EJDERKANIÇİÇEĞİ (Kardeşkanıçiçeği) {Dracaena sp.)
HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi)
Yaprak Lekelenmesi ve Gövde Çürüklüğü : Fusarium moniliforme mantarının ejderkanıçiçeği bitkisinde yarattığı hastalık'da:
Hava ıslak olduğu zaman merkez halkadaki en yeni yapraklar üzerinde başlangıç olarak "yaprak lekelenmesi" ortaya çıkar. Belirgin hastalıklı bölgeler düzensiz biçimlidir, esmerden kırmızımsı esmere değişen renklidir, birçok durumda sararmış bir sınıra sahiptir. Yüksek hastalık baskısı ve devamlı ıslak yaprak şartları altında, hastalıklı kısımlar birleşir ve hastalanma bitki meristem dokusu içine yayılır.
Sisli havada çoğaltma esnasında "gövde çürüklüğü" ortaya çıkar. Belirtiler Env/n/a türü bakterilerinkine özdeştir; iki hastalığı ayırmak için hastalık etmeninin kültürünün yapılması gerekir. Etmen mantarın kremsi portakal renkli sporları ıslak şartlar altında
yaprak ve gövdedeki hastalıklı kısımlarda yaygın olarak oluşturulur, su sıçraması bunların başka bitkiler üzerine yayılmasını sağlar.
Mücadele : Bu bitkinin yapraklarını kuru tutma, hastalığın yapraktaki safhasını ortadan kaldırabilir. Eğer bu mümkün olmazsa, hastalık belirtilerini azaltmak üzere birkaç ilaçtan biri kullanılır. Ejderkanı bitkisinin bu "yaprak lekelenmesi" hastalığını denetim altına alınmasında "mankozeb" ve "khlorothalonil" pek iyidir. Sıcaklık 1-27 oC arasında olduğu zaman hastalık en şiddetli geçmektedir.
Doku Ölümü : Colletotrichum türü mantarlar ejderkanı bitkisinde "doku ölümü" hastalığı yaratır. Hastalık, yaprak üzerinde her yerde sarı ve daha sonra koyu esmer "leke"ler ile kendini gösterir. Sarımsı spor kitlesi, yaprak damarı boyunca kuşak'lar halinde veya leke'ler içinde aynı merkezli halka'lar halinde oluşur. Sonunda, yapraklar büsbütün çöküntüye uğrayabilir ve ölebilir. Dracaena sanderana kültivarı, yaz ayları esnasında bu etmen mantarca genelde hastalandırılır ve sis şartları altında köklendirilmekte olduğu zaman bilhassa hassas görünür.
Mücadele: Bitkiler, su ve sıcaklık bakımından asgariye düşen baskılardan korunur. Leke taşıyan hiçbir çelik kullanılmaz. Köklenmiş bitkilerde, yukarıdan sulama ve yağmura maruz bırakma en aza indirilir. "Doku ölümü"nü denetim altına alan etkili ilaçlar arasında "iprodion", "khlorothalonil" ve "mankozeb" vardır.
Çürüklük : "Gövde çürüklüğü" etmem olarak Aspergillus niger var. fioridanus mantarı bazı fidanlıklarda ejderkanı çeliklerinde ağır kayıplara yol açmaktadır. Bu hastalığa karşı herhangi bir denetim tedbiri geliştirilmemiştir.
"Kök çürüklüğü" etmeni mantar olan Pellicularia filamentosa yaygın olmayıp zaman zaman görülür. Diğer "kök çürüklüğü" etmeni mantar Phytophthora türleridir. Mücadele "dekson" ve "PCNB (terraklor)" kanşımı ile toprağın ıslatılması bu mantarları denetim altında tutacaktır.
"Kök çürüklüğü ve ölüm" hastalığı Pythium graminicola mantarı tarafından husule getirilmektedir. "Kök çürüklüğü", bitkide "solma" ve alt yapraklarda "sararma" olarak ortaya çıkar. Köklerin kendileri renk bakımından esmerden siyaha değişir, kitle olarak azalır ve pelte kıvamında olurlar. Hastalanmış köklerin dış kısmı, iç kısımdan kolayca çekilip çıkarılabilir. Mücadele; hastalık etmeninden yoksun saksı harcı ve saksı kullanma, ayrıca yükseltilmiş tezgahlarda bitki yetiştirme bu sıkıntıyı büyük ölçüde ortadan kaldırır; ilaçlara ihtiyaç duyulursa, "etridiazol katılan thiofanatmetil" veya tek başına "etridiazol" bu çürüklüğün denetim altına alınmasına yardımcı olur; bu mantar kadar başka etmenler de bu çeşit hastalıklar ile ilgili olduğundan, hastalık sebebinin doğru teşhisi ilaç seçiminde öncelik taşır.
