FRENKASMAS! (Cissus sp.) HASTALIKLARI
(Sarmaşık Bitki, Salon Bitkisi)
Yaprak Lekelenmesi : Phyllosticta cissicola, Cercospora arboreae ve C. viticola mantarları frenkasması bitkisinde "yaprak lekelenmesi" hastalığına sebep olurlar. Mücadele bu hastalık seyrek olarak denetim önlemlerini karşılayacak kadar şiddetli olmaktadır.
Hülleme : Frenkasması bitkisinde "gerçek külleme" hastalığı Oidium sp. mantarının etkisi ile ortaya çıkar. Hastalık ile, beyaz ve tozlu bir örtü etkilenmiş bitkilerde tepeleri ve bazan yaprakların diplerini kaplar. Tozlu örtü bazan yuvarlak "leke"ler oluşturur ve bazan yaprak yüzünün tamamını kaplar. Mücadele; bu hastalık için kuru şartların bulunduğu iç kısımlarında ciddi olabilir. "Triadimefon" ilacı bu hastalığın denetiminde çok etkilidir.
"Yalancı külleme" hastalığına Plasmopara viticola mantarı sebep olmaktadır. Serin ve bulutlu kış ayları esnasında bu hastalık birinci! bir zorluk yaratır. Hastalık sonucu, yaprakların üst yüzünde ve özellikle yaprak kenarı boyunca sarımsıdan esmere değişkenlik gösteren "çil"ler gözükür. Nemli ve serin şartlar altında, yapraklar sararır ve sarkar. Yaprakların alt yüzünde açık esmerden morumsuya değişen mantar oluşumları ortaya çıkar. Daha kuru şartlar altında, yaprak "leke"leri esmer ve yanmış gibi kısımlar olarak görünür. Mücadele ; bulutlu ve kapalı gökyüzünden dolayı sıcaklığın düştüğü ve rutubetin yükseldiği serin aylar esnasında "yalancı külleme" hastalığı belirir; eğer bu şaftlar ilkbahar içerisine devam ederse hastalık için iyi şartlar gerçekleşmiş olur ve devam eder.
Doku Ölümü • Frenkasması bitkisinde "doku ölümü" hastalığına Colletotrichum sp. mantar sebep olmaktadır. Bu hastalık köklendirme işlemleri sırasında ortaya çıkar. Birçok yaprak etkilenebilir ve "yaprak çürüklüğümden dolayı çelikler elden çıkar. Tek tek "leke"ler yaprağın herhangi bir yerinde gözükür, suya sokulmuş gibidir, kabaca yuvarlaktır, bazan aynı merkezli halkalar halinde etmen mantarın üreme organlarını taşır. Üreme yapıları siyah ve biber tohumu boyutundadır. Leke'ler kuruyup bittiği zaman, esmerden boz renge dönüşür ve kağıt gibidir. Büyük ve sağlığı iyi olan bitkiler de bu etmen mantara hassastır. Yüksek rutubet ve yüksek hastalık baskısı altında, 1-2 milimetre boyutundaki küçük ve yaprak damarları ile sınırlanmış köşeli leke'ler oluşur. En genç yapraklar en hassas olanlardır.
Mücadele : Çeiik elde etmek için sadece hastalıktan yoksun bitkiler kullanılır, çünkü bulaşık bitkiler seyrek olarak sağlıklı yeni bitkiler verir. Yapraklara uygulanan suyun miktarını azaltma ve bitkiler arasındaki boşlukları artırma ile hastalık azaltılabilir, bu işlemler yaprakların hızlı kurumasını sağlar. "Thiofanatmetil" ve "mankozeb" gibi ilaçlar bu hastalığı denetlemede etkilidir.
Yanıklık : Frenkasması bitkisinde "yanıklık" hastalığını Botrytis cinerea mantarı yaratır. Hastalık, yaprak kenarlarında ve bazan yaprak merkezlerinde geniş ve bozumsu kısımlar ile kendini gösterir. Bitkinin merkezindeki yapraklar yaygın olarak hastalanır,
bu kısımlar en uzun zaman ıslak kalmaktadır. Etmen mantarın toz görünüşlü bozdan esmere değişen sporlar tüm dokular üzerinde oluşur, 10 büyütmeli bir büyüteç ile kolaylıkla görülebilir. Özellikle serin ve kapalı havalı kış aylarında bu hastalık en şiddetli olarak ortaya çıkar. Mücadele ; bu "yanıklık" hastalığına frenkasması türlerinden başka, dudakboyasısarmaşığı (Aeschynanthus sp.), mumçiçeği (Hoya sp.), afrikamenekşesi {Saintpaulia sp.), ormansarmaşığı {Hedera helix) gibi bitkiler de yakalanabilir, denetim önlemleri tüm hassas ürünlere uygulanmalıdır; sulama uygulamasını sınırlayarak ve hava hareketini artırarak yaprakların etrafındaki rutubeti azaltma tavsiye edilmektedir; "vinklozolin" ve "iprodion" ilaçları bu hastalığı birçok bitkide denetim altına alır.
