KAYNANADİLİ (İncirkaktürü, Frenkinciri, Firavuninciri, Dîkenliarmut) (Opuntia sp.) HASTALIKLARI
(Kaktüs Bitki)
Doku Ölümü : Mycosphaerella opuntiae mantarının kaynanadili'nde yarattığı bu hastalık bazı yörelerde yaygın olmaktadır. Mantar konukçuya bir kere girdikten sonra etkilenmiş olan sürgün-parça'da (segment) çok hızlı olarak yayılır, oldukça ıslak ve açık kahverengi bir "çürüklük"e yol açar. Yüzeyde mantarın spor'larını taşıyan birçok açık pembe sivilce gibi yapılar patlar ve dışarı çıkar. Belirgin olarak eğri olan bu sporlar mantarın eşeysiz devresidir ve Gloeosporium cactorum adı ile bilinir.
Mücadele : Süskaktüs'lerinin "çürüklüklerini denetlemek üzere bir tedbir geliştirmek için herhangi bir girişim yapılmamıştır. Gözükür gözükmez hastalıklı sürgün-parça'ların temiz bir biçimde kesilip atılması ve tahrip edilmesi mücadelede ilk adımdır. Çoğaltma için hiçbir hastalıklı sürgün-parça kullanılmamalıdır. Birçok kök
çürüklüğü mantarı toprakta ve yaşlı bitkilerin sürgün-parçalarında yaşadığı için, içinde çürüklük ortaya çıkan toprak uzaklaştırılır ve tezgahlar dezenfekte edilir. Kaynanadili bitkileri içinde çürüklüğün işaretleri bulunan bahçedeki durumundan taşımak tavsiye edilmektedir. Kaynanadili çoğaltması yapılan fidanlıklarda "bordobulamact" püskürtülmesi tavsiye edilir.
Çürüklük : "Yumuşak Çürüklük" hastalığı etmeni olan Gnomoniella opuntiae, kaynanadili'nde "yumuşak ve ıslak çürüklük" hasıl eder. Hastalıktan dolayı sürgün-parça'lar soluk bozumsu siyaha döner. Mücadele "doku ölümü"ndeki gibidir.
"Kuru çürüklük", Phyllosticta concava mantarı ile seralarda ve yabanikaynanadili bitkilerinde ortaya çıkar. Hastalık, küçük, siyah ve yuvarlak "leke"ler halinde başlar. Leke'ler, 5-10 santimetre boyuta ulaşıncaya kadar yavaş yavaş genişler. Mantarın konukçu bitki içerisine daha fazla ilerleyişi "yara dokusu (kallus)" oluşumu ile önlenir. Hastalıklı kısımlar, hücrelerin çökmesi ile çökük-gömülü olurlar. Mantarın birçok küçük ve siyah üreme organı, hastalıklı lekelerin yüzeyini benekli hale getirir.Sporlar çok küçüktür. Görünüş bakımından benzer olan diğer leke'ler, Mycosphaerella sp. mantarının askokarp çeşidinden üreme organlarını taşır. ^Sık sık "kuru çürüklük" ile beraber olan diğer bir mantar, açık pembe ve kalkık üreme organları sergiler ve "doku ölümü"ne sebep olur. Bu mantarlar çoğunlukla hastalıklı sürgün parçanın derin dokuları içinde gelişirler. Bu mantar da Leptodermella opuntiae'üir ve Mycosphaerella 'dan daha derinde yerleşmiş üreme organları ve daha uzun sporlar ile ayırt edilir. Mücadele, "doku ölümü"ndeki gibidir.
"Fusarium çürüklüğü" hastalığını Fusarium oxysporum var. aurantiacum mantarı husule getirir. Kaynanadili'nin genç s koyu boz veya siyahımsı renk alır; hastalanmış kısım "kum" ve "gevrek"dir. Yaşlı ölü dokular belirgin olarak çürüme'li, esmer çilli ve düzensizdir. Sürgün-parça'ların dibi de çok sık olarak hücuma uğrar.
Mücadele ; tüm hastalıklı genç bitkiler çoğaltma yastıklarından uzaklaştırılır ve yok edilir; yastıklara "bordobulamacı" püskürtülür; yüzey ıslatılmasından kaçınılır, çünkü bu işlem spor'ların bitkiden bitkiye yayılmasını sağlamak eğilimi yaratır; kuru şartlar sağlamak üzere çelikler arasında yeteri kadar geniş boşluklar bırakılır; sporlar' hastalanmış bitkilerin meyve leri ve tohumları üzerinde bulunduğu için, tohumlar eğer bitki çoğaltmada kullanılacaksa dezenfekte edilmelidir.