Yaprak Lekelenmesi : Phyllosticta maculicola mantarının husule getirdiği bu hastalık'da, her yaştaki ejderkanı bitkilerinde düzensiz, küçük ve esmer "leke"ler ortaya çıkar, bunların kenarı sarımsıdır. Uzun ve kangal biçimli spor oluşumları, siyah renkli üreme organlarında (yani püknid'ler) gelişir, sporlar bitkiden bitkiye serada yetiştirilen bitkilerin ıslatılması esnasında yayılabilir. "Yaprak lekelenmesi" hastalığına sebep olan diğer mantarlar Phyllosticta dracaenae, Lophodermium dracaenae ve Glomerella c/ncta'dır. Mücadele için, hastalıklı yapraklar kesilip atılır ve yok edilir, yaprakların ıslatılmasından kaçınılır.
Başka bir "yaprak lekelenmesi" Fusarium moniliforme mantarınca sebep olunur. Bu hastalığın ayırıcı özelliği olarak, sarı bir hale ile çevrili yuvarlak veya hafifçe kalkık ve kırmızı esmer ölü dokular görülmektedir. Mücadele ; tercihan saksılama'dan evvel
haftalık olarak "dakonil 2787" uygulaması çok iyi denetim sağlamaktadır.
Başka bir "yaprak lekelenmesi" hastalığına Cercospora sp. mantarı sebep olur. Hastalık ile, alt yaprakların yüzeylerinde ufacık, hafifçe yükselmiş ve kırmızı veya koyu yeşil "lekeler belirir. Leke'ler yavaş yavaş genişler ve sonunda yaprakların uca yakın sarı ve esmer kısımlar olarak görünür hale gelir. Mücadele ; "doku ölümü" hastalığı için tavsiye edilen yetiştirme önlemleri kullanılır; "mankozeb ve thiofanatmetil karışımı" veya tek başına "thiofanatmetil" ilaçları da etkilidir.
Başka bir "yaprak lekelenmesi" hastalığına Phyllosticta dracaenae mantarı husule getirmektedir. Hastalık ile ortaya çıkan "leke'ler, yuvarlaktan hafifçe düzensiz biçime ve çapları toplu iğne başı büyüklüğünden 1 santimetreye kadar değişkenlik gösterir. Bunlar başlıca yaşlı yapraklarüzerinde gözükür, mor sının ve sarı halesi olan çoğunlukla esmer renktedirler. Yüksek hastalık baskısı şartları altında, leke'ler birieşebilir ve yaprak büsbütün ölebilir. Mücadele; "Doku ölümü" hastalığında tavsiye edilen usuller kullanılmaktadır. Coniothyrium concentricum mantan'nın etkisi ile ortaya çıkan "yaprak lekelenmesi" hastalığı; yaprak'larda küçük boyutlu, düzensiz, solgun esmer renkte ve kenarı kabarık sınır çizgili "leke'ler halinde belirmektedir.
Diğer bir "yaprak lekelenmesi" hastalığına Pseudomonas sp. bakterisi sebep olmaktadır. Hastalıktan dolayı oluşan koyu yeşil renkli ve suya sokulmuş gibi görünümlü "leke"ler, yavaş yavaş 2 santimetre veya daha büyük boyuta genişler. Bunlar yaşlanma ile açık esmerleşir, geniş ve suya sokulmuş gibi kenarı olan ölü-hasta merkez kısmına sahip olur. Mücadele ; Erwinia sp. bakterisinin yarattığı "yanıklık" hastalığında tavsiye edilen usuller kullanılır.
Yanıklık :Physa/ospora dracaenae mantarının yarattığı "Uç yanıklığı" hastalığı'nda, etkilenmiş kısımlar büzülür ve saman rengini alır. Hastalık alt yapraklarda başlar ve bunlar öldürülür, halbuki orta kısımlardaki yaprakların sadece uçları ölü olmaktadır. Physalospora rhodina da ejderkanı bitkisinde hastalık yaratmaktadır. Mücadele ; "yaprak lekelenmesi" hastalığında olduğu gibidir.
