Tweet
PALMİYE HASTALIKLARI
Ağaç Palmiyelerden; BODUR PALMİYE (Chamaerops sp.);
HURMA PALMİYE (Phoenix sp.); ÇÖL PALMİYESİ (Washingtonia
sp.); ADİ PALMİYE (Sabal sp.); HİNDİSTANCEVİZİ {Cocos sp.);
HASTALIKLARI
Yaprak Siğili: Graphiola phoenis mantarı'nın etkisi ile; bodur palmiye ve hurma palmiye bitki'lerinin yaprak'larında başlangıçta çok küçük, siyah renkli, fincan biçimli, 0,2-0,3 cm boyutunda siğil'ler belirir, bunlar mantarın üreme yapılarıdır (soruş). Daha sonra bu siğil gibi kısımlarda sarı renkli spor'lar dağılır, yaprak kısımları zaman zaman bunlardan dolayı sarı renk ile örtülür. Hasar "yaprak ölümü"dür. Mücadele : Yapraklara "thiofanatmetil", "bakırhidroksit" ve "bakıroksiklorid" püskürtmesi etkili olmaktadır.
Yaprak Lekelenmesi: Hurma palmiyesi'nde Exosporium palmivorum mantarının "yaprak lekelenmesi" etkisi, yetersiz ışık verilen seralarda özellikle ciddi olmaktadır. "Lekeler; küçük, yuvarlak, sarımsı ve saydamdır, yağ lekesi'ne benzemektedir, büyüdükçe esmerleşebilir. Bunlar, geniş ve düzensiz bö*z-esmer çil'ler oluşturmak üzere birleşirler ve yaprağın "ölümü" sonucunu getirirler. Spor'lar uzun, çomak gibi, birkaç hücreli ve esmerdir. Bunlar demet halinde ve kısa dip hücreli olarak oluşturulurlar. Mücadelesi "yalancı rastık"da olduğu gibidir.
Yaprak'larda "lekeleme" yaratan mantar'lar arasında; Colletotrichum kentiae, Gloeosporium palmarum, G. nanoti, Cylindrocladium macrosporum sayılabilir.
Yaprak Yanıklığı : Pestalotia palmarum mantarı Cocos romazoffiana (plumosus)'da ve başka palmiye'lerde yaprakların eksenine ve yaprak saplarının yaprakçıklara bağlandığı noktaya bulaşır. Mantar daha derin dokulara işler ve esmer bir "renk bozulmasına sebep olur. Yaprak ayalarında boz-esmer "leke"ler gelişir ve bunlar geniş "çil"ler oluşturmak üzere birleşirler. Ayırt edici çıkıntıları bulunan esmer bölmeli sporlar, yaprakların üst kısımlarında siyah kitleler halinde gelişir.
Pestalotia palmicola ile sebep olunan "yanıklık" hastalığı Phoenix sp. (hurma palmiyesi), Cocos sp. (Hindistancevizi) ve Washingtonia sp. (çölpalmiyesi) cinslerinde çok tahripçi olmaktadır. "Yanıklık" yaprak uçlarında başlar ve yaprak sapma doğru ilerler, dokuları esmerleştirerek öldürür. Mücadele ; "bakır'lı" ilaçlar belki bu hastalıkları denetim altına alacaktır.
Halihazırda çölpalmiyesi (Washintonia sp.) cinsinin başka bir ciddi "yaprak yanıklığı" hastalığı etmeni Cylindrocladium macrosporium'öur. Çok sayıda, küçük, açık renkli kenara sahip ve koyu esmer "leke"ler, yaprakların görünüş biçimini bozar.