Kaynanadili'nde "diğer çürüklükleri doğuran diğer mantarlar arasında; Diplodia opuntiae, Aspergillus alliaceus, Phoma sp. ve Colletotrichum dematium sayılabilir.
Armillaria mellea mantan bazı kaynanadili tür'lerinde "kök çürüklüğü"ne de sebep olmaktadır.
Erwinia carotovora bakterisi ise "yumuşak ve ıslak çürüklük" husule getirmektedir.
Kömür Lekelenmesi: Stevensea vvriğhtii mantarının husule getirdiği bu hastalık, bazı yörelerde çok yaygın ve tahrip edici, bazı yörelerde ise sık görülmez. İlk önce, 5 mm kadar veya daha büyük çapta olan küçük "leke"ler gözükür, bunların herbiri genç üreme yapıları ile çevrilidir. Leke'ler gittikçe genişler fakat herbiri tek tek ve ayrı kalırlar. Mantar oldukça derine yerleşir, emici yapılarını epidermis'e olduğu kadar merkezdeki hücrelerin içerisine de salar. Stoma boşlukları, askokarp çeşidinden üreme organlarından çıkan mantar yapısı kitlesi ile doldurulur. Üreme yapıları yüzeyseldir.
Mücadele : Şiddetle hastalanmış bitki fertleri uzaklaştırılır ve yok edilir.
Güneş Kavurması : Hendersonia opuntiae mantan bazı türlerde çok ciddi
hastalık doğuran bir etmendir. Sürgün-parça'lar kırmızımsı esmerieşir ve sonunda ölürler. İlk oluşan belirtiler dikkat çeken "kuşaklardır. Hastalıklı kısmın merkezi bozumsu esmer ve çatlaklıdır. Leptosphaeria opunt/ae'nin askus'larını taşıyan başka bir üreme yapısı, Hendersonia sp. ile beraber bulunur ve bu mantar ile yanlışlıkla t karıştırılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Kaktüs Bitki)
Doku Ölümü : Mycosphaerella opuntiae mantarının kaynanadili'nde yarattığı bu hastalık bazı yörelerde yaygın olmaktadır. Mantar konukçuya bir kere girdikten sonra etkilenmiş olan sürgün-parça'da (segment) çok hızlı olarak yayılır, oldukça ıslak ve açık kahverengi bir "çürüklük"e yol açar. Yüzeyde mantarın spor'larını taşıyan birçok açık pembe sivilce gibi yapılar patlar ve dışarı çıkar. Belirgin olarak eğri olan bu sporlar mantarın eşeysiz devresidir ve Gloeosporium cactorum adı ile bilinir.
Mücadele : Süskaktüs'lerinin "çürüklüklerini denetlemek üzere bir tedbir geliştirmek için herhangi bir girişim yapılmamıştır. Gözükür gözükmez hastalıklı sürgün-parça'ların temiz bir biçimde kesilip atılması ve tahrip edilmesi mücadelede ilk adımdır. Çoğaltma için hiçbir hastalıklı sürgün-parça kullanılmamalıdır. Birçok kök
çürüklüğü mantarı toprakta ve yaşlı bitkilerin sürgün-parçalarında yaşadığı için, içinde çürüklük ortaya çıkan toprak uzaklaştırılır ve tezgahlar dezenfekte edilir. Kaynanadili bitkileri içinde çürüklüğün işaretleri bulunan bahçedeki durumundan taşımak tavsiye edilmektedir. Kaynanadili çoğaltması yapılan fidanlıklarda "bordobulamact" püskürtülmesi tavsiye edilir.
Çürüklük : "Yumuşak Çürüklük" hastalığı etmeni olan Gnomoniella opuntiae, kaynanadili'nde "yumuşak ve ıslak çürüklük" hasıl eder. Hastalıktan dolayı sürgün-parça'lar soluk bozumsu siyaha döner. Mücadele "doku ölümü"ndeki gibidir.
