Çevremizdeki Ýlginç Olaylar

[ebrar]

Çiçekler Böceklere El Sallýyormuþ


Bilim adamlarý, çiçeklerin yanlarýndan geçen böceklerin dikkatini çekmek için onlara "el salladýðýný" ortaya çýkardý. Bu bulgu çiçeklerin çoðunun hafif rüzgarda bile neden salýndýklarýný açýklamanýn yaný sýra, polen taþýyýcý böcekleri çekmek için kullandýklarý ve þu ana kadar bilinmeyen bir "numaralarýný" da gözler önüne serdi.

Bilim adamlarý bu bilgiye, Galler sahilindeki salkým çiçeði olarak bilinen bir doðal bitkiyi inceleyerek ulaþtýlar. Evrimsel Biyoloji dergisinde (Journal of Evolutionary Biology) yayýmlanan rapora göre, böcekler hareket halindeki çiçeklere daha fazla konuyor, ayrýca bu çiçekler daha fazla tohum veriyor. Bu çiçek türleri, daha hareketsiz olan bitkilere göre yalnýzca sayýca deðil, tür olarak da daha fazla böcek çekebiliyor.

Biyologlar çarpýcý renk ve kokulara, detaylý desenleri olan taç yapraklara ve nektara sahip olan çiçeklerin, arý ve sinek türleri gibi polen taþýyýcý böcekleri daha fazla cezbettiklerini zaten biliyordu. Ancak þu ana kadar rüzgarda salýnmanýn da böceklere benzer bir iþaret gönderdiði bilinmemekteydi.
Beyaz Bulut

[ebrar]

Örümcek Aðlarýndaki Mühendislik

Hemen her yerde görebildiðimiz örümcek aðlarýnýn þekillerine hiç dikkat etmiþ miydiniz? Ýplikçiklerini kendilerinin ürettiklerini ve bu iplikçiklerin çok þaþýrtýcý özelliklerinin olduðunu biliyor musunuz? Ya da bahçe örümceklerinin að kurmada kullandýðý tekniklerin inþaat mühendislerinin kullandýðý son tekniklerle ayný olduðunu duymuþ muydunuz?

Örümcekler aðlarýný kurmak için iki farklý yere ihtiyaç duyarlar. Aðlar genellikle iki duvarýn birleþtiði bir köþe ya da iki dal arasýnda kurulur. Ancak bazý örümcekler tek bir yüzeyi kullanarak aðlarýný yapacak kadar ustadýrlar. Örümceðin aðýný kurmasý ise mükemmel bir gösteridir. Þimdi anlatacaklarýmýzý gözünüzde canlandýrmaya çalýþýn.
Örümcek, aðýný kurmak için yeterince uzun, esnek bir dal tespit ederek iþe baþlar. Ýplikçiðini önce dalýn ucuna sýkýca yapýþtýrýr. Bir yandan dalýn aþaðý tarafýna doðru yürürken diðer yandan da iplikçik salgýlamaya devam eder. Belirli bir uzaklýða gelince durur ve iplikçik salgýlamayý keser. Salgýladýðý iplikçiði kuvvetli bir biçimde kendine doðru çekmeye baþlar. Bunun sonucunda dal bir yay gibi bükülür. Örümcek yaydaki bir tel gibi dümdüz hale gelmiþ olan iplikçiðin diðer ucunu bulunduðu yere sýkýca yapýþtýrýr. Daha sonra bu yayýn içinde aðýný örmeye baþlar.

Þimdi düþünün. Aralarýnda 2 metre mesafe olan iki duvar arasýna 2,5 metre uzunluðundaki bir ipi gergin olarak tutturmanýz gerekse ne yapardýnýz? Siz bunu düþünürken biz bir tür bahçe örümceðinin bu problemi nasýl çözdüðünü anlatalým:

Bahçe örümceði bazen aðýný aralarýndaki açýklýðýn çok fazla olduðu iki dal arasýnda kurar. Böyle aðlar oldukça büyük olduðundan av yakalama kapasiteleri de büyüktür. Ne var ki aðýn büyük olmasý zamanla gerginliðinin azalmasýna neden olur. Bu da, av yakalamadaki baþarýnýn azalmasý demektir. Bu durumda örümceðin bir çözüm üretmesi gerekmektedir. Aðýn gerginliði azaldýðýnda örümceðin yeni bir að yaptýðýný düþünmüþ olabilirsiniz. Ancak hayýr, örümcek, aðý yenilemek yerine son derece þaþýrtýcý baþka bir iþ yapar: Aðýn merkezine gelerek buradan yere kadar uzanan bir iplikçik salgýlar. Ýplikçiðin yere yakýn olan ucuna da minik bir taþ tutturur. Aða geri döner ve iplikçiði çekerek taþýn yerden yukarý kalkmasýný saðlar. Örümcek, taþ havada iken baðlý olduðu iplikçiði, aðýn ortasýna yeniden sýkýca tutturur. Sonuçta að, ortasýndan sarkan bu taþýn kendisini aþaðý doðru çekmesi nedeniyle gerilir.

Sizin aklýnýza böyle bir çözüm büyük bir ihtimalle gelmezdi. Sadece sizin deðil, inþaat bilgisi olmayan daha pek çok insanýn da aklýna böyle bir çözüm gelmezdi. Ancak örümcekler bu tekniði bilmekte ve uygulamaktadýrlar. Peki örümcek böyle üstün bir tekniði nereden bilmekte ve nasýl baþarýyla kullanabilmektedir? Üstelik milyonlarca yýldýr her örümcek ayný teknikle aðlarýný örmektedir. Örümceðin böyle bir tekniði kullanabilmesi için, bunu kendine ilham eden bir "irade sahibine" ihtiyaç vardýr. Çünkü bu irade örümceðin kendisine ait deðildir. Bu iradenin sahibi, herþeyin sahibi olan, herþeye gücü yeten, bütün canlýlarý yönlendiren, yapmalarý gereken iþleri onlara ilham eden Allah'týr.

[Kerem-01]

Cevap: Çevremizdeki Ýlginç Olaylar

Kur aný kerimde okumuþtum,Yanýlmýyorsam fussilet süresi 53.ayette.''Varlýðýmýzýn delillerini, (kâinattaki uçsuz bucaksýz) ufuklarda ve kendi nefislerinde onlara göstereceðiz ki, o Kur’an’ýn gerçek olduðu onlara iyice belli olsun. Rabbinin, her þeye þâhit olmasý yetmez mi? buyruluyordu. Örümceðin yaptýðý iþin ilhamýný, Allah'tan almasý neden olmasýn.