Penicililum vermoeseni mantarı süs palmiyelerinde büyük kayıplar yaratacak üç hastalık oluşturur; hurmapalmiyesi'nde (Phoenix sp.) "yaprak dibi çürüklüğü", çölpalmiyesi'nde ( Washinğtonia sp.) "tomurcuk çürüklüğü" ve Hindistancevizi'nde {Cocos romanzoffiana) "gövde doku bozuklaşması". Etkiler arasında; sıkıca çatallı tomurcuk yapraklarının yaşlısından en gencine doğru yaprak diplerinin ardarda "çürüme"si ve gövdenin "zayıflaması", "kırılması" bulunmaktadır.
Yalancı Rastık, Yaprak Kabuğu : Graphiola phoenicis mantarının saldırısına palmiyelerden; Howea sp., Phoenix sp. (hurma palmiyesi), Arecastrum sp, Washinğtonia sp. (çölpalmiyesi), Arenga sp. ve Roystonea sp. mensupları uğrar.
Bu mantar yapraklarda bir "sarı lekelenme"ye, çok sayıda "küçük-siyah kabuk'lar veya siğil'ler" oluşumuna sebep olur. Bu üreme organlarının dış kısmı koyu, sert ve boynuzsudur. İç kısımlardan birçok uzun, esnek ve üreyimsiz hüf ler çıkar. Yapının iç zan içerisinde, tozlu sarı veya açık esmer spor kitleleri ortaya çıkar. Sistem içinde bu biricik mantarın tam yeri bilinmemektedir. Şiddetle hastalıklı yapraklar hemen ölür.
Mücadele : Hastalığın ilk işaretinde hastalıklı yapraklar veya yaprak kısımları kesilip yok edilir, "bakır'lı" bir ilaç püskürtülür. Seradaki palmiye'lerin üzerindeki böcekler yüzey ıslatılmasından çok, böcek mücadele ilaçları ile denetlenir, çünkü yüzey ıslatılması uygulaması "yalancı rastık" hastalığının yayılmasına yardım eder.
Çürüklük : "Gövde çürüklüğü" etmeni olan Ganoderma sulcatum, palmiye'lerin en ciddi mantar hastalıklarından biridir. Mantarın sporları, çimen biçme makinesi veya başka aletler ile ağacın dibinde açılmış yaralardan girer. Alt yapraklar ölür ve yeni yapraklar cüce'dir. Mantarın kendine has olan üreme organları, toprak seviyesine yakın ve hasta ağacın dibinde görülür. Mücadele ; denetleme usulü geliştirilmemiştir; etkilenmiş ağaçlar uzaklaştırılır ve yok edilir; temiz ve buhar ile pastörize edilmiş olan toprak, hastalıklı ağacın civarındaki toprak ile değiştirilir.
"Gövde ve kök çürüklüğü" etmeni olan mantarlar arasında Phymatotrichum sp., Pythium sp., Armillaria sp. ve Fusarium sp. mensupları bulunmaktadır. Pythium sp.'nin yarattığı "kök çürüklüğü" hastalığı'nda, tomurcuklar bitkinin tepesinden düşünceye kadar, yaprakların birbiri ardınca "sararma"sı ve "solma"sıdır. Fusarium sp., Roystonea sp. palmiye cinsinde "kök ve gövde çürüklüğü" husule getirir. Armillaria mellea ise hurmapalmiyesi'nde (Phoenix sp.) "kök çürüklüğü"ne sebep olur. Belli palmiye yetiştirme binalarında çok sayjda Xylaria schweinitzii mantarının üreme yapıları, Howea sp. ve başka palmiye cinslerinin köklerinde gelişme yapmaktadır. Xylaria sp. mantarının başka bir türü, elma (Malus sp.) ağaçlarında "kök çürüklüğü" yarattığından dolayı, bazı sera palmiyelerinin kötü şartlarda olması belki de bu mantardandır. Mücadele; herhangi bir denetim usulü teklif edilmemektedir; önleyici tedbir olarak, yaklaşık olarak 5 santimetre kadar uzunlukta olan tüm siyah ve çomak biçimli üreme yapıları uzaklaştırılır; Gliocladium vermoeseni mantarının etkisi ile Chamaedorea sefrizii palmiyesinde "gövde çürüklüğü" husule getirir.
