Duyuru

Collapse
No announcement yet.

Sivrisineklerin genel özellikleri - notlar

Collapse
X
 
  • Filter
  • Saat
  • Show
yeni mesajlar

  • Sivrisineklerin genel özellikleri - notlar

    SÝVRÝSÝNEKLERÝN GENEL ÖZELLÝKLERÝ
    Aktif uçucu olmalarý
    Çok sayýda verimli döl vermeleri
    Kutuplar hariç her ana karada yaþamalarý
    Çok geniþ adaptasyon yeteneðine sahip olmalarý

    SÝVRÝSÝNEKLERÝN TAÞIDIKLARI HASTALIKLAR
    Sarý Humma
    Dank Hummasý
    (Aedes-aegypti)
    Filariya
    (anofel,culex,aedes)
    Arbovirüs Hastalýklarý
    Sýtma

    SÝVRÝSÝNEKLERÝN HAYAT DÖNGÜLERÝ
    Tam Baþkalaþým
    Hayat Döngülerinde 4 Evre
    Yumurta (Ortalama 2 Gün)
    Larva ( 10 – 18 ) Gün
    Pupa ( 4 – 5) Gün
    Periyot En Az 10 Gün
    SÝVRÝSÝNEKLERÝN YUMURTA ÖZELLÝKLERÝ
    06 – 1 Mm Boyunda
    Bir Ucu Sivri Diðeri Küt
    Anofelyumurtalarý Tek Tek
    Aedes Ve Kulex Küme Halinde
    Bir Defada 200 – 400 Yumurta
    Genellikle 1 – 4 Gün
    SÝVRÝSÝNEKLERÝN LARVA EVRESÝ
    3 kez gömlek deðiþtirirler
    4 evre geçirirler
    4. Larva 6 – 13 mm. Boyunda Vucut kitinsel bir tabaka ile örtülü
    Baþ gövde ve karýn Anofel larvalarý paralel, Culex ve Aedes dik ( sifon )
    Ýdal sýcaklýk 25 derece
    Suda devinimli
    Bakteri protozoa yosun diðer larvalar ya da kendi gömlekleri ile beslenirler.

    SÝVRÝSÝNEKLERÝN PUPA EVRESÝ

    4. Geliþim evresinde ( larva ) pupa evresine dönüþür
    Virgül þeklinde olup baþ ve karýn olmak üzere iki bölüm
    Beslenme durur mücadelenin anlamý ve faydasý yoktur
    Ýdeal koþullarda geliþim 1 – 2 gün

    SÝVRÝSÝNEKLERÝN ERGÝN VE GENEL ÖZELLÝKLERÝ
    Karasal habitat. Uçma özelliði
    Aðýz parçalarý sokucu- emici
    Vücut; baþ, gövde, karýn
    Baþ: iri bileþik gözler probocsis sokma iðnesibunun her 2 yanýnda palpus denilen dokungaçlar ve antenler
    Gövde : 3 bölüm. Ön,orta ve arka gövde
    iki çift kanat ve 3 çift bacak çýkar

    Karýn : uzun ince yuvarlðýmsý 10 parçadan oluþur. 2-7.arasýndaki halkada birer adet solunum deliði (stigma) bulunur

    9-10. Halkalar genital organlar olarak geliþmiþtir.
    Pupadan çýkan ergin 10-12 saat sonra döllenir ve kan emme gereksinimi duyar
    Döllenen diþi esemden uzaklaþýr, konak arar.sabahýn erken saatleri,güneþ doðuncaya kadar konaða saldýrýr.
    Güneþ ýþýðýndan kaçarlar, konut ve ahýrlarda gizlenirler
    En aktifsaatler 22.00- 24.00 / 04.00- 06.00
    Beslenme: diþilerde kan emme- erkeklerde bitki öz suyu
    Yaþam süreleri:çevresel faktörlere baðlý
    Diþilerde genellikle 1 ay, erkeklerde 1-3 hafta

    SÝVRÝSÝNEK HABÝTATLARI
    Sucul evre habitatý: sivrisineklerin yumurtladýklarý, larva ve pupalarýn geliþtikleri, erginlerin pupadan çýktýklarý, küçük büyük, her çeþit durgun su ortamlarýna, jit-üreme alaný denir.

