Tweet
Ateþ böceði, ateþ böceðigiller (Lampyridae) familyasýný oluþturan bahar ve yaz aylarýnda geceleri uçarken yanýp sönen ýþýklarý ile tanýnan, kýnkanatlýlar takýmýndan böcek türlerine verilen ad.
Ateþböcekleri genellikle kýsa aralýklarla yanýp sönen bir ýþýk saçar; bu ýþýðýn yanýp sönme ritmi, erkek ile diþinin buluþmasýný saðlayan iþaret sisteminin bir parçasý ve ateþböceklerini öbür ýþýk saçan böceklerden ayýrt eden bir özelliktir. Iþýk saçmasýnýn hýzý, sýklýðý ve diþinin erkeðe yanýt vermesinden önce geçen süre özel anlamlar taþýr. Bazý uzmanlar bu parýltýnýn ayrýca bir savunma mekanizmasý olduðunu ve saldýrgana ateþböceðinin acýmsý tadýný anýmsattýðýný öne sürerler. Oysa, bu önleme karþýn, bazý kurbaðalar o kadar çok ateþböceði yer ki, sonunda kendileri de ýþýk saçmaya baþlar.
Erkekleri kanatlý, diþileri kanatsýz olup larvalarýna benzerler. Bazý çeþitlerinde erkek, diþi ve larvalar da ýþýk üretir. Bu özelliklerinden dolayý bazý bölgelerde diþi ve larvalara yýldýz kurdu adý verilir. Her türün kendisine has sinyal þifresi vardýr. Kuzey Amerika'da bazý çeþitlerin diþileri de kanatlý ve ýþýk üreticidir. Bütün ateþ böceklerinin larva ve erginleri etçil olup, yumuþakça böcek ve böcek larvalarýyla beslenir.
Iþýk organlarý karýn bölümünün son kýsmýnda bulunur. Saydam bir kütüküla tabakasý ile örtülüdür. Ýç kýsmý fotojenik hücreler ve otomobil farlarý gibi ýþýðý yansýtýcý bir tabakadan müteþekkildir. Iþýk organýnda üretilen yaða benzer Lüsiferin maddesi Lüsiferinaz enziminin katalizörlüðünde kademeli olarak oksijenle yakýlýr. Bu kimyasal olayda ýþýk meydana gelir. Hava oksijeninin kontrollü tüketimine baðlý olarak ýþýk zaman zaman yanýp söner. Bu yanýp sönmeler eþlerin birbiriyle haberleþmesini saðlar. Ateþ böceðinin ürettiði ýþýk, yavaþ yavaþ meydana gelen oksitlenme sonucu kimyasal enerjinin ýþýða dönüþmesidir. Çýkan ýþýk tamamen soðuktur. Isý kaybý yoktur.
Tayland'da geceleri nehir kýyýsýndaki Ton Lampoo aðaçlarýný saran ateþ böcekleri bir dakikada 120 defa parýldayýp söndüklerinden ortalýk yarým saniye aralýklarla þimþek çakmýþ gibi aydýnlanýr ve ardýndan zifiri karanlýða boðulur. Jamaika'da ateþ böcekleri o kadar parlak ve ýþýklýdýr ki, dallarda toplandýklarý zaman beþ yüz metre uzaktan aðaçlar alevler içinde yanýyormuþ hissini verir.
KAYNAK WÝKÝPEDÝ
Ateþböcekleri genellikle kýsa aralýklarla yanýp sönen bir ýþýk saçar; bu ýþýðýn yanýp sönme ritmi, erkek ile diþinin buluþmasýný saðlayan iþaret sisteminin bir parçasý ve ateþböceklerini öbür ýþýk saçan böceklerden ayýrt eden bir özelliktir. Iþýk saçmasýnýn hýzý, sýklýðý ve diþinin erkeðe yanýt vermesinden önce geçen süre özel anlamlar taþýr. Bazý uzmanlar bu parýltýnýn ayrýca bir savunma mekanizmasý olduðunu ve saldýrgana ateþböceðinin acýmsý tadýný anýmsattýðýný öne sürerler. Oysa, bu önleme karþýn, bazý kurbaðalar o kadar çok ateþböceði yer ki, sonunda kendileri de ýþýk saçmaya baþlar.
Erkekleri kanatlý, diþileri kanatsýz olup larvalarýna benzerler. Bazý çeþitlerinde erkek, diþi ve larvalar da ýþýk üretir. Bu özelliklerinden dolayý bazý bölgelerde diþi ve larvalara yýldýz kurdu adý verilir. Her türün kendisine has sinyal þifresi vardýr. Kuzey Amerika'da bazý çeþitlerin diþileri de kanatlý ve ýþýk üreticidir. Bütün ateþ böceklerinin larva ve erginleri etçil olup, yumuþakça böcek ve böcek larvalarýyla beslenir.
Iþýk organlarý karýn bölümünün son kýsmýnda bulunur. Saydam bir kütüküla tabakasý ile örtülüdür. Ýç kýsmý fotojenik hücreler ve otomobil farlarý gibi ýþýðý yansýtýcý bir tabakadan müteþekkildir. Iþýk organýnda üretilen yaða benzer Lüsiferin maddesi Lüsiferinaz enziminin katalizörlüðünde kademeli olarak oksijenle yakýlýr. Bu kimyasal olayda ýþýk meydana gelir. Hava oksijeninin kontrollü tüketimine baðlý olarak ýþýk zaman zaman yanýp söner. Bu yanýp sönmeler eþlerin birbiriyle haberleþmesini saðlar. Ateþ böceðinin ürettiði ýþýk, yavaþ yavaþ meydana gelen oksitlenme sonucu kimyasal enerjinin ýþýða dönüþmesidir. Çýkan ýþýk tamamen soðuktur. Isý kaybý yoktur.
Tayland'da geceleri nehir kýyýsýndaki Ton Lampoo aðaçlarýný saran ateþ böcekleri bir dakikada 120 defa parýldayýp söndüklerinden ortalýk yarým saniye aralýklarla þimþek çakmýþ gibi aydýnlanýr ve ardýndan zifiri karanlýða boðulur. Jamaika'da ateþ böcekleri o kadar parlak ve ýþýklýdýr ki, dallarda toplandýklarý zaman beþ yüz metre uzaktan aðaçlar alevler içinde yanýyormuþ hissini verir.
KAYNAK WÝKÝPEDÝ
Comment