Tweet
Bilindiði üzere büyük kentlerde ve geliþmekte olan þehirlerde gürültüden kaynaklanan kirlilik artýk sýnýr deðerleri aþmýþ durumda.. ve bu kirlilik insan saðlýðý üzerine de olumsuz etkiler býrakmakta.. iþte sizlere gürültü kirliliði kaynaklarý ve insan saðlðýna zararlarý..
Gürültü kirliliði ve beden saðlýðýna etkileri
Gürültü Kaynaklarý
Endüstriyel uygulamalar, inþaat, büro çalýþmasý, ev yaþamý ve rekreasyonel etkinlikler gürültü kaynaðý olabilir. Endüstri ve teknoloji kaynaklý sesler giderek artýþ göstermektedir. Gürültünün tiz ve saf olduðu oranda, daha büyük zarar verdiði kabul edilmektedir.
Bazý ses ölçümleri dB(A) olarak ölçülmektedir. Bu deðer kulaðýn frekans sensitivitesini esas almaktadýr. dB(A) deðiþik frekans deðerlerinin aðýrlýklý olarak ölçümünü saðlamaktadýr.
Gürültü Kontrolü
Sanayileþme ve teknolojik ilerlemeler beraberlerinde çeþitli sorunlarý da getirmektedir. Bu sorunlarýn içinde giderek daha fazla önem kazanan gürültü, günümüzde mücadele edilmesi zorunlu bir duruma ulaþmýþtýr. Gürültü; insanlarýn iþgücü verimliliðini, fikir iþçilerinden %60, beden iþçilerinden %30 azaltmaktadýr. Böyle ortamlarda çalýþan insanlarýn dikkatlerinin daðýlmasý ve almasý sonucunda iþ kazalarýnda önemli artýþlar olmaktadýr. Sürekli gürültülü bir yerde kalma veya çalýþma durumunda kalýcý iþitme bozukluklarý ortaya çýkabilmektedir. Böyle gürültülü yerlerde çalýþan insanlarda, gürültünün þiddetine ve sürekliliðine baðlý olarak kulak çýnlamalarý, saðýrlýklar, tansiyon yükselmeleri, yorgunluk, iþ ve zihinsel etkinliðin azalmasý, uykusuzluklar, sosyal bozukluk ve bezginlikler görülmektedir.
Devamlý ve yüksek þiddetteki gürültünün sadece iþitme ile ilgili bozukluklara neden olmakla kalmayýp, dinleme ve anlama güçlüðü, dikkat daðýnýklýðý, iþ verimi ve konsantrasyonun azalmasý, uyku düzensizliði, sinirlilik, baþ dönmesi gibi birçok olumsuz etkiye neden olduðu da bilimsel olarak açýklanmýþtýr. Bu etkileri aþaðýdaki þekilde sýnýrlayabiliriz.
1) Ýþitme üzerine etkisi
a) Geçici eþik kaymasý
b) Kalýcý eþik kaymasý
2) Endokrin ve metabolik fonksiyonlar üzerine etkiler,
3) Hastalýklara karþý rezistans,
4) Üreme üzerine etkileri
5)Nörolojik etkiler
6)Biyokimyasal ve farmakolojik özelliklere etkiler
7) Uyku üzerine etkiler
8) Stres üzerine etkileri
Ses emici ve titreþimi azaltýcý bazý önlemlerle gürültünün azaltýlmasýna çalýþýlýr. Ýþyerlerinde kiþisel koruyucularla yapýlan gürültü önleyici çabalarýn yanýsýra, gürültünün kaynakta azaltýlmasýna yönelik önlemler de alýnmasý gerekmektedir. Toplumsal gürültünün azaltýlmasýnda ise ayný esaslar geçerlidir. Ancak kiþisel koruyuculardan çok gürültünün kaynaðýnda azaltýlmasýný ya da oluþan gürültünün konutlara ve iþyerlerine ulaþmasýný engelleyecek önlemler gerekmektedir.
Gürültü kontrolü 3 aþamada yapýlabilir.
1) Kaynakta kontrol; Genel olarak gürültü kontrolü kaynaðýn,
a) Yapýsal tasarým ve yapým,
b) Ýþletilme ve çalýþtýrýlma (iþleme tekniði, iþleme zamaný ve süreler olarak)
c) Bakým ve onarým aþamalarýnda gerçekleþtirilebilir.