"Kuru çürüklük", Phyllosticta concava mantarı ile seralarda ve yabanikaynanadili bitkilerinde ortaya çıkar. Hastalık, küçük, siyah ve yuvarlak "leke"ler halinde başlar. Leke'ler, 5-10 santimetre boyuta ulaşıncaya kadar yavaş yavaş genişler. Mantarın konukçu bitki içerisine daha fazla ilerleyişi "yara dokusu (kallus)" oluşumu ile önlenir. Hastalıklı kısımlar, hücrelerin çökmesi ile çökük-gömülü olurlar. Mantarın birçok küçük ve siyah üreme organı, hastalıklı lekelerin yüzeyini benekli hale getirir.Sporlar çok küçüktür. Görünüş bakımından benzer olan diğer leke'ler, Mycosphaerella sp. mantarının askokarp çeşidinden üreme organlarını taşır. ^Sık sık "kuru çürüklük" ile beraber olan diğer bir mantar, açık pembe ve kalkık üreme organları sergiler ve "doku ölümü"ne sebep olur. Bu mantarlar çoğunlukla hastalıklı sürgün parçanın derin dokuları içinde gelişirler. Bu mantar da Leptodermella opuntiae'üir ve Mycosphaerella 'dan daha derinde yerleşmiş üreme organları ve daha uzun sporlar ile ayırt edilir. Mücadele, "doku ölümü"ndeki gibidir.
"Fusarium çürüklüğü" hastalığını Fusarium oxysporum var. aurantiacum mantarı husule getirir. Kaynanadili'nin genç s koyu boz veya siyahımsı renk alır; hastalanmış kısım "kum" ve "gevrek"dir. Yaşlı ölü dokular belirgin olarak çürüme'li, esmer çilli ve düzensizdir. Sürgün-parça'ların dibi de çok sık olarak hücuma uğrar.
Mücadele ; tüm hastalıklı genç bitkiler çoğaltma yastıklarından uzaklaştırılır ve yok edilir; yastıklara "bordobulamacı" püskürtülür; yüzey ıslatılmasından kaçınılır, çünkü bu işlem spor'ların bitkiden bitkiye yayılmasını sağlamak eğilimi yaratır; kuru şartlar sağlamak üzere çelikler arasında yeteri kadar geniş boşluklar bırakılır; sporlar' hastalanmış bitkilerin meyve leri ve tohumları üzerinde bulunduğu için, tohumlar eğer bitki çoğaltmada kullanılacaksa dezenfekte edilmelidir.
Kaynanadili'nde "diğer çürüklükleri doğuran diğer mantarlar arasında; Diplodia opuntiae, Aspergillus alliaceus, Phoma sp. ve Colletotrichum dematium sayılabilir.
Armillaria mellea mantan bazı kaynanadili tür'lerinde "kök çürüklüğü"ne de sebep olmaktadır.
Erwinia carotovora bakterisi ise "yumuşak ve ıslak çürüklük" husule getirmektedir.
Kömür Lekelenmesi: Stevensea vvriğhtii mantarının husule getirdiği bu hastalık, bazı yörelerde çok yaygın ve tahrip edici, bazı yörelerde ise sık görülmez. İlk önce, 5 mm kadar veya daha büyük çapta olan küçük "leke"ler gözükür, bunların herbiri genç üreme yapıları ile çevrilidir. Leke'ler gittikçe genişler fakat herbiri tek tek ve ayrı kalırlar. Mantar oldukça derine yerleşir, emici yapılarını epidermis'e olduğu kadar merkezdeki hücrelerin içerisine de salar. Stoma boşlukları, askokarp çeşidinden üreme organlarından çıkan mantar yapısı kitlesi ile doldurulur. Üreme yapıları yüzeyseldir.
Mücadele : Şiddetle hastalanmış bitki fertleri uzaklaştırılır ve yok edilir.
Güneş Kavurması : Hendersonia opuntiae mantan bazı türlerde çok ciddi
hastalık doğuran bir etmendir. Sürgün-parça'lar kırmızımsı esmerieşir ve sonunda ölürler. İlk oluşan belirtiler dikkat çeken "kuşaklardır. Hastalıklı kısmın merkezi bozumsu esmer ve çatlaklıdır. Leptosphaeria opunt/ae'nin askus'larını taşıyan başka bir üreme yapısı, Hendersonia sp. ile beraber bulunur ve bu mantar ile yanlışlıkla t karıştırılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

