HASEKİKÜPESİ (Aquilegia sp.) HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Pas : Puccinia recondita var. agropyri mantarı ile sebep olunan bu "pas" hastalığı; hasekiküpesi'nden başka kurtboğan (Aconitum sp.), kırlalesi (Anemona sp.), ormanasması (Clematis sp.) ve düğünçiçeği'inde (Delphinium sp.) de zuhur
eder. Mantarm ara konukçusu tabiattaki çayırot'larıdır. Mücadele ; kıymetli bitkilerin korunmasında "ıslanabilir kükürt", püskürtme maddeleri ile kullanılabilir.
Yaprak Lekelenmesi: Yağmurlu mevsimlerde Septoria açuilegia ve Cercospora açuilegiae mantar'ları, yaprak'larda "lekelenme"ye sebep olmak özelliğindedir. Mücadele : Hastalık etmeni mantar yaşlı ve etkilenmiş yapraklarda kışlar. Böyle yapraklar büyüme mevsiminin sonunda toplanmalı ve yok edilmelidir. Bu uygulama yaprak lekelenmesinin denetim altında tutmaya yeterlidir, bununla beraber şartların gerektirdiği yerlerde "benlat" veya "kaptan" püskürtme maddeleri kullanılabilir.
Ascochyta aquilegiae mantan'nın etkisi ile, hasekiküpesi bitkisi'nin yaprak'larında; leke'ler ortaya çıkar; lekelerin esmer-siyah renkte, yuvarlak biçimde ve belirgin sınır çizgilidir. Ğloeosporium aquilegiae mantan'nın etkisi yaprak'larda kahve renkli leke'lere sebep olur. Yaprak lekelenmesine sebep olan diğer bir mantar da Marssonina aquilegiae'Ğ\r.
Küf : Sclerotinia sclerotiorum mantan'nın etkisi; hasekiküpesi bitkisi'nde beyaz leke'ler oluşması ve "sap çürümesi"dir. Bitki'de "ölüm" olgusu da ortaya çıkabilir.
Çürüklük : "Tepe çürüklüğü" etmenlerinden Pellicularia rolfsii ve Sclerotinia sclerotiorum mantarları tepe ve gövdede etki yaratır/Bu çürüklükleri gövdelerin ve yaprakların kuruması ve solması takip eder. Bitkinin bütünü sonunda ölür. Geniş, yassı ve siyah veya küçük ve yuvarlak sklerotium'lar, çürümüş gövdelerde görülebilir boyuttadır. Bu ayni mantarlar çok çeşitli otsu süs bitkilerine de hücum eder. Mücadele ; bulaşık bitkiler ve bunların etrafındaki toprak hemen uzaklaştırılır ve yok edilir; aynı yere yeniden dikimden önce toprak pastörize edilir; bitkinin etrafındaki tarım faaliyeti toprağı tamamen kuru tuttuğundan, mantarın yayılışını önlemektedir.
"Kök çürüklüğü" hastalığı etmenlerden, Pythium mamillatum, Phymatotrichum omnivorum ve Pellicularia fılamentosa mantarlarının herhangi birinin bitkiyi istila etmesi sonucu köklerin çürümesi ortaya çıkar. Mücadelesi için etkili bir usul bilinmemektedir; mantarların istila edildiği topraklara dikim yapmaktan kaçınılmalıdır.
