Tweet
KIRLALESİ (Manisalalesi, Numanşakayığı, Taçlıkırlalesi, Rüzgarçîçeği) (Anemone sp.) HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Çok sayıdaki "yaprak lekelenmesi" yaratan mantar, kırlalesi'nin hem yetiştirilen hem de yabani türlerinde zuhur eder. Bu mantarlar arasında; Cercospora pulsatillae, Cercosporella fıfiformis, Phyllosticta anemones, P. anemonicola, Ramularia ranuncuU, Septoria anemones ve S. punicea, Didymaria didyma sayılabilir. Mücadele bakımından, kıymetli bitkiler "bakır'lı fungisidlerin dönem dönem uygulanması ile bu hastalıklardan korunabilir.
Başka bir "lekelenme" hastalığına sebep olan mantar Synchytrium anemones'm etkisi ile çiçekler lekelenme halinde "renk bozulması"na uğrar, bodurlaşır, çarpıklaşır ve düşer. Yapraklar ve gövdeler de lekelenir. Mücadele için, çok kötü etkilenmiş bitkiler ortadan kaldırılır, lekelenen çiçekler ve yapraklar uzaklaştırılır.
Yalancı Külleme: Plasmopara pygmaea mantarı sebebi ile kırlalesi yapraklarının
alt yüzü ince ve beyaz renkli "külleme" ile kaplanır. Bitkiler "renk bozulmasına
uğrar. Ercikler (stamen) atılır ve düşer. ?
Mücadele : "Lekelenme hastalıklarına uygulanan tedbirler kullanılır.
Rastık : Urocystis anemones mantarının etkisi ile yaprak sap'larının ve yaprak ayalarının şişmiş kısımlarında koyu kahverengi tozlu "kabarcıklar gözükür. Bunlar epidermis'i parçalar ve sporlarını saçar. Spor'lar toplar halinde birleşir. Bu rastık mantarı köklü çeliklerde kışlar.
Mücadele : Hastalıklı yapraklar uzaklaştırılır ve teneke çöp kutusuna konur. Çoğaltma için sadece hastalıksız bitkilerden alman sağlam kök çelikleri kullanılır.
Pas : Tranzschelia pruni-spinosae mantarı tarafından sebep olunan sistemik bir hastalıktır. İlkbahar başlarında kırlalesi'nin olağandışı gelişmesini teşvik eder. Ara konukçular, kiraz (Prunus avium) ve erik (P. domestica) gibi bitkilerdir. Mücadele olarak, hastalıklı bitkiler kazılarak çıkarılır ve yok edilir; eğer erik-kiraz gibi birkilerin türleri, kırlalesi'nin civarında yetiştirilmezse, bu "pas" hastalığı da ortaya çıkmaz.
Tranzschelia fusca, yapraklarda ve bitki taç kısmında "kalınlaşma" ve "soluklaşma" hastalığına sebep olur. Yaprakların alt tarafında esmer renkli "çıkıntılar gelişir. Bu mantar, bitkinin yeraltı gövdesi (rhizom) kısmında kışlar.
Tranzschelia (Puccinia) fusca mantan'nın etkisi ile; yaprak'lar başlangıçta soluk yeşil, daha sonra koyu kahve renk alır; mantarın üreme yapı'ları (aecidium yatağı) yaprak alt yüzünde oluşur; "kışlama" bitki'nin kökü'nde olur. Benzer biçimde pas hastalığı yaratan diğer bir mantar Aecidium leucospermun''dur; bunun yarattığı hastalık'da, yaprak'lar başlangıçta soluk yeşil renk ve kötü biçim alırlar, yaprak sapı uzama yapar; yaprak alt yüzündeki üreme yapı'ları beyazdır; hastalık etmeni mantar ana kök'de yaşar. Aecidium punctetum mantarı da manisalalesi bitkisi'nde pas hastalığı yapmaktadır.
Pas hastalığına sebep olan diğer türler arasında Tranzschelia suffusca, T. tucsonensis, T. cohaesa, Puccinia recondita var. agropyh sayılabilir.
Çürüklük : "Kök boynu çürüklüğü" etmeni olan Botrytis cinerea mantarı zaman zaman bitkinin topraküstü kısımlarında büyük boyutta hasar yaratır. "Yatay yeraltı gövdesi çürüklüğü"nde kullanılan mücadele önlemleri uygulanır.
"Yatay yeraltı gövdesi çürüklüğü" hastalığının etmeni olan Pellicularia rolfsii ve
Sclerotium delphinii mantarları bitkinin ölümünü takip ederek soğan kısımlarının çürüme'sini gerçekleştirir. Çürüklüğe bu toprak mantarları sebep olmaktadır.
Mücadele : Toprak kazılır, hastalıklı bitkiler ve bunların yakın çevresindeki toprak tahrip edilir. Kalan toprak sıcaklık veya kimyasal maddeler ile muamele edilir.
Şişkinlik : Urocystis (Tuburcinia) anemones mantarı manisalalesi bitki'lerini yapraklarında ve çiçek sap'larında "şişkinlik" oluşumlarına sebep olur. Bu şişkinlik'ler mantarın yaz sporlarını veren üreme yapısı'dır (uredo yatağı); bunlardan çıkan kahverenkli uredospor'lar bulaşmaları sağlarlar. Mantar, "kışlama"yı kök'lerde yapar.