Siyah Kavrulma ve Öz Çürüklüğü : Ceratocystis paradoxa mantarının husule getirdiği bu hastalık, hurmapalmiyesi ekim-dikim alanlarında ve süs bitkisi bahçelerinde tahripçi olabilmektedir. Köklerin ve gövdelerin dışında bitkinin tüm yapılarında hastalık bulunur. "Ölü doku"lar, koyu esmer veya siyah, sert, ve kömür gibidir; ayrıca siyah bir "kavrulma" görünüşüne sahiptir. Mantar, yaraların yokluğu halinde bile bitkiye giriş kazanır. Hastalık, bir "uçsu tomurcuk çürüklüğü" olarak çok ciddidir.
Mücadele : Tüm hastalıklı yapraklar, yaprak dipleri ve çiçek kısımlan budanıp atılır ve yok edilir, çelikler istiladan kurtarılır. "Bakır'lı" bir ilaç püskürtülmesi umut vermektedir.
Tomurcuk Çürüklüğü ve Solgunluk : Phytophthora arecae, P. faveri ve P. palmivora mantarlarının etkisi ile Hindistancevizipalmiyesi'nde "solgunluk" ve "tomurcuk çürüklüğü" hastalıkları ortaya çıkar. Bu hastalık süs palmiye bitkisi ekim-dikim alanlarında ortaya çıktığı zaman, hastalıklı bitkilerin tepe kısımlarını kesip atmakla denetim altına alınabilir.
Solgunluk :Xantf7omonas sp. bakterisi Hindistancevizi ve bazı başka palmiye'lerde
bir "solma" ve "gövde çürüklüğü" husule getirir. Önce alt yapraklar boz renk alır ve solar. Bu olgu, gövdenin "zamklanma", iletim dokularının "renk bozulması" ve sonunda tepenin "çökmesi" belirtileri ile takıp edilir Bilinen bir mücadele önlemi yoktur
Ölümcül Sararma : Bir Mikoplazma-benzeri organizma ile sebep olunan bu yüksek derecede ölümcül hastalık ilk olarak yüzyıl önce Jamaika'da gözlenmiştir. Daha sonra Amerika'da bu hastalığın binlerce Hindistancevizi'nin (Cocos nucifera) ölümünden sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Gittikçe yayılma göstermektedir.
Başlangıç belirtisi, çiçek kurulu örtü yaprağından çıktığı zaman gerçekleşen "ölü uç" görünüşüdür. Bunu alt yaprakçıkların "yaprak ölümü" takip eder.
Başka bir belirti "kabuk soyulması"dır, bunun sonucunda boyutu ne olursa olsun Hindistancevizi meyveleri olgunlaşamadan düşerler.
Tomurcuk ölü dokulu hale gelinceye kadar ve ağaç ölünceye kadar hastalık ilerlemeye devam eder. Bazı palmiye cinslerinde ( Veitchia sp., Arikuryroba sp., Washingtonia sp. ve Pritchardia sp.) de bu hastalık "ölüm" hasıl eder.
