Tweet
HUŞ (Betula sp.) HASTALIKLARI
(Ağaç)
Yaprak Kabarcığı: Taphrina camea ve T. bacteriosperma mantarları türleri birçok huş türünde kırmızı kabarcık ve yaprak kıvrılması husule getirirler. T. flava mantarı, bozhuş'da (Betula populifolia) sarı "kabarcıklar oluşturur. Mücadele ; dökülmüş olan tüm yapraklar toplanır ve yok edilir; ilkbaharda tomurcuklar patlamadan tam evvel "kükürtlü kireç" veya "ferbam" püskürtülür.
Yaprak Lekelenmesi : Gloeosporium betularum mantarı huş'larda koyu esmerden siyaha değişen kenarı olan esmer lekeler meydana getirir. Cylindrosporium betulae ise, kenarı belirgin olmayan ve daha küçük lekeler oluşturur.
Mücadele olarak; dökülmüş yaprakların toplanması ve yok edilmesi pratik denetim için yeterlidir; "bakır'lı" bir fungisid'in ilkbahar sonlarında kullanılması koruyucu olur.
"Yaprak lekelenmesi "ne sebep olan diğer mantar'lar; Gloeosporium betulae-luteae ve Septorla betulicola'6\r.
Doku Bozuklaşması : Birçok huş türü, Nectria galliğena mantarının sebep
olduğu bu hastalığa karşı duyarlıdır. \
Mantar çatallara yakın olan dallara saldırır. Açık çatlak oluşturan ve odunun açığa çıktığı çok düzensiz şişkinliklere sebep olur. Parazit ve etken mantar yayıldıkça, bozuklaşmanın sınırında kalın bir yara dokusu (kallus) gelişir. Görülebilecek yara dokusu kıvrımları ağacın hastalığın üstesinden geldiğini işaret etmektedir. Ardarda gelen yara dokusu halkaları görülebilir.
Gövde üzerindeki "bozuklaşma" oluşumları, bu kısımda gövdenin "yassılaşmasına ve "eğrilmesi"ne yol açarlar. Gövde, doku bozuklaşması ile çevrelenirse ölüm gelir.
Mücadele : Sık ağaçlıklarda gövde hastalıklı ağaçların uzaklaştırılması tavsiye edilmektedir. Dallarında bozuklaşma'lı ve ur'lu kısımlar taşıyan ağaçlardaki bozuklaşma oluşumlara budanıp yok edilir. Bozuklaşma oluşumları genç bitki kısımlarında geliştiğinden, dikimlerin araştırılması ve bozuklaşmalı genç ağaçların erkenden yok edilmesi tavsiye edilmektedir. Süs maksatlı dikimlerdeki ağaçlar sağlık bakımından kuvvetli tutulmak için gübrelenmeli ve sulanmalıdır.
Physalospora obtusa ve Diaporthe alleghaniensis mantarları da huşlarda gövdede "doku bozuklaşması" yaratır.
Uçtan Ölüm: Kuraklık ile zayıflamış ağaçlar Melanconium betulinum mantan'nın saldırısına uğrayabilir. Etmen mantar yukarı dallarda ilerleyen bir uçtan ölüme sebep olur. Mücadele ; etkilenmiş olan dallar sağlıklı oduna kadar budanır, ağaç canlandırılmak amacı ile gübrelenir ve sulanır.
Cadı Süpürgesi : Taphrina betulina ve Taphrina turgida mantar'larının etkisi ile huş ağaçlarının sürgün'lerinin ve ince darlarının negatif geotrop büyüme düzeni bozularak, bunlar birbirine gelişigüzel biçimde örülür, dolaşır.
Yaprak Pası: Fideciklerin ve olgun ağaçların bazan Melampsoridium betulinum pas mantarının saldırısına uğrar. "Lekelenme" ve "yaprak dökülmesi" ortaya çıkar.