Mozayik : Hıyar'daki (Cucumis sativus) mozayik virüsü; hasekiküpesi bitkisini bodurlaştırır, çiçeklenmeyi önler ve belirgin bir yaprak alacalanması doğurur. ■■
Mücadele : Bulaşık bitkiler toparlanır ve yok edilir. Bit (Aphid) çeşidinden böcekler "malathion" püskürtme maddeleri ile denetim altında tutulur. Hasekiküpesi bitkilerini, hıyar'daki mozayik virüsü'ne karşı hassas olan bitkilere yakın dikmekten kaçınılmalıdır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Park-Bahçe Çiçeği)
Pas : Puccinia recondita var. agropyri mantarı ile sebep olunan bu "pas" hastalığı; hasekiküpesi'nden başka kurtboğan (Aconitum sp.), kırlalesi (Anemona sp.), ormanasması (Clematis sp.) ve düğünçiçeği'inde (Delphinium sp.) de zuhur
eder. Mantarm ara konukçusu tabiattaki çayırot'larıdır. Mücadele ; kıymetli bitkilerin korunmasında "ıslanabilir kükürt", püskürtme maddeleri ile kullanılabilir.
Yaprak Lekelenmesi: Yağmurlu mevsimlerde Septoria açuilegia ve Cercospora açuilegiae mantar'ları, yaprak'larda "lekelenme"ye sebep olmak özelliğindedir. Mücadele : Hastalık etmeni mantar yaşlı ve etkilenmiş yapraklarda kışlar. Böyle yapraklar büyüme mevsiminin sonunda toplanmalı ve yok edilmelidir. Bu uygulama yaprak lekelenmesinin denetim altında tutmaya yeterlidir, bununla beraber şartların gerektirdiği yerlerde "benlat" veya "kaptan" püskürtme maddeleri kullanılabilir.
Ascochyta aquilegiae mantan'nın etkisi ile, hasekiküpesi bitkisi'nin yaprak'larında; leke'ler ortaya çıkar; lekelerin esmer-siyah renkte, yuvarlak biçimde ve belirgin sınır çizgilidir. Ğloeosporium aquilegiae mantan'nın etkisi yaprak'larda kahve renkli leke'lere sebep olur. Yaprak lekelenmesine sebep olan diğer bir mantar da Marssonina aquilegiae'Ğ\r.
Küf : Sclerotinia sclerotiorum mantan'nın etkisi; hasekiküpesi bitkisi'nde beyaz leke'ler oluşması ve "sap çürümesi"dir. Bitki'de "ölüm" olgusu da ortaya çıkabilir.
Çürüklük : "Tepe çürüklüğü" etmenlerinden Pellicularia rolfsii ve Sclerotinia sclerotiorum mantarları tepe ve gövdede etki yaratır/Bu çürüklükleri gövdelerin ve yaprakların kuruması ve solması takip eder. Bitkinin bütünü sonunda ölür. Geniş, yassı ve siyah veya küçük ve yuvarlak sklerotium'lar, çürümüş gövdelerde görülebilir boyuttadır. Bu ayni mantarlar çok çeşitli otsu süs bitkilerine de hücum eder. Mücadele ; bulaşık bitkiler ve bunların etrafındaki toprak hemen uzaklaştırılır ve yok edilir; aynı yere yeniden dikimden önce toprak pastörize edilir; bitkinin etrafındaki tarım faaliyeti toprağı tamamen kuru tuttuğundan, mantarın yayılışını önlemektedir.
"Kök çürüklüğü" hastalığı etmenlerden, Pythium mamillatum, Phymatotrichum omnivorum ve Pellicularia fılamentosa mantarlarının herhangi birinin bitkiyi istila etmesi sonucu köklerin çürümesi ortaya çıkar. Mücadelesi için etkili bir usul bilinmemektedir; mantarların istila edildiği topraklara dikim yapmaktan kaçınılmalıdır.
Mozayik : Hıyar'daki (Cucumis sativus) mozayik virüsü; hasekiküpesi bitkisini bodurlaştırır, çiçeklenmeyi önler ve belirgin bir yaprak alacalanması doğurur. ■■
Mücadele : Bulaşık bitkiler toparlanır ve yok edilir. Bit (Aphid) çeşidinden böcekler "malathion" püskürtme maddeleri ile denetim altında tutulur. Hasekiküpesi bitkilerini, hıyar'daki mozayik virüsü'ne karşı hassas olan bitkilere yakın dikmekten kaçınılmalıdır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