Botrytis cinerea mantarının yarattığı "yanıklık" hastalığı'nda, "leke"ler çoğunlukla yaprak alt yüzünde, bilhassa saksı kenarına yakın olan veya saksılama harcı ile temas halindeki yaprak sapları üzerinde, gözükür. Küçük ve suya sokulmuş gibi görünen bir "leke" hızla genişler ve bütün yaprağı örter. Ölü-hasta yapraklar ve çiçekler üzerindeki sporlanma, tozumsu ve bozumsu esmer bir kitle olarak gözükür. Mücadele ; şu şartlar ortaya çıktığı zaman Botrytis'\n gelişeceğinden şüphelenmek gerekir, düşük ışık, yüksek rutubet, kötü hava dolaşımı ve serin gecesi olan ilik günler; yaprakların hızlı kurumasını kolaylaştırmak için hava dolaşımı iyileştirilir ve gün içinde erken sulama yapılır; güneş batımı sırasında serayı havalandırma ve ısıtma, gece boyunca rutubeti de azaltacaktır, böylece bu mantarın yarattığı "yanıklık"m gelişmesi azalacaktır; "iprodion" ve "vinklozolin" içeren ilaçlar bu hastalığı etkili olarak denetim altına alır.
Erwinia chrysanthemi, E. carotovora pv. carotovora ve seyrek olarak £. herbicola bakteri'leri "yanıklık" hastalığı yaratırlar. Köklenmemiş ve bazan köklenmiş çeliklerin gövde uçları şapkalı mantar kıvamında ve esmerdir, sık sık çürümüş balık gibi kokar. Uçlar ıslaktır ve ılık, rutubetli köklendirme yastığı şartları altında çabucak bütünlükleri bozulur. Yapışkan bir bakteri sıvısı bazan ortaya çıkar. Hastalık genelde alt yaprakların içerisine ilerler, bunların renginin bozulmasına ve çöküntüye uğramasına sebep olur. Eğer hastalıklı gövdelerin uçları kesilirse, koyulaşmış bir iletim sistemi
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi)
Yaprak Lekelenmesi ve Gövde Çürüklüğü : Fusarium moniliforme mantarının ejderkanıçiçeği bitkisinde yarattığı hastalık'da:
Hava ıslak olduğu zaman merkez halkadaki en yeni yapraklar üzerinde başlangıç olarak "yaprak lekelenmesi" ortaya çıkar. Belirgin hastalıklı bölgeler düzensiz biçimlidir, esmerden kırmızımsı esmere değişen renklidir, birçok durumda sararmış bir sınıra sahiptir. Yüksek hastalık baskısı ve devamlı ıslak yaprak şartları altında, hastalıklı kısımlar birleşir ve hastalanma bitki meristem dokusu içine yayılır.
Sisli havada çoğaltma esnasında "gövde çürüklüğü" ortaya çıkar. Belirtiler Env/n/a türü bakterilerinkine özdeştir; iki hastalığı ayırmak için hastalık etmeninin kültürünün yapılması gerekir. Etmen mantarın kremsi portakal renkli sporları ıslak şartlar altında
yaprak ve gövdedeki hastalıklı kısımlarda yaygın olarak oluşturulur, su sıçraması bunların başka bitkiler üzerine yayılmasını sağlar.
Mücadele : Bu bitkinin yapraklarını kuru tutma, hastalığın yapraktaki safhasını ortadan kaldırabilir. Eğer bu mümkün olmazsa, hastalık belirtilerini azaltmak üzere birkaç ilaçtan biri kullanılır. Ejderkanı bitkisinin bu "yaprak lekelenmesi" hastalığını denetim altına alınmasında "mankozeb" ve "khlorothalonil" pek iyidir. Sıcaklık 1-27 oC arasında olduğu zaman hastalık en şiddetli geçmektedir.
