet/yıl olarak yapılmaktadır(2007 yılı verisi). Son yıllarda Büyükşehir Belediyelerinin peyzaj alanlarında laleyi bol miktarlarda kullanması nedeni ile lale soğanı üretim alanları oluşmuştur. Bu miktarlar Hollanda’da üretim yapılan alan ve soğan miktarı ile kıyaslandığında çok küçük kalmaktadır.
Son yıllarda gerek ülkemizde gerekse gelişmekte olan ülkelerde peyzaj alanlarında kendine bol miktarda yer bulan lalenin soğanlarının üretimi kıymetli bir tarımsal gelir olarak görünmektedir. 1998- 2006 yılları arasında ülkemize başta Hollanda olmak üzere Fransa ve Almanya’dan 945.053 kg (29.242.633 adet) lale soğanı ithal edilmiş olup en büyük ithalat miktarı 2006 yılında olmuş bu miktar bir önceki 2005 yılına oranla %284 aratarak maksimum seviyede seyretmiştir. 2006 yılında lale soğanı ithalat miktarımız 525.415 kg (17.060.666 adet) olarak gerçekleşmiş buna karşılık Hollanda’ya ödenen ithalat miktarı ise 1.130.837 $ olmuştur.2006 yılını takip eden yıllarda lale soğanı ithalat miktarının artığı tahmin edilmektedir.
Ülkemizde ithal lale soğanı ile yetiştiricilik söz konusu olup, lale soğanı üretimine ve çeşit ıslahına yönelik çalışmalar yok denecek kadar azdır. Her ne kadar birkaç yetiştirici çok sınırlı sayıda ve dışa bağımlı lale soğanı üretimi yapmakta ise de teknik bilgi ve donanım konusunda eksik kalmaktadırlar. Bu da beraberinde sağlıksız bir yetiştiriciliği getirmektedir.
Ülkemizde soğanlı süs bitkilerinin üretimi ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların sayısının artması gerekmektedir. Bu bilimsel çalışmalar neticesinde birçok soğanlı bitkinin, anavatanı olan Türkiye’de kültüre alımının yaygınlaşması, üretiminin, tüketiminin artırılması ve ihracatının yapılması mümkün olabilecektir.
İlçemizde lale soğanı üretimi yapılması hem iklim hem de toprak yapısı itibarı ile mümkün görünmekte olup yetiştiricilik bilgileri için İlçe Tarım Müdürlüğüne müracaat edilmesi gerekmektedir.
istasyon gazetesi
Comment