Tweet
Yüksek vergi bunalttı, biyodizelciler tesislere kilit vuruyor
Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasında önemli bir kaynak olarak görülen biyodizel, Türkiye'de yüksek vergilerden dolayı beklenen gelişmeyi sağlayamadı.
Biyodizele getirilen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) nedeniyle benzin ve mazotla rekabet edemeyen biyodizel üreticileri, tesislerini bir bir kapatıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'ndan lisans alan yaklaşık 60 işletmeci, üretimi durdurdu. Sektörün çatı kuruluşu olan Alternatif Enerji ve Biyodizel Üreticileri Birliği (Albiyobir) Başkanı Tamer Afacan, ÖTV'nin 200 milyon dolarlık biyodizel yatırımını atıl bıraktığını söylüyor. Biyodizel, Türkiye'nin gündemine 2000'li yıllarda girdi. Araçlarda kullanılmaya başlanmasıyla biyodizelin kontrolü EPDK'ya devredildi. Ocak 2006'da kurul kararıyla üreticiler biyodizel işleme lisansı kapsamına alındı. Petrol piyasasında haksız rekabet oluşturduğu iddialarının sonucunda Mart 2006'da Gelir Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılarak numaralı biyodizele (otobiyodizel) litre başına 0,6498 YTL Özel Tüketim Vergisi getirildi. Bu rakam artışlarla 73 kuruşa çıktı. Üreticilerin verdiği bilgiye göre biyodizelin litresi 2,5 YTL'ye mal oluyor. Bu rakama ÖTV de eklenince litre fiyatı 3,2 YTL'ye çıkıyor. Biyodizel üretimi yapan 60 firmanın, ÖTV sebebiyle tesislerine kilit vurduğu iddia ediliyor. Türkiye'de toplam yatırım miktarı 200 milyon doları bulan biyodizel tesisleri, yıllık 1 milyon ton kurulu üretim kapasitesine sahip.
Albiyobir Başkanı Afacan, biyoyakıtın 5015 sayılı yasayla vergilerden muaf tutulduğunu, fakat petrol lobisinin baskısıyla Nisan 2006'da ÖTV getirildiğini belirtiyor. Biyodizele uygulanan yüksek verginin kaldırılması konusunda Maliye, Enerji, Sanayi, Çevre, Tarım ve Köyişleri bakanlıkları ile Devlet Bakanı Mehmet Şimşek nezdinde girişimlerde bulunduklarını kaydeden Afacan, Türkiye'de biyodizel üretiminin gelişmesinin tamamen ÖTV muafiyetine bağlı olduğunu savunuyor. Biyodizel üretiminden vazgeçen Çevresel Kimya'nın sahibi eski Başbakan Yardımcısı Ekrem Pakdemirli de Türkiye'nin akaryakıt ihtiyacına 2 milyar dolar katkı sağlayacak yatırımların petrol kartellerine kurban verildiğini ileri sürüyor.
Dünya teşvik ediyor, Türkiye cezalandırıyor
Gelişmiş ülkelerin çoğunda vergi indirimleriyle kullanımı ve üretimi teşvik edilen biyodizel, çevre bilinci gelişmiş ülkelerde teşviksiz de kullanılıyor. Avusturya, Fransa, Almanya, İtalya, İrlanda, Norveç, İsveç, Polonya, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti'nde biyodizel yasal olarak vergiden muaf. Amerika da, değişik programlarla biyodizel üretimi ve tüketimini destekliyor. AB, 2005 yılında akaryakıta yüzde 2 oranında katma zorunluluğu getirdi. Bu oranın 2010 yılında yüzde 5,75'e, 2020'de ise yüzde 20'ye çıkarılması planlanıyor. ABD, Kyoto Protokolü'nü imzalamamasına rağmen biyodizel kullanımını teşvik ediyor.
Şaban Gündüz
zaman
Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasında önemli bir kaynak olarak görülen biyodizel, Türkiye'de yüksek vergilerden dolayı beklenen gelişmeyi sağlayamadı.
Biyodizele getirilen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) nedeniyle benzin ve mazotla rekabet edemeyen biyodizel üreticileri, tesislerini bir bir kapatıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'ndan lisans alan yaklaşık 60 işletmeci, üretimi durdurdu. Sektörün çatı kuruluşu olan Alternatif Enerji ve Biyodizel Üreticileri Birliği (Albiyobir) Başkanı Tamer Afacan, ÖTV'nin 200 milyon dolarlık biyodizel yatırımını atıl bıraktığını söylüyor. Biyodizel, Türkiye'nin gündemine 2000'li yıllarda girdi. Araçlarda kullanılmaya başlanmasıyla biyodizelin kontrolü EPDK'ya devredildi. Ocak 2006'da kurul kararıyla üreticiler biyodizel işleme lisansı kapsamına alındı. Petrol piyasasında haksız rekabet oluşturduğu iddialarının sonucunda Mart 2006'da Gelir Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılarak numaralı biyodizele (otobiyodizel) litre başına 0,6498 YTL Özel Tüketim Vergisi getirildi. Bu rakam artışlarla 73 kuruşa çıktı. Üreticilerin verdiği bilgiye göre biyodizelin litresi 2,5 YTL'ye mal oluyor. Bu rakama ÖTV de eklenince litre fiyatı 3,2 YTL'ye çıkıyor. Biyodizel üretimi yapan 60 firmanın, ÖTV sebebiyle tesislerine kilit vurduğu iddia ediliyor. Türkiye'de toplam yatırım miktarı 200 milyon doları bulan biyodizel tesisleri, yıllık 1 milyon ton kurulu üretim kapasitesine sahip.
Albiyobir Başkanı Afacan, biyoyakıtın 5015 sayılı yasayla vergilerden muaf tutulduğunu, fakat petrol lobisinin baskısıyla Nisan 2006'da ÖTV getirildiğini belirtiyor. Biyodizele uygulanan yüksek verginin kaldırılması konusunda Maliye, Enerji, Sanayi, Çevre, Tarım ve Köyişleri bakanlıkları ile Devlet Bakanı Mehmet Şimşek nezdinde girişimlerde bulunduklarını kaydeden Afacan, Türkiye'de biyodizel üretiminin gelişmesinin tamamen ÖTV muafiyetine bağlı olduğunu savunuyor. Biyodizel üretiminden vazgeçen Çevresel Kimya'nın sahibi eski Başbakan Yardımcısı Ekrem Pakdemirli de Türkiye'nin akaryakıt ihtiyacına 2 milyar dolar katkı sağlayacak yatırımların petrol kartellerine kurban verildiğini ileri sürüyor.
Dünya teşvik ediyor, Türkiye cezalandırıyor
Gelişmiş ülkelerin çoğunda vergi indirimleriyle kullanımı ve üretimi teşvik edilen biyodizel, çevre bilinci gelişmiş ülkelerde teşviksiz de kullanılıyor. Avusturya, Fransa, Almanya, İtalya, İrlanda, Norveç, İsveç, Polonya, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti'nde biyodizel yasal olarak vergiden muaf. Amerika da, değişik programlarla biyodizel üretimi ve tüketimini destekliyor. AB, 2005 yılında akaryakıta yüzde 2 oranında katma zorunluluğu getirdi. Bu oranın 2010 yılında yüzde 5,75'e, 2020'de ise yüzde 20'ye çıkarılması planlanıyor. ABD, Kyoto Protokolü'nü imzalamamasına rağmen biyodizel kullanımını teşvik ediyor.
Şaban Gündüz
zaman