2) Alýcýda kontrol ; dýþ kulak yoluna konulan poliüretan týkaçlar düþük frekanslarda 25 dB(A), yüksek frekanslarda 40 dB(A) kadar seslerin þiddetinin azalmasýný saðlamaktýr. Kiþisel korunmada en etkili yöntem kulaklýklardýr. Düþük frekanslarda 30 dB(A), yüksek frekanslarda ise 50DB(A) azalma saðlanmaktadýr.
3) Çevrede kontrol: Özellikle trafik gürültüsünün önlenebilmesi için alýnan önlemler:
a) Yapý eleman planlamasý
b) Bina planlamasý
c) Þehir planlamasý
-Yerleþim yerlerinin seçilmesi
-Yollarda ve yol kenarlarýnda alýnan önlemler
-Bina grubu (komþuluk ünitelerinin) planlamasý
Binalarýn yola uzaklýðý ve yola göre yüksekliði gürültüden etkilenmesini deðiþtirebilmektedir. Binalarýn duvar özellikleri, çift cam gibi gibi teknik özellikler gürültüyü en az 30 dB(A) azaltmaktadýr.
Yol ile bina arasýnda yaprak dökmeyen en az 30 metre geniþliðinde bir aðaçlýk alan bulunmasý, trafik gürültüsünün evlere ulaþmamasý açýsýndan çok yararlý önlem oluþturmaktadýr. Ayrýca, termik santral baca gazý filtre artýðý ile gübre fabrikalarýnýn yan çýktýsý kireç taþý ve cipsten imal edilebilen panellerin yol kenarlarýnda kullanýlmasý ile "ses bariyeri" uygulamasý yapýlabilir.
Yol kenarlarýna konulan perdeler ve engeller ile gürültü önemli ölçüde azaltýlmaktadýr.
Gürültü ile birlikte ele alýnan bir diðer olumsuz etki ise vibrasyon etkisidir. Genellikle katý ortamda yayýlan ve dokunma duyusu ile hissedilen düþük frekanslý ve yüksek genlikli mekanik titreþimlere vibrasyon denmektedir. Sinirsel ve kas iskelet sistemine olumsuz etkileri bulunmaktadýr.
Kentlerde gürültü kirliliði tüm toplum bireylerinin katýlýmýný gerektiren önemli bir sorun haline gelmiþtir. Trafik araçlarýnýn kornalarý, fren ve motor sesleri günlük önemli bir stres etkenidir
Gürültü kirliliði ve beden saðlýðýna etkileri
Gürültü Kaynaklarý
Endüstriyel uygulamalar, inþaat, büro çalýþmasý, ev yaþamý ve rekreasyonel etkinlikler gürültü kaynaðý olabilir. Endüstri ve teknoloji kaynaklý sesler giderek artýþ göstermektedir. Gürültünün tiz ve saf olduðu oranda, daha büyük zarar verdiði kabul edilmektedir.
Bazý ses ölçümleri dB(A) olarak ölçülmektedir. Bu deðer kulaðýn frekans sensitivitesini esas almaktadýr. dB(A) deðiþik frekans deðerlerinin aðýrlýklý olarak ölçümünü saðlamaktadýr.
Gürültü Kontrolü
Sanayileþme ve teknolojik ilerlemeler beraberlerinde çeþitli sorunlarý da getirmektedir. Bu sorunlarýn içinde giderek daha fazla önem kazanan gürültü, günümüzde mücadele edilmesi zorunlu bir duruma ulaþmýþtýr. Gürültü; insanlarýn iþgücü verimliliðini, fikir iþçilerinden %60, beden iþçilerinden %30 azaltmaktadýr. Böyle ortamlarda çalýþan insanlarýn dikkatlerinin daðýlmasý ve almasý sonucunda iþ kazalarýnda önemli artýþlar olmaktadýr. Sürekli gürültülü bir yerde kalma veya çalýþma durumunda kalýcý iþitme bozukluklarý ortaya çýkabilmektedir. Böyle gürültülü yerlerde çalýþan insanlarda, gürültünün þiddetine ve sürekliliðine baðlý olarak kulak çýnlamalarý, saðýrlýklar, tansiyon yükselmeleri, yorgunluk, iþ ve zihinsel etkinliðin azalmasý, uykusuzluklar, sosyal bozukluk ve bezginlikler görülmektedir.