Rhizoctonia sotani mantarı "yukarı yanıklığı" hastalığı yaratır. Hastalık esas olarak yaz aylarında ortaya çıkar, 1 haftadan daha az zamanda gelişir, bu sebepten bitkiler ilk belirtiler bakımından dikkatle ve sık sık gözden geçirilir. Yapraklarda herhangi bir yerde esmer ve düzensiz biçimli "leke'ler oluşur, fakat bunlar en yaygın olarak bitki merkezlerinde ve toprağa yakın olan bulaşmanın çıktığı kısımlardadır. İlk "ölü-hasta" kısımlar, baran etmenin kaynağını şaşırtırcasına bitkinin tepesine yakın gözükür. "Hasta-ölü" kısımlar bitkiler üzerinde hızla yayılır, mantarın kırmızımsı esmer ve ağ gibi miseli bunları kaplar. Mücadele ; yetiştirme tedbirleri frenkasması'nm diğer hastalıkları ile aynıdır; dahası, etmen mantarın kaynağı saksı harcı olabildiği için, bitkiler yeni ve istiladan kurtarılmış olan saksıda ve saksı harcında, kapalı bir yapıda yer alan yükseltilmiş tezgahlarda yetiştirilir; 30 oC'nin yukarısındaki sıcaklıklar hastalığın gelişmesini teşvik eder, böylece yılın belli zamanlarında seranın serinletilmesi hastalığın denetimine yardımcı olur; "thiofanatmetil" ve "PCNB" orta derecede etkilidir.
Başka Hastalıklar: Frenkasması'nda mantarlardan Mycosyrinx cissi ile "rastık", Phymatothchum omnivorum ile "kök çürüklüğü" ve Aecidium mexicanum ile "pas" hastalıkları ortaya çıkar. Mücadele için, "yaprak lekelenmesi" hastalıklarındaki gibi davranılır.
Bendiokarb İlacının Zehirlemesi : Hastalığın sebebi "bendiokarb" ilacı ile toprağın ıslatılmasıdır. Hastalıktan dolayı yapraklar aşağı kıvrılır ve bazan esmer "leke'ler taşır.
Mücadele : Etiketinde sadece yapraklara uygulanması gerektiği belirtilen hiçbir ilaç saksı harcına uygulanmaz. Tarifname'sinde belirtilene aykırı ilaç kullanılması yasa dışıdır ve bitki zehirlenmesine sebep olabilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Sarmaşık Bitki, Salon Bitkisi)
Yaprak Lekelenmesi : Phyllosticta cissicola, Cercospora arboreae ve C. viticola mantarları frenkasması bitkisinde "yaprak lekelenmesi" hastalığına sebep olurlar. Mücadele bu hastalık seyrek olarak denetim önlemlerini karşılayacak kadar şiddetli olmaktadır.
Hülleme : Frenkasması bitkisinde "gerçek külleme" hastalığı Oidium sp. mantarının etkisi ile ortaya çıkar. Hastalık ile, beyaz ve tozlu bir örtü etkilenmiş bitkilerde tepeleri ve bazan yaprakların diplerini kaplar. Tozlu örtü bazan yuvarlak "leke"ler oluşturur ve bazan yaprak yüzünün tamamını kaplar. Mücadele; bu hastalık için kuru şartların bulunduğu iç kısımlarında ciddi olabilir. "Triadimefon" ilacı bu hastalığın denetiminde çok etkilidir.
"Yalancı külleme" hastalığına Plasmopara viticola mantarı sebep olmaktadır. Serin ve bulutlu kış ayları esnasında bu hastalık birinci! bir zorluk yaratır. Hastalık sonucu, yaprakların üst yüzünde ve özellikle yaprak kenarı boyunca sarımsıdan esmere değişkenlik gösteren "çil"ler gözükür. Nemli ve serin şartlar altında, yapraklar sararır ve sarkar. Yaprakların alt yüzünde açık esmerden morumsuya değişen mantar oluşumları ortaya çıkar. Daha kuru şartlar altında, yaprak "leke"leri esmer ve yanmış gibi kısımlar olarak görünür. Mücadele ; bulutlu ve kapalı gökyüzünden dolayı sıcaklığın düştüğü ve rutubetin yükseldiği serin aylar esnasında "yalancı külleme" hastalığı belirir; eğer bu şaftlar ilkbahar içerisine devam ederse hastalık için iyi şartlar gerçekleşmiş olur ve devam eder.