    Göl,gölet, bataklýk, çeltik tarlasý, yaðmur suyu, kuyular, havuzlar, sulama kanallarý, hayvan ayak izi vb.
    ERGÝN HABÝTATLARI
    Genel olarak, en uygun dinlenme ve üreme ile kan emebileceði yer olarak tanýmlanabilir
    Sýcaklýk, nem, rüzgar,gün ýþýðýndan korunma, predatörlerin durumu habitat seçiminde en önemli faktörlerdir.
    Yazýn sazlýklarda gölgeli sular, boþ bina ve ahýrlar, kýþýn toprak damlý alçak ahýrlar, duvarlarý örümcek aðlý, çatýsý sazlý olan ahýrlarý tercih ederler.
    SÝVRÝSÝNEKLERÝN ERGÝN VE GENEL ÖZELLÝKLERÝ

    Ýnsandan kan emenlere ANTROFÝLÝK
    Hayvandan kan emenlere ZOOFÝLÝK
    Evde beslenenlere ENDOFAJÝK
    Dýþarýda beslenenlere EKZOFAJÝK
    Beslendikten sonra evde dinlenenlere ENDOFÝLÝK
    Beslendikten sonra dinlenmesini dýþarýda doðal ortamda geçirenlere EKZOFÝLÝK
    Evde beslenip evde dinlenenlere EVCÝL
    Ae. Mariae yumurtalarýný deniz kýyýsýndaki dalgalardan kayalar arasýna biriken deniz suyuna býrakýr.An.sacharovi de nispeten tuzlu sulara yumurtlayabilir.
    An.superpictus yumurtalarýný çok yavaþ akan derelerin kýyýsýndaki taþlar ve çakýllar arasýndaki sulara býrakýr.
    Ae.aegypti’nin evcil tipi yumurtalarýný konutlar çevresindeki laðým,kuyu,sarnýç,fýçý,kova ve içinde yaðmur suyu birikebilecek her türlü kaplara býrakabilirler.
    Culex türleri üreme ve geliþme yeri olarak oldukça deðiþkendirler.Temizden kirliye her türlü su ortamýnda rahatça ürer ve geliþirler.
    SÝVRÝSÝNEK MÜCADELESÝ
    Sýtma vektörüyle baþarýlý bir þekilde mücadele yapmanýn en önemli þartý, mücadele programlarýnýn planlanmasý ve bu programlarýn merkezden perifere doðru ideal bir organizasyonla yürütülmesidir.
    Planlama ve organizasyon çalýþmalarýnýn baþarýsý, bu konuda çalýþan personelin hiyerarþik olarak yerleþtirilmesi ile mümkündür.
    Planlama ve organizasyon, sýtma vektörü ile mücadele çalýþmalarý baþlamadan önce, bu aktivasyonlarý yönlendirecek yönetici personel tarafýndan yapýlmalýdýr.

    VEKTÖR MÜCADELESÝ
    Kültürel mücadele
    Mekanik
    Biyolojik
    Kimyasal
    SÝVRÝSÝNEKLERLE KÜLTÜREL MÜCADELE
    Baþta halk olmak üzere, çalýþanlarýn ve uygulayýcýlarýn eðitimi ve mücadele konusunda bilinçlendirilmelidir.
    Okullar, kahvehaneler ve camilerde halkýn eðitilmesi,
    Filmler,broþürler,posterler hazýrlanmasý,
    Mülki idare amirleri, Belediyeler, Milli Eðitim Müdürleri ile koordinasyon saðlanmalý, çalýþmalar bu kiþilerin desteði ile yürütülmelidir.
    Hazýrlanan görsel malzemeler konunun özünü açýklayan,basit bir dille anlatým yapan, özellikle resim ve þekillerle desteklenmelidir.
    Hiçbir vektör kontrol programý uygulayýcýlara yeterli bilgi verilmeden ve halk desteði saðlanmadan baþarýya ulaþamaz.

    SÝVRÝSÝNEKLERLE MEKANÝK MÜCADELE
    Fiziksel alt yapýnýn düzeltilmesi yoluyla vektör canlýnýn üreme ve beslenme ortamlarýnýn ortadan kaldýrmak amacýyla yapýlan çalýþmalar
    Sivrisineðin üreme alanýný oluþturan toplama ve drenaj kanallarý, kanaletler, kuyular,foseptikler,havuzlar, taþkýn sahalarý gibi alanlarda ýslah çalýþmalarý yapmak, buralarý üreme alaný olmaktan çýkarmak ve bu düzenlemelerde kalýcýlýðý saðlamak.
    Doðal üreme alanlarýnýn kontrol altýna alýnmasý.(Bataklýk, dere,göl,deniz vb.)
    Yapay üreme alanlarý yaratmamak.(Tarým sekt.,Ulaþtýrma sektörü, Konut sektörü,Toprak sanayi)
    Ýnsan- parazit -vektör iliþkisinin kesilmesi.