Doku Ölümü : Colletotrichum türü mantarlar ejderkanı bitkisinde "doku ölümü" hastalığı yaratır. Hastalık, yaprak üzerinde her yerde sarı ve daha sonra koyu esmer "leke"ler ile kendini gösterir. Sarımsı spor kitlesi, yaprak damarı boyunca kuşak'lar halinde veya leke'ler içinde aynı merkezli halka'lar halinde oluşur. Sonunda, yapraklar büsbütün çöküntüye uğrayabilir ve ölebilir. Dracaena sanderana kültivarı, yaz ayları esnasında bu etmen mantarca genelde hastalandırılır ve sis şartları altında köklendirilmekte olduğu zaman bilhassa hassas görünür.
Mücadele: Bitkiler, su ve sıcaklık bakımından asgariye düşen baskılardan korunur. Leke taşıyan hiçbir çelik kullanılmaz. Köklenmiş bitkilerde, yukarıdan sulama ve yağmura maruz bırakma en aza indirilir. "Doku ölümü"nü denetim altına alan etkili ilaçlar arasında "iprodion", "khlorothalonil" ve "mankozeb" vardır.
Çürüklük : "Gövde çürüklüğü" etmem olarak Aspergillus niger var. fioridanus mantarı bazı fidanlıklarda ejderkanı çeliklerinde ağır kayıplara yol açmaktadır. Bu hastalığa karşı herhangi bir denetim tedbiri geliştirilmemiştir.
"Kök çürüklüğü" etmeni mantar olan Pellicularia filamentosa yaygın olmayıp zaman zaman görülür. Diğer "kök çürüklüğü" etmeni mantar Phytophthora türleridir. Mücadele "dekson" ve "PCNB (terraklor)" kanşımı ile toprağın ıslatılması bu mantarları denetim altında tutacaktır.
"Kök çürüklüğü ve ölüm" hastalığı Pythium graminicola mantarı tarafından husule getirilmektedir. "Kök çürüklüğü", bitkide "solma" ve alt yapraklarda "sararma" olarak ortaya çıkar. Köklerin kendileri renk bakımından esmerden siyaha değişir, kitle olarak azalır ve pelte kıvamında olurlar. Hastalanmış köklerin dış kısmı, iç kısımdan kolayca çekilip çıkarılabilir. Mücadele; hastalık etmeninden yoksun saksı harcı ve saksı kullanma, ayrıca yükseltilmiş tezgahlarda bitki yetiştirme bu sıkıntıyı büyük ölçüde ortadan kaldırır; ilaçlara ihtiyaç duyulursa, "etridiazol katılan thiofanatmetil" veya tek başına "etridiazol" bu çürüklüğün denetim altına alınmasına yardımcı olur; bu mantar kadar başka etmenler de bu çeşit hastalıklar ile ilgili olduğundan, hastalık sebebinin doğru teşhisi ilaç seçiminde öncelik taşır.
Yaprak Lekelenmesi : Phyllosticta maculicola mantarının husule getirdiği bu hastalık'da, her yaştaki ejderkanı bitkilerinde düzensiz, küçük ve esmer "leke"ler ortaya çıkar, bunların kenarı sarımsıdır. Uzun ve kangal biçimli spor oluşumları, siyah renkli üreme organlarında (yani püknid'ler) gelişir, sporlar bitkiden bitkiye serada yetiştirilen bitkilerin ıslatılması esnasında yayılabilir. "Yaprak lekelenmesi" hastalığına sebep olan diğer mantarlar Phyllosticta dracaenae, Lophodermium dracaenae ve Glomerella c/ncta'dır. Mücadele için, hastalıklı yapraklar kesilip atılır ve yok edilir, yaprakların ıslatılmasından kaçınılır.
Başka bir "yaprak lekelenmesi" Fusarium moniliforme mantarınca sebep olunur. Bu hastalığın ayırıcı özelliği olarak, sarı bir hale ile çevrili yuvarlak veya hafifçe kalkık ve kırmızı esmer ölü dokular görülmektedir. Mücadele ; tercihan saksılama'dan evvel
haftalık olarak "dakonil 2787" uygulaması çok iyi denetim sağlamaktadır.
Başka bir "yaprak lekelenmesi" hastalığına Cercospora sp. mantarı sebep olur. Hastalık ile, alt yaprakların yüzeylerinde ufacık, hafifçe yükselmiş ve kırmızı veya koyu yeşil "lekeler belirir. Leke'ler yavaş yavaş genişler ve sonunda yaprakların uca yakın sarı ve esmer kısımlar olarak görünür hale gelir. Mücadele ; "doku ölümü" hastalığı için tavsiye edilen yetiştirme önlemleri kullanılır; "mankozeb ve thiofanatmetil karışımı" veya tek başına "thiofanatmetil" ilaçları da etkilidir.