Doku Ölümü • Frenkasması bitkisinde "doku ölümü" hastalığına Colletotrichum sp. mantar sebep olmaktadır. Bu hastalık köklendirme işlemleri sırasında ortaya çıkar. Birçok yaprak etkilenebilir ve "yaprak çürüklüğümden dolayı çelikler elden çıkar. Tek tek "leke"ler yaprağın herhangi bir yerinde gözükür, suya sokulmuş gibidir, kabaca yuvarlaktır, bazan aynı merkezli halkalar halinde etmen mantarın üreme organlarını taşır. Üreme yapıları siyah ve biber tohumu boyutundadır. Leke'ler kuruyup bittiği zaman, esmerden boz renge dönüşür ve kağıt gibidir. Büyük ve sağlığı iyi olan bitkiler de bu etmen mantara hassastır. Yüksek rutubet ve yüksek hastalık baskısı altında, 1-2 milimetre boyutundaki küçük ve yaprak damarları ile sınırlanmış köşeli leke'ler oluşur. En genç yapraklar en hassas olanlardır.
Mücadele : Çeiik elde etmek için sadece hastalıktan yoksun bitkiler kullanılır, çünkü bulaşık bitkiler seyrek olarak sağlıklı yeni bitkiler verir. Yapraklara uygulanan suyun miktarını azaltma ve bitkiler arasındaki boşlukları artırma ile hastalık azaltılabilir, bu işlemler yaprakların hızlı kurumasını sağlar. "Thiofanatmetil" ve "mankozeb" gibi ilaçlar bu hastalığı denetlemede etkilidir.
Yanıklık : Frenkasması bitkisinde "yanıklık" hastalığını Botrytis cinerea mantarı yaratır. Hastalık, yaprak kenarlarında ve bazan yaprak merkezlerinde geniş ve bozumsu kısımlar ile kendini gösterir. Bitkinin merkezindeki yapraklar yaygın olarak hastalanır,
bu kısımlar en uzun zaman ıslak kalmaktadır. Etmen mantarın toz görünüşlü bozdan esmere değişen sporlar tüm dokular üzerinde oluşur, 10 büyütmeli bir büyüteç ile kolaylıkla görülebilir. Özellikle serin ve kapalı havalı kış aylarında bu hastalık en şiddetli olarak ortaya çıkar. Mücadele ; bu "yanıklık" hastalığına frenkasması türlerinden başka, dudakboyasısarmaşığı (Aeschynanthus sp.), mumçiçeği (Hoya sp.), afrikamenekşesi {Saintpaulia sp.), ormansarmaşığı {Hedera helix) gibi bitkiler de yakalanabilir, denetim önlemleri tüm hassas ürünlere uygulanmalıdır; sulama uygulamasını sınırlayarak ve hava hareketini artırarak yaprakların etrafındaki rutubeti azaltma tavsiye edilmektedir; "vinklozolin" ve "iprodion" ilaçları bu hastalığı birçok bitkide denetim altına alır.
Rhizoctonia sotani mantarı "yukarı yanıklığı" hastalığı yaratır. Hastalık esas olarak yaz aylarında ortaya çıkar, 1 haftadan daha az zamanda gelişir, bu sebepten bitkiler ilk belirtiler bakımından dikkatle ve sık sık gözden geçirilir. Yapraklarda herhangi bir yerde esmer ve düzensiz biçimli "leke'ler oluşur, fakat bunlar en yaygın olarak bitki merkezlerinde ve toprağa yakın olan bulaşmanın çıktığı kısımlardadır. İlk "ölü-hasta" kısımlar, baran etmenin kaynağını şaşırtırcasına bitkinin tepesine yakın gözükür. "Hasta-ölü" kısımlar bitkiler üzerinde hızla yayılır, mantarın kırmızımsı esmer ve ağ gibi miseli bunları kaplar. Mücadele ; yetiştirme tedbirleri frenkasması'nm diğer hastalıkları ile aynıdır; dahası, etmen mantarın kaynağı saksı harcı olabildiği için, bitkiler yeni ve istiladan kurtarılmış olan saksıda ve saksı harcında, kapalı bir yapıda yer alan yükseltilmiş tezgahlarda yetiştirilir; 30 oC'nin yukarısındaki sıcaklıklar hastalığın gelişmesini teşvik eder, böylece yılın belli zamanlarında seranın serinletilmesi hastalığın denetimine yardımcı olur; "thiofanatmetil" ve "PCNB" orta derecede etkilidir.
Başka Hastalıklar: Frenkasması'nda mantarlardan Mycosyrinx cissi ile "rastık", Phymatothchum omnivorum ile "kök çürüklüğü" ve Aecidium mexicanum ile "pas" hastalıkları ortaya çıkar. Mücadele için, "yaprak lekelenmesi" hastalıklarındaki gibi davranılır.
Bendiokarb İlacının Zehirlemesi : Hastalığın sebebi "bendiokarb" ilacı ile toprağın ıslatılmasıdır. Hastalıktan dolayı yapraklar aşağı kıvrılır ve bazan esmer "leke'ler taşır.
Mücadele : Etiketinde sadece yapraklara uygulanması gerektiği belirtilen hiçbir ilaç saksı harcına uygulanmaz. Tarifname'sinde belirtilene aykırı ilaç kullanılması yasa dışıdır ve bitki zehirlenmesine sebep olabilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