Mücadele : Halihazırda uygulanabilir hiçbir denetim usulü yoktur. Buna rağmen, belirti gelişmesinin kesilmesi ve olağan büyümenin yeniden başlaması, etkilenmiş Hindistancevizi ağaçlarına "tetrasiklin" antibiyotiği şırmga etme ile elde edilmiştir. Hassasların yerine kullanmak üzere Jamaika'dan dirençli palmiye tohumları ithal edilmiştir. Hindistancevizi'nin "Malaya bodur" varyetesi halihazırdaki dirençli çeşitlerden biridir. Bu gerçekten bodur değildir, çünkü 1-1.5 metre boyunda olabilmektedir. 4-5 yaşma geldiği zaman çiçeklenmeye ve ceviz vermeye başlar
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Ağaç Palmiyelerden; BODUR PALMİYE (Chamaerops sp.);
HURMA PALMİYE (Phoenix sp.); ÇÖL PALMİYESİ (Washingtonia
sp.); ADİ PALMİYE (Sabal sp.); HİNDİSTANCEVİZİ {Cocos sp.);
HASTALIKLARI
Yaprak Siğili: Graphiola phoenis mantarı'nın etkisi ile; bodur palmiye ve hurma palmiye bitki'lerinin yaprak'larında başlangıçta çok küçük, siyah renkli, fincan biçimli, 0,2-0,3 cm boyutunda siğil'ler belirir, bunlar mantarın üreme yapılarıdır (soruş). Daha sonra bu siğil gibi kısımlarda sarı renkli spor'lar dağılır, yaprak kısımları zaman zaman bunlardan dolayı sarı renk ile örtülür. Hasar "yaprak ölümü"dür. Mücadele : Yapraklara "thiofanatmetil", "bakırhidroksit" ve "bakıroksiklorid" püskürtmesi etkili olmaktadır.
Yaprak Lekelenmesi: Hurma palmiyesi'nde Exosporium palmivorum mantarının "yaprak lekelenmesi" etkisi, yetersiz ışık verilen seralarda özellikle ciddi olmaktadır. "Lekeler; küçük, yuvarlak, sarımsı ve saydamdır, yağ lekesi'ne benzemektedir, büyüdükçe esmerleşebilir. Bunlar, geniş ve düzensiz bö*z-esmer çil'ler oluşturmak üzere birleşirler ve yaprağın "ölümü" sonucunu getirirler. Spor'lar uzun, çomak gibi, birkaç hücreli ve esmerdir. Bunlar demet halinde ve kısa dip hücreli olarak oluşturulurlar. Mücadelesi "yalancı rastık"da olduğu gibidir.
Yaprak'larda "lekeleme" yaratan mantar'lar arasında; Colletotrichum kentiae, Gloeosporium palmarum, G. nanoti, Cylindrocladium macrosporum sayılabilir.
Yaprak Yanıklığı : Pestalotia palmarum mantarı Cocos romazoffiana (plumosus)'da ve başka palmiye'lerde yaprakların eksenine ve yaprak saplarının yaprakçıklara bağlandığı noktaya bulaşır. Mantar daha derin dokulara işler ve esmer bir "renk bozulmasına sebep olur. Yaprak ayalarında boz-esmer "leke"ler gelişir ve bunlar geniş "çil"ler oluşturmak üzere birleşirler. Ayırt edici çıkıntıları bulunan esmer bölmeli sporlar, yaprakların üst kısımlarında siyah kitleler halinde gelişir.
Pestalotia palmicola ile sebep olunan "yanıklık" hastalığı Phoenix sp. (hurma palmiyesi), Cocos sp. (Hindistancevizi) ve Washingtonia sp. (çölpalmiyesi) cinslerinde çok tahripçi olmaktadır. "Yanıklık" yaprak uçlarında başlar ve yaprak sapma doğru ilerler, dokuları esmerleştirerek öldürür. Mücadele ; "bakır'lı" ilaçlar belki bu hastalıkları denetim altına alacaktır.
Halihazırda çölpalmiyesi (Washintonia sp.) cinsinin başka bir ciddi "yaprak yanıklığı" hastalığı etmeni Cylindrocladium macrosporium'öur. Çok sayıda, küçük, açık renkli kenara sahip ve koyu esmer "leke"ler, yaprakların görünüş biçimini bozar.