Virüs : Bir virüs hastalığı olan "mozayik", kırlalesi'nde görülmüştür. Mücadelesi için, etkilenmiş bitkiler toplanır ve yok edilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Çok sayıdaki "yaprak lekelenmesi" yaratan mantar, kırlalesi'nin hem yetiştirilen hem de yabani türlerinde zuhur eder. Bu mantarlar arasında; Cercospora pulsatillae, Cercosporella fıfiformis, Phyllosticta anemones, P. anemonicola, Ramularia ranuncuU, Septoria anemones ve S. punicea, Didymaria didyma sayılabilir. Mücadele bakımından, kıymetli bitkiler "bakır'lı fungisidlerin dönem dönem uygulanması ile bu hastalıklardan korunabilir.
Başka bir "lekelenme" hastalığına sebep olan mantar Synchytrium anemones'm etkisi ile çiçekler lekelenme halinde "renk bozulması"na uğrar, bodurlaşır, çarpıklaşır ve düşer. Yapraklar ve gövdeler de lekelenir. Mücadele için, çok kötü etkilenmiş bitkiler ortadan kaldırılır, lekelenen çiçekler ve yapraklar uzaklaştırılır.
Yalancı Külleme: Plasmopara pygmaea mantarı sebebi ile kırlalesi yapraklarının
alt yüzü ince ve beyaz renkli "külleme" ile kaplanır. Bitkiler "renk bozulmasına
uğrar. Ercikler (stamen) atılır ve düşer. ?
Mücadele : "Lekelenme hastalıklarına uygulanan tedbirler kullanılır.
Rastık : Urocystis anemones mantarının etkisi ile yaprak sap'larının ve yaprak ayalarının şişmiş kısımlarında koyu kahverengi tozlu "kabarcıklar gözükür. Bunlar epidermis'i parçalar ve sporlarını saçar. Spor'lar toplar halinde birleşir. Bu rastık mantarı köklü çeliklerde kışlar.
Mücadele : Hastalıklı yapraklar uzaklaştırılır ve teneke çöp kutusuna konur. Çoğaltma için sadece hastalıksız bitkilerden alman sağlam kök çelikleri kullanılır.
Pas : Tranzschelia pruni-spinosae mantarı tarafından sebep olunan sistemik bir hastalıktır. İlkbahar başlarında kırlalesi'nin olağandışı gelişmesini teşvik eder. Ara konukçular, kiraz (Prunus avium) ve erik (P. domestica) gibi bitkilerdir. Mücadele olarak, hastalıklı bitkiler kazılarak çıkarılır ve yok edilir; eğer erik-kiraz gibi birkilerin türleri, kırlalesi'nin civarında yetiştirilmezse, bu "pas" hastalığı da ortaya çıkmaz.
Tranzschelia fusca, yapraklarda ve bitki taç kısmında "kalınlaşma" ve "soluklaşma" hastalığına sebep olur. Yaprakların alt tarafında esmer renkli "çıkıntılar gelişir. Bu mantar, bitkinin yeraltı gövdesi (rhizom) kısmında kışlar.
Tranzschelia (Puccinia) fusca mantan'nın etkisi ile; yaprak'lar başlangıçta soluk yeşil, daha sonra koyu kahve renk alır; mantarın üreme yapı'ları (aecidium yatağı) yaprak alt yüzünde oluşur; "kışlama" bitki'nin kökü'nde olur. Benzer biçimde pas hastalığı yaratan diğer bir mantar Aecidium leucospermun''dur; bunun yarattığı hastalık'da, yaprak'lar başlangıçta soluk yeşil renk ve kötü biçim alırlar, yaprak sapı uzama yapar; yaprak alt yüzündeki üreme yapı'ları beyazdır; hastalık etmeni mantar ana kök'de yaşar. Aecidium punctetum mantarı da manisalalesi bitkisi'nde pas hastalığı yapmaktadır.
Pas hastalığına sebep olan diğer türler arasında Tranzschelia suffusca, T. tucsonensis, T. cohaesa, Puccinia recondita var. agropyh sayılabilir.
Çürüklük : "Kök boynu çürüklüğü" etmeni olan Botrytis cinerea mantarı zaman zaman bitkinin topraküstü kısımlarında büyük boyutta hasar yaratır. "Yatay yeraltı gövdesi çürüklüğü"nde kullanılan mücadele önlemleri uygulanır.
"Yatay yeraltı gövdesi çürüklüğü" hastalığının etmeni olan Pellicularia rolfsii ve
Sclerotium delphinii mantarları bitkinin ölümünü takip ederek soğan kısımlarının çürüme'sini gerçekleştirir. Çürüklüğe bu toprak mantarları sebep olmaktadır.
Mücadele : Toprak kazılır, hastalıklı bitkiler ve bunların yakın çevresindeki toprak tahrip edilir. Kalan toprak sıcaklık veya kimyasal maddeler ile muamele edilir.
Şişkinlik : Urocystis (Tuburcinia) anemones mantarı manisalalesi bitki'lerini yapraklarında ve çiçek sap'larında "şişkinlik" oluşumlarına sebep olur. Bu şişkinlik'ler mantarın yaz sporlarını veren üreme yapısı'dır (uredo yatağı); bunlardan çıkan kahverenkli uredospor'lar bulaşmaları sağlarlar. Mantar, "kışlama"yı kök'lerde yapar.
Virüs : Bir virüs hastalığı olan "mozayik", kırlalesi'nde görülmüştür. Mücadelesi için, etkilenmiş bitkiler toplanır ve yok edilir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008