KİRLİHANIM (Zinya, Cinya) (Zinnia sp.) HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Gerçek Külleme : Erysiphe cichoracearum mantarının kirlihanım bitkisinde yarattığı "gerçek külleme" hastalığı'nda, kül-boz renkli bir küf yapısı yaprakları örter. Her nerede zinya yetiştirilirse bu hastalık görülür. Mantarın üreme organlarının tohum ile taşındığı bilinmektedir.
Mücadele: Külleme görülür görülmez hemen "benlat". "akti-dion PM". "karathan" ve "ıslanabilir kükürt" ilaçlarından biri püskürtülür.
Yanıklık : Alternaria zinniae mantarının yarattığı çok yaygın ve fazla rahatsızlık veren "yanıklık" hastalığı'nda, bozumsu merkezleri olan küçük ve kırmızımsı esmer . "leke"ler ilk belirtilerdir. Gövdelerde koyu esmer "doku bozuklaşması" oluşumları da gelişir. Çiçekler lekelenir ve aynı zamanda büsbütün "yanıklı" duruma gelirler.
Mücadele : Etmen mantar tohum ile taşınabildiğinden, tohumlar ekilmeden önce * 50 oC'Iik sıcak su ile 30 dakika işleme sokulur. Daha sonra soğutulur ve kurutulurlar. Bir yıldan daha yaşlı tohumlar bu işlem ile şiddetli olarak yaralanabilirler. Büyüme mevsimi sırasındaki koruma sık sık "fore", "maneb" veya "ferbam" ilaçlarından < birinin püskürtülmesi ile sağlanabilir.
Kök ve Gövde Çürüklüğü : Toprak mantarlarından Pelliculaha rolfsii, Fusahum sp., Sclerotinia sclerotiorum ve Phytophthora cryptoğaea, "çürüklükler meydana getirerek zinya yetiştirme alanlarında büyük kayıplar yaratırlar. Mücadele için, "buhar" ile toprak pastörizasyonu yapılır.
Başka Mantar Hastalıkları : Mantarlardan Pellicularia filamentosa ile "devrilme", Cercospora zinniae ile "yaprak lekelenmesi", Botıytis cinerea ile "gövde doku bozuklaşması" ve Choanephora sp. ile "çiçek yanıklığı" hastalıkları ortaya çıkar.
Solgunluk: Pseudomonas solanacearum bakterisi zinya'da "solgunluk" hastalığı yaratır. Mücadele için, buhar ile pastörize edilmiş toprakta temiz ve işlem görmüş tohum kullanılır.
Virüs : Zinya'yı birçok virüs hastalığı etkilemektedir. En yaygın ve baskın olanlar arasında; kabak'daki (Cucurbita sp.) mozayik virüsü ile "mozayik", domates'deki (Solanum lycopersicum) lekeli solgunluk virüsü ile "lekeli solgunluk" ve pancar'daki (Beta vulgaris) kıvrık tepelilik virüsü ile "kıvrık tepelilik" hastalıkları bulunmaktadır.
Mücadele : Hastalıklı bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir. Bu virüsleri yayan emici böcekleri denetim altına almak üzere birkaç hafta boyunca haftada bir "malathion" püskürtmesi yapılır.
Sararma : Zinya bitkisi'nde, Mikoplazma-benzeri bir organizma tarafından "sararma" hastalığı ortaya çıkarılır.
Nematod : Nematod'lardan Aphelenchoides ritzema-bosi ile zinna bitkisi yapraklarında "köşeli lekelenme", Meloidogyne incognita ile "kök yumrusu" hastalıklan ortaya çıkar. Mücadele için, nematod'lara uygulanan genel usuller kullanılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Park-Bahçe Çiçeği)
Gerçek Külleme : Erysiphe cichoracearum mantarının kirlihanım bitkisinde yarattığı "gerçek külleme" hastalığı'nda, kül-boz renkli bir küf yapısı yaprakları örter. Her nerede zinya yetiştirilirse bu hastalık görülür. Mantarın üreme organlarının tohum ile taşındığı bilinmektedir.
Mücadele: Külleme görülür görülmez hemen "benlat". "akti-dion PM". "karathan" ve "ıslanabilir kükürt" ilaçlarından biri püskürtülür.
Yanıklık : Alternaria zinniae mantarının yarattığı çok yaygın ve fazla rahatsızlık veren "yanıklık" hastalığı'nda, bozumsu merkezleri olan küçük ve kırmızımsı esmer . "leke"ler ilk belirtilerdir. Gövdelerde koyu esmer "doku bozuklaşması" oluşumları da gelişir. Çiçekler lekelenir ve aynı zamanda büsbütün "yanıklı" duruma gelirler.
Mücadele : Etmen mantar tohum ile taşınabildiğinden, tohumlar ekilmeden önce * 50 oC'Iik sıcak su ile 30 dakika işleme sokulur. Daha sonra soğutulur ve kurutulurlar. Bir yıldan daha yaşlı tohumlar bu işlem ile şiddetli olarak yaralanabilirler. Büyüme mevsimi sırasındaki koruma sık sık "fore", "maneb" veya "ferbam" ilaçlarından < birinin püskürtülmesi ile sağlanabilir.
Kök ve Gövde Çürüklüğü : Toprak mantarlarından Pelliculaha rolfsii, Fusahum sp., Sclerotinia sclerotiorum ve Phytophthora cryptoğaea, "çürüklükler meydana getirerek zinya yetiştirme alanlarında büyük kayıplar yaratırlar. Mücadele için, "buhar" ile toprak pastörizasyonu yapılır.
Başka Mantar Hastalıkları : Mantarlardan Pellicularia filamentosa ile "devrilme", Cercospora zinniae ile "yaprak lekelenmesi", Botıytis cinerea ile "gövde doku bozuklaşması" ve Choanephora sp. ile "çiçek yanıklığı" hastalıkları ortaya çıkar.
Solgunluk: Pseudomonas solanacearum bakterisi zinya'da "solgunluk" hastalığı yaratır. Mücadele için, buhar ile pastörize edilmiş toprakta temiz ve işlem görmüş tohum kullanılır.
Virüs : Zinya'yı birçok virüs hastalığı etkilemektedir. En yaygın ve baskın olanlar arasında; kabak'daki (Cucurbita sp.) mozayik virüsü ile "mozayik", domates'deki (Solanum lycopersicum) lekeli solgunluk virüsü ile "lekeli solgunluk" ve pancar'daki (Beta vulgaris) kıvrık tepelilik virüsü ile "kıvrık tepelilik" hastalıkları bulunmaktadır.
Mücadele : Hastalıklı bitkiler uzaklaştırılır ve yok edilir. Bu virüsleri yayan emici böcekleri denetim altına almak üzere birkaç hafta boyunca haftada bir "malathion" püskürtmesi yapılır.
Sararma : Zinya bitkisi'nde, Mikoplazma-benzeri bir organizma tarafından "sararma" hastalığı ortaya çıkarılır.
Nematod : Nematod'lardan Aphelenchoides ritzema-bosi ile zinna bitkisi yapraklarında "köşeli lekelenme", Meloidogyne incognita ile "kök yumrusu" hastalıklan ortaya çıkar. Mücadele için, nematod'lara uygulanan genel usuller kullanılır.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