Penicililum vermoeseni mantarı süs palmiyelerinde büyük kayıplar yaratacak üç hastalık oluşturur; hurmapalmiyesi'nde (Phoenix sp.) "yaprak dibi çürüklüğü", çölpalmiyesi'nde ( Washinğtonia sp.) "tomurcuk çürüklüğü" ve Hindistancevizi'nde {Cocos romanzoffiana) "gövde doku bozuklaşması". Etkiler arasında; sıkıca çatallı tomurcuk yapraklarının yaşlısından en gencine doğru yaprak diplerinin ardarda "çürüme"si ve gövdenin "zayıflaması", "kırılması" bulunmaktadır.
Yalancı Rastık, Yaprak Kabuğu : Graphiola phoenicis mantarının saldırısına palmiyelerden; Howea sp., Phoenix sp. (hurma palmiyesi), Arecastrum sp, Washinğtonia sp. (çölpalmiyesi), Arenga sp. ve Roystonea sp. mensupları uğrar.
Bu mantar yapraklarda bir "sarı lekelenme"ye, çok sayıda "küçük-siyah kabuk'lar veya siğil'ler" oluşumuna sebep olur. Bu üreme organlarının dış kısmı koyu, sert ve boynuzsudur. İç kısımlardan birçok uzun, esnek ve üreyimsiz hüf ler çıkar. Yapının iç zan içerisinde, tozlu sarı veya açık esmer spor kitleleri ortaya çıkar. Sistem içinde bu biricik mantarın tam yeri bilinmemektedir. Şiddetle hastalıklı yapraklar hemen ölür.
Mücadele : Hastalığın ilk işaretinde hastalıklı yapraklar veya yaprak kısımları kesilip yok edilir, "bakır'lı" bir ilaç püskürtülür. Seradaki palmiye'lerin üzerindeki böcekler yüzey ıslatılmasından çok, böcek mücadele ilaçları ile denetlenir, çünkü yüzey ıslatılması uygulaması "yalancı rastık" hastalığının yayılmasına yardım eder.
Çürüklük : "Gövde çürüklüğü" etmeni olan Ganoderma sulcatum, palmiye'lerin en ciddi mantar hastalıklarından biridir. Mantarın sporları, çimen biçme makinesi veya başka aletler ile ağacın dibinde açılmış yaralardan girer. Alt yapraklar ölür ve yeni yapraklar cüce'dir. Mantarın kendine has olan üreme organları, toprak seviyesine yakın ve hasta ağacın dibinde görülür. Mücadele ; denetleme usulü geliştirilmemiştir; etkilenmiş ağaçlar uzaklaştırılır ve yok edilir; temiz ve buhar ile pastörize edilmiş olan toprak, hastalıklı ağacın civarındaki toprak ile değiştirilir.
"Gövde ve kök çürüklüğü" etmeni olan mantarlar arasında Phymatotrichum sp., Pythium sp., Armillaria sp. ve Fusarium sp. mensupları bulunmaktadır. Pythium sp.'nin yarattığı "kök çürüklüğü" hastalığı'nda, tomurcuklar bitkinin tepesinden düşünceye kadar, yaprakların birbiri ardınca "sararma"sı ve "solma"sıdır. Fusarium sp., Roystonea sp. palmiye cinsinde "kök ve gövde çürüklüğü" husule getirir. Armillaria mellea ise hurmapalmiyesi'nde (Phoenix sp.) "kök çürüklüğü"ne sebep olur. Belli palmiye yetiştirme binalarında çok sayjda Xylaria schweinitzii mantarının üreme yapıları, Howea sp. ve başka palmiye cinslerinin köklerinde gelişme yapmaktadır. Xylaria sp. mantarının başka bir türü, elma (Malus sp.) ağaçlarında "kök çürüklüğü" yarattığından dolayı, bazı sera palmiyelerinin kötü şartlarda olması belki de bu mantardandır. Mücadele; herhangi bir denetim usulü teklif edilmemektedir; önleyici tedbir olarak, yaklaşık olarak 5 santimetre kadar uzunlukta olan tüm siyah ve çomak biçimli üreme yapıları uzaklaştırılır; Gliocladium vermoeseni mantarının etkisi ile Chamaedorea sefrizii palmiyesinde "gövde çürüklüğü" husule getirir.
