Tweet
KESTANE (Castanea sp.) HASTALIKLARI
(Ağaç)
Yanıklık (Kestane Ölümü) : Endothia parasitica mantarının sebep olduğu bu hastalık kestane'yi yok etmektedir. Sürgün ve dallarda "yanıklık" olarak gözükür. "Yanıklık" hızla gövde içerisine iner. Diğer dallara butaşma, tüm ağacın hastalanması ile beraberce çok çabuk zuhur eder.
Ağaç köklerinden ve hastalıktan tahrip edilmiş olan gövdelerden büyüyen sürgünlerin diplerinden "doku bozuklaşması" oluşumları da gelişir. Bu parazit mantarın püknid'leri bozuklaşmalı kabuğu patlatarak çıkar. Kehribar renkli ve kangal gibi spor uzantıları gelişir. Bu sporlar böcekler, kuşlar, rüzgar ve yağmur ile dağıtılır.
Askospor safhası daha sonra gelişir. Askospor geliştiren üreme organları uzun boyunludur, sporlar ağaç kabuğundarfdışarı çıkarlar. Etmen mantar, ölü ve ölmekte olan çeşitli kestane türleri ve bazı meşeler, ayrıca kırmızıakçaağaç {Acer rubrum), sumak (Rhus sp.) ve yalancıceviz (Carya sp.) üzerinde gelişme göstermektedir.
Mücadele : Çok sayıda teklif ve tavsiye bulunmasına rağmen hiçbiri "kestane ölümü" hastalığını denetim altına alma bakımından etkili olmamıştır. Bazı kimyasal maddeler keşfetmek üzere ısrarlı çabalar sarfedilmiş, bu maddelerin ağaca şırınga edilmesi ile "doku bozuklaşması" gelişmesi denetim altına alınacaktı. Böyle kimyasal maddelerin geliştirildiğine dair çok sayıda beyan ileri sürülmüş bulunmasına rağmen, halihazırda gerçekten etkili bir maddenin mevcut olduğu şüphelidir. "Doku bozuklaşmalı" kısım içerisine zayıf (hipovirülent) bir Endothia parasitica ırkının bitkiye sokulması ile "doku bozuklaşması" olgularının sınırlandığı ve iyileşme sağlandığı; hiçbir Amerikankestanesi'nin bu hastalığa dirençli olmadığı; "kestane ölümü" mantarının denetim altına alınamaz olduğu; hastalığa dirençli olduğu bilinen Asya kestane'lerinin ele alınması gerektiği; 1920'lerde bu görüş ile ele alman birkaç Asya kestanesi'nin bu defa da "sürgün doku bozuklaşması" ve Glomerella cinğulata tarafından sebep olunan "çiçek ucu çürüklüğü" gibi hastalıklara yakalandığı bildirilmektedir.
Sürgün Doku Bozuklaşması: Cryptodiaporthe castanea mantarı birkaç başka mantar ile beraber Asya kökenli kestane türlerinin sürgünlerinin yanıklığa uğramasını sağlar. "Kestane ölümü, yanıklığı" hastalığına oldukça dayanıklı olan türlerde "sürgün doku bozuklaşması" büyük ölçüde tahrip yapabilmektedir.
Mücadele: "Sürgün yanıklığı" hastalığı zayıf gelişen ağaçlarda çok etkili olmaktadır. Ağaçları kuvvetli tutma mantar saldırılarının önüne geçecektir. Dikim yerleri dikkatle seçilir, kuvvetli gelişmeyi sağlamak üzere gübreleme ve sulama yapılır. Ağaçlara
lüzumsuz yere hasar vermekten kaçınılır. Çünkü etmen mantar kabuktan giriş yapar ve kolayca hastalık yaratır. Yaz başlarında ağaçlar dikkatle gözden geçirilir, hastalık belirtileri çok belirgin ise etkilenmiş sürgünler sağlam oduna kadar budanır ve yok edilir. Gövde veya geniş dallar üzerindeki iri doku bozuklaşması oluşumları kesilip yok edilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Ağaç)
Yanıklık (Kestane Ölümü) : Endothia parasitica mantarının sebep olduğu bu hastalık kestane'yi yok etmektedir. Sürgün ve dallarda "yanıklık" olarak gözükür. "Yanıklık" hızla gövde içerisine iner. Diğer dallara butaşma, tüm ağacın hastalanması ile beraberce çok çabuk zuhur eder.
