Ulaştırma Bakanlığı 2004 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliğini yürürlükten kaldırdı, yeni yönetmelik yürürlüğe girdi.
Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan yeni yönetmelik, kamuya açık kara yolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, terminal işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği ve benzeri taşımacılık faaliyetlerini yapanlar ile taşıma işlerinde çalışanları, taşımacılık faaliyetlerinde yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapı, tesis ve benzerlerini kapsıyor.
Yönetmeliğin kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Ulaştırma Bakanlığından alma zorunluluğu getirildi.
Ticari amaçla otomobille yolcu taşımacılığı yapacaklar için “A”, otobüsle uluslararası ve yurt içi yolcu taşımacılığı için “B”, uluslararası ve yurt içi eşya taşımacılığı için “C”, otobüsle yurt içi yolcu taşımacılığı için “D”, yolcu taşımacılığı alanında acentelik için “F”, eşya ve kargo taşımacılığı acenteliği için “G”, eşya taşımacılığı alanında komisyonculuk için “H”, yurt içi eşya taşımacılığı için “K”, lojistik işletmeciliği için “L”, tarifeli olarak ticari amaçla kargo işletmeciliği için “M”, nakliyat ambarı işletmeciliği için “N”, dağıtım işletmeciliği için “P”, taşıma işleri
organizatörlüğü için “R”, terminal işletmeciliği için “T” türü yetki belgesi
verilecek.
Taşımacılık faaliyetlerinin, ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilecek, fert, toplum ve çevre sağlığıyla bunların güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek ve kamu yararını gözetecek şekilde serbest rekabet ortamında yapılması öngörülüyor.
Posta Kanunu ile tanımlanan ve PTT tekelinde bulunan gönderiler, yetki belgesi sahipleri tarafından kendi nam ve hesaplarına toplanamayacak ve dağıtılamayacak.
Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ile Seyahat Acentaları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulmuş seyahat acentalığı belgesine sahip olanların, yaptıkları organizasyonlarda verecekleri hizmetlerin kapsamına kara yolu taşımacılığını da dahil etmeleri halinde, yetki belgesi almaları gerekecek.
Yönetmelikte belirlenen şartlara aykırı hareket edenlere idari para cezası uygulanacak.
Yönetmelikte tehlikeli maddelerin ve tehlikeli atıkların taşınması konusunda da yetki belgesi sahiplerinin, tehlikeli atığın özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve belgeler ile Tehlikeli Madde Sorumluluk Sigortası poliçesini ibraz ederek, ilgili mercilerden bu taşımalar için ayrıca izin almaları gerekecek.
-YETKİ BELGESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR-
Yönetmelikte yetki belgesi alma ve yenileme şartları ve gerekli belgelere ilişkin esaslar düzenlendi.
Yetki belgesi sahiplerinin mevcut yetki belgelerini, iş kapasitelerinin artması sebebiyle daha üst veya daha alt bir yetki belgesiyle değiştirme imkanı getirildi.
Yönetmelikte yetki belgelerinin süresi de belirlendi. Yetki belgesi almak veya yenilemek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin başvuruya ilişkin incelemesini Bakanlık en geç 15 gün içinde tamamlayacak.
Bir yetki belgesi almak için verilmesi gerekli belgelerden, Bakanlığın uygun bulması halinde diğer bir yetki belgesinin alınmasında da tamamlayıcı belge olarak yararlanılabilecek.
Yönetmelik kapsamında verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıl olacak. Yetki belgesi sahiplerinin, belgenin verilmesinden itibaren 6 ay içinde faaliyete başlamaları gerekecek ve belgenin geçerlilik süresi boyunca faaliyetine sürekli olarak 1 yıldan fazla ara veremeyecek.
Yetki belgesi sahipleri, yetki belgelerini yenilemek için belgenin geçerlilik süresinin bitim tarihinin 60 gün öncesinden itibaren Ulaştırma Bakanlığına yazılı olarak müracaat edebilecek. Yetki belgesi, yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yenilenecek.
Gerçek kişilerde sadece baba ve çocuklar arasında yapılabilen yetki belgesi devir işlemleri, yeni yönetmelikle birlikte baba, anne, eş, çocuklar veya kardeşler arasında yapılabilecek.
25 Şubat 2004 tarihinde ilk defa yetki belgesi kapsamına alınan ve yetki belgesi alma süresi bakanlıkça uzatılan faaliyetler için mevcut yetki belgeleri 1 yıl ile 2,5 yıl arasında ücretsiz olarak uzatıldı.