Siyah Kavrulma ve Öz Çürüklüğü : Ceratocystis paradoxa mantarının husule getirdiği bu hastalık, hurmapalmiyesi ekim-dikim alanlarında ve süs bitkisi bahçelerinde tahripçi olabilmektedir. Köklerin ve gövdelerin dışında bitkinin tüm yapılarında hastalık bulunur. "Ölü doku"lar, koyu esmer veya siyah, sert, ve kömür gibidir; ayrıca siyah bir "kavrulma" görünüşüne sahiptir. Mantar, yaraların yokluğu halinde bile bitkiye giriş kazanır. Hastalık, bir "uçsu tomurcuk çürüklüğü" olarak çok ciddidir.
Mücadele : Tüm hastalıklı yapraklar, yaprak dipleri ve çiçek kısımlan budanıp atılır ve yok edilir, çelikler istiladan kurtarılır. "Bakır'lı" bir ilaç püskürtülmesi umut vermektedir.
Tomurcuk Çürüklüğü ve Solgunluk : Phytophthora arecae, P. faveri ve P. palmivora mantarlarının etkisi ile Hindistancevizipalmiyesi'nde "solgunluk" ve "tomurcuk çürüklüğü" hastalıkları ortaya çıkar. Bu hastalık süs palmiye bitkisi ekim-dikim alanlarında ortaya çıktığı zaman, hastalıklı bitkilerin tepe kısımlarını kesip atmakla denetim altına alınabilir.
Solgunluk :Xantf7omonas sp. bakterisi Hindistancevizi ve bazı başka palmiye'lerde
bir "solma" ve "gövde çürüklüğü" husule getirir. Önce alt yapraklar boz renk alır ve solar. Bu olgu, gövdenin "zamklanma", iletim dokularının "renk bozulması" ve sonunda tepenin "çökmesi" belirtileri ile takıp edilir Bilinen bir mücadele önlemi yoktur
Ölümcül Sararma : Bir Mikoplazma-benzeri organizma ile sebep olunan bu yüksek derecede ölümcül hastalık ilk olarak yüzyıl önce Jamaika'da gözlenmiştir. Daha sonra Amerika'da bu hastalığın binlerce Hindistancevizi'nin (Cocos nucifera) ölümünden sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Gittikçe yayılma göstermektedir.
Başlangıç belirtisi, çiçek kurulu örtü yaprağından çıktığı zaman gerçekleşen "ölü uç" görünüşüdür. Bunu alt yaprakçıkların "yaprak ölümü" takip eder.
Başka bir belirti "kabuk soyulması"dır, bunun sonucunda boyutu ne olursa olsun Hindistancevizi meyveleri olgunlaşamadan düşerler.
Tomurcuk ölü dokulu hale gelinceye kadar ve ağaç ölünceye kadar hastalık ilerlemeye devam eder. Bazı palmiye cinslerinde ( Veitchia sp., Arikuryroba sp., Washingtonia sp. ve Pritchardia sp.) de bu hastalık "ölüm" hasıl eder.
Mücadele : Halihazırda uygulanabilir hiçbir denetim usulü yoktur. Buna rağmen, belirti gelişmesinin kesilmesi ve olağan büyümenin yeniden başlaması, etkilenmiş Hindistancevizi ağaçlarına "tetrasiklin" antibiyotiği şırmga etme ile elde edilmiştir. Hassasların yerine kullanmak üzere Jamaika'dan dirençli palmiye tohumları ithal edilmiştir. Hindistancevizi'nin "Malaya bodur" varyetesi halihazırdaki dirençli çeşitlerden biridir. Bu gerçekten bodur değildir, çünkü 1-1.5 metre boyunda olabilmektedir. 4-5 yaşma geldiği zaman çiçeklenmeye ve ceviz vermeye başlar
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
Comment