Pas kabarcık'ları parlak kırmızımsı sarıdır. Bu kabarcıklardan çıkan sporlar yapraktan yaprağa bulaşarak hastalığı yaratırlar. Mantarın eşeyli devresi diğer (ara) konukçu olan melez ağacında (Larix sp.) "kabarcık pası" hastalığı yaratır. Karışık ormanlarda her iki konukçu da şiddetle hasar görür. Süs bitkisi dikimlerinde hastalık nadir olarak mücadele tedbiri gerektirecek kadar tahripçi hale gelmektedir.
Gerçek Külleme: Microsphaera alnive Phyllactinia corylea mantarları tarafından husule getirilir.
Odun Çürümesi : Huş ağaçlarına çok sayıda odun çürüme mantarı saldırır. Bunlardan biri Polyporus betulinus kuruyan ve ölü huşlara dadanır ve ağaç gövdesi boyunca raf veya at tırnağı biçimli, boz renkli, düzgün üreme yapıları oluşturur.
Poria obliqua, P.la&Ağata, Fomes fomentarius, F.applanatus, F.igniarius ve Tonıla Hgpiperda gibi odun tahripçisi mantarlar da canlı huş ağaçlarında "çürüme" husule getirir.
Mücadele : Odun çürümesi bir kere yerleşip yaygınlaştıktan sonra denetim altına alınması zor olmaktadır. "Yaralama"dan kaçınılması ve ağaçların "gübreleme" ile kuvvetli tutulması en iyi koruyucu uygulamalardır.
Çizgi Görünümlü Mozayik : Orman ağaçlandırmalarında yer alan bazı huş tür'lerinde "sağlık düşme"sine, "uçtan ölüm"e ve tümden "ölüm"e uğramasından elma'daki (Malus sp.) mozayik virüsü gibi virüsler sorumlu tutulmaktadır. Süs maksatlı dikimlerdeki huş'lar da etkilenebilir fakat bu daha küçük bir boyutta olur.
Yapraklarda sarıdan altın rengine değişen "çizgi lekelilik" ve "halka lekelilik"
görünümleri en dikkat çeken belirtilerdir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Ağaç)
Yaprak Kabarcığı: Taphrina camea ve T. bacteriosperma mantarları türleri birçok huş türünde kırmızı kabarcık ve yaprak kıvrılması husule getirirler. T. flava mantarı, bozhuş'da (Betula populifolia) sarı "kabarcıklar oluşturur. Mücadele ; dökülmüş olan tüm yapraklar toplanır ve yok edilir; ilkbaharda tomurcuklar patlamadan tam evvel "kükürtlü kireç" veya "ferbam" püskürtülür.
Yaprak Lekelenmesi : Gloeosporium betularum mantarı huş'larda koyu esmerden siyaha değişen kenarı olan esmer lekeler meydana getirir. Cylindrosporium betulae ise, kenarı belirgin olmayan ve daha küçük lekeler oluşturur.
Mücadele olarak; dökülmüş yaprakların toplanması ve yok edilmesi pratik denetim için yeterlidir; "bakır'lı" bir fungisid'in ilkbahar sonlarında kullanılması koruyucu olur.
"Yaprak lekelenmesi "ne sebep olan diğer mantar'lar; Gloeosporium betulae-luteae ve Septorla betulicola'6\r.
Doku Bozuklaşması : Birçok huş türü, Nectria galliğena mantarının sebep
olduğu bu hastalığa karşı duyarlıdır. \
Mantar çatallara yakın olan dallara saldırır. Açık çatlak oluşturan ve odunun açığa çıktığı çok düzensiz şişkinliklere sebep olur. Parazit ve etken mantar yayıldıkça, bozuklaşmanın sınırında kalın bir yara dokusu (kallus) gelişir. Görülebilecek yara dokusu kıvrımları ağacın hastalığın üstesinden geldiğini işaret etmektedir. Ardarda gelen yara dokusu halkaları görülebilir.
Gövde üzerindeki "bozuklaşma" oluşumları, bu kısımda gövdenin "yassılaşmasına ve "eğrilmesi"ne yol açarlar. Gövde, doku bozuklaşması ile çevrelenirse ölüm gelir.