-BELGELER ÜZERİNDE TAHRİFAT YAPILMASI-
Ulaştırma Bakanlığınca verilecek belgeler üzerinde tahrifat yapan yetki belgesi sahipleri ve bunlara yardımcı olanlar hakkında gerekli işlemler yapılmak üzere Bakanlıkça ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacak.
Yetki belgeleri, adlarına düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler dışında başkaları tarafından kullanılamayacak ve hiçbir şekilde devredilemeyecek. Belge sahibi tüzel kişiliklerdeki pay sahipliği satış, bağışlama veya muadili bir işlemle el değiştirirse ya da tüzel kişiliklerin birleşmeleri halinde, yeni sahip ve/veya ortaklara, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 90 gün içinde yönetmelik şartlarını sağlama zorunluluğu getirildi.
Yetki belgesi alındıktan sonra taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarının kazaya uğraması, yanması, müsadere edilmesi, hurdaya ayrılması veya başka bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi halinde de değişikliğin, meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirilmesi gerekecek.
-TAŞITLARDA ARANACAK ŞARTLAR-
Yönetmelikle, yetki belgesi sahiplerinin ilk başvuru ve faaliyetleri süresince bulundurmaları gereken asgari kapasitedeki taşıtları için eski yönetmelikte yer alan yaş şartı yolcu taşımaları için otobüslerde aranan 8 yaştan 10 yaş sınırına, uluslararası eşya taşımaları için taşıtlarda aranan 12 yaştan 14 yaş sınırına, yurt içi eşya taşımaları için taşıtlarda aranan 19 yaştan 20 yaş sınırına yükseltildi.
Yurt içi yolcu ve eşya taşımacılığında kullanılan ve asgari kapasitenin dışındaki diğer taşıtlar için ise araç muayenesi yapılmış olması kaydıyla yaş sınırlaması kaldırıldı.
Eşya taşımalarında kullanılan kamyon, römork ve yarı römorkların kapalı kasa veya tenteli veya brandalı olması gerekecek. Ancak açık olarak taşınması zorunlu olan eşya, kara yolu trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yüklenerek ve bağlanarak taşınabilecek.
Taşıtların şartlara uygun olup olmadığı, Emniyet Genel Müdürlüğü araç tescil kayıtlarından elektronik ortamda temin edilecek bilgilere göre tespit edilecek.
Konteyner, oto, sac rulo ve benzeri eşya taşımalarında kullanılan taşıtların taşınan yüke uygun olması şartı aranacak.
Yönetmelikte, taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılmasına ilişkin kurallar da düzenlendi.
Yönetmelik, taşıtların sadece bir yetki belgesine kayıtlı olma zorunluluğu getirdi. Buna göre, taşıt sahipleri ile yetki belgesi sahipleri arasında sözleşmeli taşıtlar için yapılacak olan sözleşmelerin tarafları ve imzalarını, taraflara verilen yetki ve görevler ile hak ve yükümlülüklerini, mali konuları, sözleşmenin süresini, feshini, düzenleme tarihini ve varsa diğer özel hükümleri ihtiva etmesi şartı aranacak.
Yönetmeliğe göre, A, B, C, D, L, M, N ve P türü yetki belgesi sahiplerinin, kısa unvanlarını faaliyetlerinde kullanacakları 4 veya daha fazla tekerlekli olan taşıtlarının en az bir yerine görülebilecek şekilde yazdırmaları zorunluluğu getirildi.
Bu unvan ve/veya kısa unvanlarda kullanılacak sıfatların yetki belgesinin kapsamına uygun olması gerekecek ve birden fazla kısa unvan kullanılamayacak.
Taşıtlarda taşıt kartının aslı bulundurulacak ve bu kartlarda, yetki belgesi sahibinin ticari unvanı, yetki belgesinin türü ve numarası, taşıt kartının geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihi, taşıtın plakası, markası, cinsi, modeli, rengi ve benzeri bilgiler yazılacak.
Yönetmeliğe göre, araçlarda yapılan tadilatların, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğe uygun ve araç tescil belgesine işlenmiş olması gerekiyor.
Buna göre, tadilat yapılmak suretiyle koltuk kapasitesi artırılmış yolcu taşımaya mahsus taşıtlar, yetki belgeleri eki taşıt belgelerine kaydedilemeyecek. Soğutma tertibatı bulunanlar hariç römork ve yarı römorklarda yakıt deposu bulundurulamayacak.
Taşıtların yakıt depolarının toplam hacimlerine Ulaştırma Bakanlığı sınırlama getirebilecek. Bu şartlara aykırı olan taşıtlar, durumun tespiti halinde yetki belgesi sahibinin yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşülecek.
Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan yeni yönetmelik, kamuya açık kara yolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, terminal işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği ve benzeri taşımacılık faaliyetlerini yapanlar ile taşıma işlerinde çalışanları, taşımacılık faaliyetlerinde yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapı, tesis ve benzerlerini kapsıyor.
Yönetmeliğin kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Ulaştırma Bakanlığından alma zorunluluğu getirildi.
Ticari amaçla otomobille yolcu taşımacılığı yapacaklar için “A”, otobüsle uluslararası ve yurt içi yolcu taşımacılığı için “B”, uluslararası ve yurt içi eşya taşımacılığı için “C”, otobüsle yurt içi yolcu taşımacılığı için “D”, yolcu taşımacılığı alanında acentelik için “F”, eşya ve kargo taşımacılığı acenteliği için “G”, eşya taşımacılığı alanında komisyonculuk için “H”, yurt içi eşya taşımacılığı için “K”, lojistik işletmeciliği için “L”, tarifeli olarak ticari amaçla kargo işletmeciliği için “M”, nakliyat ambarı işletmeciliği için “N”, dağıtım işletmeciliği için “P”, taşıma işleri
organizatörlüğü için “R”, terminal işletmeciliği için “T” türü yetki belgesi
verilecek.
Taşımacılık faaliyetlerinin, ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilecek, fert, toplum ve çevre sağlığıyla bunların güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek ve kamu yararını gözetecek şekilde serbest rekabet ortamında yapılması öngörülüyor.
Posta Kanunu ile tanımlanan ve PTT tekelinde bulunan gönderiler, yetki belgesi sahipleri tarafından kendi nam ve hesaplarına toplanamayacak ve dağıtılamayacak.
Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ile Seyahat Acentaları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulmuş seyahat acentalığı belgesine sahip olanların, yaptıkları organizasyonlarda verecekleri hizmetlerin kapsamına kara yolu taşımacılığını da dahil etmeleri halinde, yetki belgesi almaları gerekecek.
Yönetmelikte belirlenen şartlara aykırı hareket edenlere idari para cezası uygulanacak.
Yönetmelikte tehlikeli maddelerin ve tehlikeli atıkların taşınması konusunda da yetki belgesi sahiplerinin, tehlikeli atığın özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve belgeler ile Tehlikeli Madde Sorumluluk Sigortası poliçesini ibraz ederek, ilgili mercilerden bu taşımalar için ayrıca izin almaları gerekecek.
-YETKİ BELGESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR-
Yönetmelikte yetki belgesi alma ve yenileme şartları ve gerekli belgelere ilişkin esaslar düzenlendi.
Yetki belgesi sahiplerinin mevcut yetki belgelerini, iş kapasitelerinin artması sebebiyle daha üst veya daha alt bir yetki belgesiyle değiştirme imkanı getirildi.
Yönetmelikte yetki belgelerinin süresi de belirlendi. Yetki belgesi almak veya yenilemek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin başvuruya ilişkin incelemesini Bakanlık en geç 15 gün içinde tamamlayacak.
Bir yetki belgesi almak için verilmesi gerekli belgelerden, Bakanlığın uygun bulması halinde diğer bir yetki belgesinin alınmasında da tamamlayıcı belge olarak yararlanılabilecek.
Yönetmelik kapsamında verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıl olacak. Yetki belgesi sahiplerinin, belgenin verilmesinden itibaren 6 ay içinde faaliyete başlamaları gerekecek ve belgenin geçerlilik süresi boyunca faaliyetine sürekli olarak 1 yıldan fazla ara veremeyecek.
Yetki belgesi sahipleri, yetki belgelerini yenilemek için belgenin geçerlilik süresinin bitim tarihinin 60 gün öncesinden itibaren Ulaştırma Bakanlığına yazılı olarak müracaat edebilecek. Yetki belgesi, yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yenilenecek.
Gerçek kişilerde sadece baba ve çocuklar arasında yapılabilen yetki belgesi devir işlemleri, yeni yönetmelikle birlikte baba, anne, eş, çocuklar veya kardeşler arasında yapılabilecek.
25 Şubat 2004 tarihinde ilk defa yetki belgesi kapsamına alınan ve yetki belgesi alma süresi bakanlıkça uzatılan faaliyetler için mevcut yetki belgeleri 1 yıl ile 2,5 yıl arasında ücretsiz olarak uzatıldı.