Devamlý ve yüksek þiddetteki gürültünün sadece iþitme ile ilgili bozukluklara neden olmakla kalmayýp, dinleme ve anlama güçlüðü, dikkat daðýnýklýðý, iþ verimi ve konsantrasyonun azalmasý, uyku düzensizliði, sinirlilik, baþ dönmesi gibi birçok olumsuz etkiye neden olduðu da bilimsel olarak açýklanmýþtýr. Bu etkileri aþaðýdaki þekilde sýnýrlayabiliriz.
1) Ýþitme üzerine etkisi
a) Geçici eþik kaymasý
b) Kalýcý eþik kaymasý
2) Endokrin ve metabolik fonksiyonlar üzerine etkiler,
3) Hastalýklara karþý rezistans,
4) Üreme üzerine etkileri
5)Nörolojik etkiler
6)Biyokimyasal ve farmakolojik özelliklere etkiler
7) Uyku üzerine etkiler
8) Stres üzerine etkileri
Ses emici ve titreþimi azaltýcý bazý önlemlerle gürültünün azaltýlmasýna çalýþýlýr. Ýþyerlerinde kiþisel koruyucularla yapýlan gürültü önleyici çabalarýn yanýsýra, gürültünün kaynakta azaltýlmasýna yönelik önlemler de alýnmasý gerekmektedir. Toplumsal gürültünün azaltýlmasýnda ise ayný esaslar geçerlidir. Ancak kiþisel koruyuculardan çok gürültünün kaynaðýnda azaltýlmasýný ya da oluþan gürültünün konutlara ve iþyerlerine ulaþmasýný engelleyecek önlemler gerekmektedir.
Gürültü kontrolü 3 aþamada yapýlabilir.
1) Kaynakta kontrol; Genel olarak gürültü kontrolü kaynaðýn,
a) Yapýsal tasarým ve yapým,
b) Ýþletilme ve çalýþtýrýlma (iþleme tekniði, iþleme zamaný ve süreler olarak)
c) Bakým ve onarým aþamalarýnda gerçekleþtirilebilir.
2) Alýcýda kontrol ; dýþ kulak yoluna konulan poliüretan týkaçlar düþük frekanslarda 25 dB(A), yüksek frekanslarda 40 dB(A) kadar seslerin þiddetinin azalmasýný saðlamaktýr. Kiþisel korunmada en etkili yöntem kulaklýklardýr. Düþük frekanslarda 30 dB(A), yüksek frekanslarda ise 50DB(A) azalma saðlanmaktadýr.
3) Çevrede kontrol: Özellikle trafik gürültüsünün önlenebilmesi için alýnan önlemler:
a) Yapý eleman planlamasý
b) Bina planlamasý
c) Þehir planlamasý
-Yerleþim yerlerinin seçilmesi
-Yollarda ve yol kenarlarýnda alýnan önlemler
-Bina grubu (komþuluk ünitelerinin) planlamasý
Binalarýn yola uzaklýðý ve yola göre yüksekliði gürültüden etkilenmesini deðiþtirebilmektedir. Binalarýn duvar özellikleri, çift cam gibi gibi teknik özellikler gürültüyü en az 30 dB(A) azaltmaktadýr.
Yol ile bina arasýnda yaprak dökmeyen en az 30 metre geniþliðinde bir aðaçlýk alan bulunmasý, trafik gürültüsünün evlere ulaþmamasý açýsýndan çok yararlý önlem oluþturmaktadýr. Ayrýca, termik santral baca gazý filtre artýðý ile gübre fabrikalarýnýn yan çýktýsý kireç taþý ve cipsten imal edilebilen panellerin yol kenarlarýnda kullanýlmasý ile "ses bariyeri" uygulamasý yapýlabilir.
Yol kenarlarýna konulan perdeler ve engeller ile gürültü önemli ölçüde azaltýlmaktadýr.
Gürültü ile birlikte ele alýnan bir diðer olumsuz etki ise vibrasyon etkisidir. Genellikle katý ortamda yayýlan ve dokunma duyusu ile hissedilen düþük frekanslý ve yüksek genlikli mekanik titreþimlere vibrasyon denmektedir. Sinirsel ve kas iskelet sistemine olumsuz etkileri bulunmaktadýr.
Kentlerde gürültü kirliliði tüm toplum bireylerinin katýlýmýný gerektiren önemli bir sorun haline gelmiþtir. Trafik araçlarýnýn kornalarý, fren ve motor sesleri günlük önemli bir stres etkenidir