Mücadele : Sık ağaçlıklarda gövde hastalıklı ağaçların uzaklaştırılması tavsiye edilmektedir. Dallarında bozuklaşma'lı ve ur'lu kısımlar taşıyan ağaçlardaki bozuklaşma oluşumlara budanıp yok edilir. Bozuklaşma oluşumları genç bitki kısımlarında geliştiğinden, dikimlerin araştırılması ve bozuklaşmalı genç ağaçların erkenden yok edilmesi tavsiye edilmektedir. Süs maksatlı dikimlerdeki ağaçlar sağlık bakımından kuvvetli tutulmak için gübrelenmeli ve sulanmalıdır.
Physalospora obtusa ve Diaporthe alleghaniensis mantarları da huşlarda gövdede "doku bozuklaşması" yaratır.
Uçtan Ölüm: Kuraklık ile zayıflamış ağaçlar Melanconium betulinum mantan'nın saldırısına uğrayabilir. Etmen mantar yukarı dallarda ilerleyen bir uçtan ölüme sebep olur. Mücadele ; etkilenmiş olan dallar sağlıklı oduna kadar budanır, ağaç canlandırılmak amacı ile gübrelenir ve sulanır.
Cadı Süpürgesi : Taphrina betulina ve Taphrina turgida mantar'larının etkisi ile huş ağaçlarının sürgün'lerinin ve ince darlarının negatif geotrop büyüme düzeni bozularak, bunlar birbirine gelişigüzel biçimde örülür, dolaşır.
Yaprak Pası: Fideciklerin ve olgun ağaçların bazan Melampsoridium betulinum pas mantarının saldırısına uğrar. "Lekelenme" ve "yaprak dökülmesi" ortaya çıkar.
Pas kabarcık'ları parlak kırmızımsı sarıdır. Bu kabarcıklardan çıkan sporlar yapraktan yaprağa bulaşarak hastalığı yaratırlar. Mantarın eşeyli devresi diğer (ara) konukçu olan melez ağacında (Larix sp.) "kabarcık pası" hastalığı yaratır. Karışık ormanlarda her iki konukçu da şiddetle hasar görür. Süs bitkisi dikimlerinde hastalık nadir olarak mücadele tedbiri gerektirecek kadar tahripçi hale gelmektedir.
Gerçek Külleme: Microsphaera alnive Phyllactinia corylea mantarları tarafından husule getirilir.
Odun Çürümesi : Huş ağaçlarına çok sayıda odun çürüme mantarı saldırır. Bunlardan biri Polyporus betulinus kuruyan ve ölü huşlara dadanır ve ağaç gövdesi boyunca raf veya at tırnağı biçimli, boz renkli, düzgün üreme yapıları oluşturur.
Poria obliqua, P.la&Ağata, Fomes fomentarius, F.applanatus, F.igniarius ve Tonıla Hgpiperda gibi odun tahripçisi mantarlar da canlı huş ağaçlarında "çürüme" husule getirir.
Mücadele : Odun çürümesi bir kere yerleşip yaygınlaştıktan sonra denetim altına alınması zor olmaktadır. "Yaralama"dan kaçınılması ve ağaçların "gübreleme" ile kuvvetli tutulması en iyi koruyucu uygulamalardır.
Çizgi Görünümlü Mozayik : Orman ağaçlandırmalarında yer alan bazı huş tür'lerinde "sağlık düşme"sine, "uçtan ölüm"e ve tümden "ölüm"e uğramasından elma'daki (Malus sp.) mozayik virüsü gibi virüsler sorumlu tutulmaktadır. Süs maksatlı dikimlerdeki huş'lar da etkilenebilir fakat bu daha küçük bir boyutta olur.
Yapraklarda sarıdan altın rengine değişen "çizgi lekelilik" ve "halka lekelilik"
görünümleri en dikkat çeken belirtilerdir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008