-BELGELER ÜZERİNDE TAHRİFAT YAPILMASI-
Ulaştırma Bakanlığınca verilecek belgeler üzerinde tahrifat yapan yetki belgesi sahipleri ve bunlara yardımcı olanlar hakkında gerekli işlemler yapılmak üzere Bakanlıkça ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacak.
Yetki belgeleri, adlarına düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler dışında başkaları tarafından kullanılamayacak ve hiçbir şekilde devredilemeyecek. Belge sahibi tüzel kişiliklerdeki pay sahipliği satış, bağışlama veya muadili bir işlemle el değiştirirse ya da tüzel kişiliklerin birleşmeleri halinde, yeni sahip ve/veya ortaklara, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 90 gün içinde yönetmelik şartlarını sağlama zorunluluğu getirildi.
Yetki belgesi alındıktan sonra taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarının kazaya uğraması, yanması, müsadere edilmesi, hurdaya ayrılması veya başka bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi halinde de değişikliğin, meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirilmesi gerekecek.
-TAŞITLARDA ARANACAK ŞARTLAR-
Yönetmelikle, yetki belgesi sahiplerinin ilk başvuru ve faaliyetleri süresince bulundurmaları gereken asgari kapasitedeki taşıtları için eski yönetmelikte yer alan yaş şartı yolcu taşımaları için otobüslerde aranan 8 yaştan 10 yaş sınırına, uluslararası eşya taşımaları için taşıtlarda aranan 12 yaştan 14 yaş sınırına, yurt içi eşya taşımaları için taşıtlarda aranan 19 yaştan 20 yaş sınırına yükseltildi.
Yurt içi yolcu ve eşya taşımacılığında kullanılan ve asgari kapasitenin dışındaki diğer taşıtlar için ise araç muayenesi yapılmış olması kaydıyla yaş sınırlaması kaldırıldı.
Eşya taşımalarında kullanılan kamyon, römork ve yarı römorkların kapalı kasa veya tenteli veya brandalı olması gerekecek. Ancak açık olarak taşınması zorunlu olan eşya, kara yolu trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yüklenerek ve bağlanarak taşınabilecek.
Taşıtların şartlara uygun olup olmadığı, Emniyet Genel Müdürlüğü araç tescil kayıtlarından elektronik ortamda temin edilecek bilgilere göre tespit edilecek.
Konteyner, oto, sac rulo ve benzeri eşya taşımalarında kullanılan taşıtların taşınan yüke uygun olması şartı aranacak.
Yönetmelikte, taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılmasına ilişkin kurallar da düzenlendi.
Yönetmelik, taşıtların sadece bir yetki belgesine kayıtlı olma zorunluluğu getirdi. Buna göre, taşıt sahipleri ile yetki belgesi sahipleri arasında sözleşmeli taşıtlar için yapılacak olan sözleşmelerin tarafları ve imzalarını, taraflara verilen yetki ve görevler ile hak ve yükümlülüklerini, mali konuları, sözleşmenin süresini, feshini, düzenleme tarihini ve varsa diğer özel hükümleri ihtiva etmesi şartı aranacak.
Yönetmeliğe göre, A, B, C, D, L, M, N ve P türü yetki belgesi sahiplerinin, kısa unvanlarını faaliyetlerinde kullanacakları 4 veya daha fazla tekerlekli olan taşıtlarının en az bir yerine görülebilecek şekilde yazdırmaları zorunluluğu getirildi.
Bu unvan ve/veya kısa unvanlarda kullanılacak sıfatların yetki belgesinin kapsamına uygun olması gerekecek ve birden fazla kısa unvan kullanılamayacak.
Taşıtlarda taşıt kartının aslı bulundurulacak ve bu kartlarda, yetki belgesi sahibinin ticari unvanı, yetki belgesinin türü ve numarası, taşıt kartının geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihi, taşıtın plakası, markası, cinsi, modeli, rengi ve benzeri bilgiler yazılacak.
Yönetmeliğe göre, araçlarda yapılan tadilatların, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğe uygun ve araç tescil belgesine işlenmiş olması gerekiyor.
Buna göre, tadilat yapılmak suretiyle koltuk kapasitesi artırılmış yolcu taşımaya mahsus taşıtlar, yetki belgeleri eki taşıt belgelerine kaydedilemeyecek. Soğutma tertibatı bulunanlar hariç römork ve yarı römorklarda yakıt deposu bulundurulamayacak.
Taşıtların yakıt depolarının toplam hacimlerine Ulaştırma Bakanlığı sınırlama getirebilecek. Bu şartlara aykırı olan taşıtlar, durumun tespiti halinde yetki belgesi sahibinin yetki belgesi eki taşıt belgesinden resen düşülecek.