Ağaç köklerinden ve hastalıktan tahrip edilmiş olan gövdelerden büyüyen sürgünlerin diplerinden "doku bozuklaşması" oluşumları da gelişir. Bu parazit mantarın püknid'leri bozuklaşmalı kabuğu patlatarak çıkar. Kehribar renkli ve kangal gibi spor uzantıları gelişir. Bu sporlar böcekler, kuşlar, rüzgar ve yağmur ile dağıtılır.
Askospor safhası daha sonra gelişir. Askospor geliştiren üreme organları uzun boyunludur, sporlar ağaç kabuğundarfdışarı çıkarlar. Etmen mantar, ölü ve ölmekte olan çeşitli kestane türleri ve bazı meşeler, ayrıca kırmızıakçaağaç {Acer rubrum), sumak (Rhus sp.) ve yalancıceviz (Carya sp.) üzerinde gelişme göstermektedir.
Mücadele : Çok sayıda teklif ve tavsiye bulunmasına rağmen hiçbiri "kestane ölümü" hastalığını denetim altına alma bakımından etkili olmamıştır. Bazı kimyasal maddeler keşfetmek üzere ısrarlı çabalar sarfedilmiş, bu maddelerin ağaca şırınga edilmesi ile "doku bozuklaşması" gelişmesi denetim altına alınacaktı. Böyle kimyasal maddelerin geliştirildiğine dair çok sayıda beyan ileri sürülmüş bulunmasına rağmen, halihazırda gerçekten etkili bir maddenin mevcut olduğu şüphelidir. "Doku bozuklaşmalı" kısım içerisine zayıf (hipovirülent) bir Endothia parasitica ırkının bitkiye sokulması ile "doku bozuklaşması" olgularının sınırlandığı ve iyileşme sağlandığı; hiçbir Amerikankestanesi'nin bu hastalığa dirençli olmadığı; "kestane ölümü" mantarının denetim altına alınamaz olduğu; hastalığa dirençli olduğu bilinen Asya kestane'lerinin ele alınması gerektiği; 1920'lerde bu görüş ile ele alman birkaç Asya kestanesi'nin bu defa da "sürgün doku bozuklaşması" ve Glomerella cinğulata tarafından sebep olunan "çiçek ucu çürüklüğü" gibi hastalıklara yakalandığı bildirilmektedir.
Sürgün Doku Bozuklaşması: Cryptodiaporthe castanea mantarı birkaç başka mantar ile beraber Asya kökenli kestane türlerinin sürgünlerinin yanıklığa uğramasını sağlar. "Kestane ölümü, yanıklığı" hastalığına oldukça dayanıklı olan türlerde "sürgün doku bozuklaşması" büyük ölçüde tahrip yapabilmektedir.
Mücadele: "Sürgün yanıklığı" hastalığı zayıf gelişen ağaçlarda çok etkili olmaktadır. Ağaçları kuvvetli tutma mantar saldırılarının önüne geçecektir. Dikim yerleri dikkatle seçilir, kuvvetli gelişmeyi sağlamak üzere gübreleme ve sulama yapılır. Ağaçlara
lüzumsuz yere hasar vermekten kaçınılır. Çünkü etmen mantar kabuktan giriş yapar ve kolayca hastalık yaratır. Yaz başlarında ağaçlar dikkatle gözden geçirilir, hastalık belirtileri çok belirgin ise etkilenmiş sürgünler sağlam oduna kadar budanır ve yok edilir. Gövde veya geniş dallar üzerindeki iri doku bozuklaşması oluşumları kesilip yok edilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008