    SÝVRÝSÝNEKLERLE BÝYOLOJIK MÜCADELE
    Bakteriler *
    Mantarlar
    Protozoonlar
    Nematotlar
    Virüsler
    Balýklar*
    Yumuþakçalar

    Mücadelenin mantýðý her canlýnýn eko sisteminde bir yada daha çok düþmanýnýn mevcut olmasý
    Doðal düþmanlarýn çoðaltýlmalarý ve korunmalarý
    Belli bir grup canlý üzerinde etkili olmalarý
    Çevreye zarar vermemeleri ve direnç oluþmamasý

    BALIKLAR
    (Gambussia affinis)


    BTI

    BTI Bacillus thuringiensis subsp. israelensis


    Türe özgü,
    Çevreye duyarlý,
    Kalýcý ve kýsa sürede etkili,
    Direnç sorununun olmamasý,
    Araþtýrma çalýþmalarýnda desteklenmesi,
    DSÖ-EPA tarafýndan zehirlilik sýnýflandýrýlmasýnýn olumlu olmasý.

    BÝYOLOJÝK KONTROL AJANLARI
    Ajanlarýn doðal olmasý, Doðada üremesi,
    Ortamdaki yararlý canlýlarý etkilememesi,
    Türe özgü olmasý,
    Rezistansýn olmamasý,
    Ancak olumsuz koþullardan dolayý tek baþlarýna kontrol yöntemi olarak kullanýlmamalý, entegre bir mücadele programý içerisinde ye almalýdýr.
    Güneþ ýþýnlarýna karþý hassasiyet ve bozulma,
    Su kalite deðerlerine hassasiyet,
    Sporlarýn dibe çökmesi,
    Yüksek dozla kullanýmlarý.

    BÖCEK GELÝÞÝM DÜZENLEYÝCÝLER

    Yaþam evrelerinin belirli dönemlerine etki ederek haþere geliþimini o evrede durdururlar,
    Jüvenil hormon analoglarý: Metamorfoz sýrasýnda larvadan pupaya geçiþi engeller ( pyripoxfrene-Methoprene),
    Kitin sentezi inhibitörleri : Dýþ iskeletinin büyük bileþeni olan kitin oluþumuna engel olurlar ( Diflibenzuron-Novaluron).

    KÝMYASAL MÜCADELE
    Larvaya yönelik olarak uygulanan damlacýk boyutu 50-200 mikron olarak tespit edilmiþtir.
    Uzun süreli etki insan ve diðer biyolojik türler için olumsuz risk taþýdýðýndan kalýcý etkide gerekli olan minimum düzey tercih nedeni
    Sývý larvasitler (solüsyon-emülsiyon-süspansiyon
    Katý larvasitler granül- tozlar

    SÝVRÝSÝNEK LARVA MÜCADELESÝ

    Lineer Uygulama: lineer bir doðrultuda yapýlýr.Örn.sulama kanalý boyunca operatör mümkünse yürür.Kullanýlan ilaçlama makinalarý ile üreme alaný tek kuþak ile kaplanýr.
    Alan uygulamasý: Düzensiz alanlarda uygulanýr.Birkaç ilaçlama kuþaðý üstüste gelir. ( güçlü makineler ya da uçak )

    ALAN ÝLAÇLAMASI

    Belli Bir Hacimdeki Alanýn Ýlaçlanmasý
    AMAÇ;
    Dinlenen ya da uçan sivrisinekleri öldürmek
    Uygulama yapýlacak olan alanda hedef vektörün olmasý
    Vektöre uygun damlacýk büyüklüðü
    Uygun çevre koþullarý
    Ýnsektisit ile temas ihtimalini artýrmak için tercihan uçuyor olmalarý

    KAPALI ALAN ÝLAÇLAMASI
    Sivrisineklerin ilaçlanmýþ olan yüzeyde dinlenirken öldürücü dozda ilaca maruz kalýp ölmeleri esasýna dayanýr
    Yeterli süre sinek/ insektisit temasý olmasý
    Ýnsktisit kapsama alaný
    Ýnsektisit seçimi
    Vektör direnci ve hassasiyet

    KÝMYASAL FAKTÖRLER( toksik etki,kalýcýlýk)
    KAPALI ALAN ÝLAÇLAMASI TEKNÝKLERÝ
    Birim yüzeye düþen insektisit formülasyonu: M2 ye 40 cc
    Püskürtme Ritmi:Birim zamanda uygulama yapýlan yüzey miktarý.

    HUDSON-X-PERT / WHO/HSS8002
    Dakikada 760ml sývý / 40= dakikada 19 M2
    Püskürtme hýzý: 19 M2 / dk
    Hortumun uzaklýðý: 45 cm.
    Ýlaçlama kuþaklarý 10 ‘ar cm üstüste
    Etkili kuþak geniþliði 65 cm.
  • Fidanligi sponsor reklami
Working...
X