Başka bir "yaprak lekelenmesi" hastalığına Phyllosticta dracaenae mantarı husule getirmektedir. Hastalık ile ortaya çıkan "leke'ler, yuvarlaktan hafifçe düzensiz biçime ve çapları toplu iğne başı büyüklüğünden 1 santimetreye kadar değişkenlik gösterir. Bunlar başlıca yaşlı yapraklarüzerinde gözükür, mor sının ve sarı halesi olan çoğunlukla esmer renktedirler. Yüksek hastalık baskısı şartları altında, leke'ler birieşebilir ve yaprak büsbütün ölebilir. Mücadele; "Doku ölümü" hastalığında tavsiye edilen usuller kullanılmaktadır. Coniothyrium concentricum mantan'nın etkisi ile ortaya çıkan "yaprak lekelenmesi" hastalığı; yaprak'larda küçük boyutlu, düzensiz, solgun esmer renkte ve kenarı kabarık sınır çizgili "leke'ler halinde belirmektedir.
Diğer bir "yaprak lekelenmesi" hastalığına Pseudomonas sp. bakterisi sebep olmaktadır. Hastalıktan dolayı oluşan koyu yeşil renkli ve suya sokulmuş gibi görünümlü "leke"ler, yavaş yavaş 2 santimetre veya daha büyük boyuta genişler. Bunlar yaşlanma ile açık esmerleşir, geniş ve suya sokulmuş gibi kenarı olan ölü-hasta merkez kısmına sahip olur. Mücadele ; Erwinia sp. bakterisinin yarattığı "yanıklık" hastalığında tavsiye edilen usuller kullanılır.
Yanıklık :Physa/ospora dracaenae mantarının yarattığı "Uç yanıklığı" hastalığı'nda, etkilenmiş kısımlar büzülür ve saman rengini alır. Hastalık alt yapraklarda başlar ve bunlar öldürülür, halbuki orta kısımlardaki yaprakların sadece uçları ölü olmaktadır. Physalospora rhodina da ejderkanı bitkisinde hastalık yaratmaktadır. Mücadele ; "yaprak lekelenmesi" hastalığında olduğu gibidir.
Botrytis cinerea mantarının yarattığı "yanıklık" hastalığı'nda, "leke"ler çoğunlukla yaprak alt yüzünde, bilhassa saksı kenarına yakın olan veya saksılama harcı ile temas halindeki yaprak sapları üzerinde, gözükür. Küçük ve suya sokulmuş gibi görünen bir "leke" hızla genişler ve bütün yaprağı örter. Ölü-hasta yapraklar ve çiçekler üzerindeki sporlanma, tozumsu ve bozumsu esmer bir kitle olarak gözükür. Mücadele ; şu şartlar ortaya çıktığı zaman Botrytis'\n gelişeceğinden şüphelenmek gerekir, düşük ışık, yüksek rutubet, kötü hava dolaşımı ve serin gecesi olan ilik günler; yaprakların hızlı kurumasını kolaylaştırmak için hava dolaşımı iyileştirilir ve gün içinde erken sulama yapılır; güneş batımı sırasında serayı havalandırma ve ısıtma, gece boyunca rutubeti de azaltacaktır, böylece bu mantarın yarattığı "yanıklık"m gelişmesi azalacaktır; "iprodion" ve "vinklozolin" içeren ilaçlar bu hastalığı etkili olarak denetim altına alır.
Erwinia chrysanthemi, E. carotovora pv. carotovora ve seyrek olarak £. herbicola bakteri'leri "yanıklık" hastalığı yaratırlar. Köklenmemiş ve bazan köklenmiş çeliklerin gövde uçları şapkalı mantar kıvamında ve esmerdir, sık sık çürümüş balık gibi kokar. Uçlar ıslaktır ve ılık, rutubetli köklendirme yastığı şartları altında çabucak bütünlükleri bozulur. Yapışkan bir bakteri sıvısı bazan ortaya çıkar. Hastalık genelde alt yaprakların içerisine ilerler, bunların renginin bozulmasına ve çöküntüye uğramasına sebep olur. Eğer hastalıklı gövdelerin uçları kesilirse, koyulaşmış bir iletim sistemi
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

