Tweet
TOPZAMBAK (Kordilin, Lahanahurması) (Cordyline sp.)
HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi)
Doku Ölümü : Topzambak'da "doku ölümü (antraknoz)" hastalığını Glomerella cinğulata ve Colletotrichum sp. mantarları yaratmaktadır. Hastalık ile, tüm yaşlardan yapraklarda "leke"ler oluşur, bunlar başlangıçta suya sokulmuş gibidir, yaşlanma ile esmer olurlar. Küçücük ve siyah renkli üreme organları bazan leke'nin ölü dokusu içinde oluşur ve aynı merkezli halkalar halinde gözükür. Hastalıklı yapraklardan elde edilen ayrıklanan kültürden ya Colletotrichum sp. (eşeysiz devre) veya Glomerella sp. (eşeyli devre) ortaya çıkar.
Mücadele: Yaprakların ıslak kalmasından kaçınır, çünkü böyle durumlar bulaşma ve spor'ların yayılması için gereklidir ve sisli havadaki hastalık yayılması bakımından özellikle çok önemlidir. Çelik elde edilmesinde sadece etmen mantardan yoksun
bitki kaynakları kullanılır. Sulama gün içinde erkenden yapılır, bitkiler arasındaki boşluklar artırılır, yaprakların mümkün olduğunca çabuk kurumasını sağlamak üzere pervane kullanılır. Topzambak bitkisinde "doku ölümü" hastalığını denetim altına almada "mankozeb" etkilidir.
Çürüklük : Topzambak bitkisinde "gövde ve kök çürüklüğü" hastalığı Fusarium sp. mantannca yaratılmaktadır. Bu hastalık ile, çeliklenen veya köklendirilen bitki'lerin dibinde yumuşak ve pelte kıvamında "çürüklük" husule gelir. Çürüklenen kısımda sık sık morumsu veya kırmızımsı kenar bulunur. Fusarium solani, şiddetle hastalanmış bitkilerde gövde dibinde küçücük, parlak kırmızı ve yuvarlak yapılar (yani üreme yapı'lan) oluşturur. Kök'ler pelte gibi ve esmerdir, el vurulduğunda kolayca parçalara ayrılır.
Mücadele: Eğer "gövde çürüklüğü" veya "çelikçürüklügü" sıkıntı yaratırsa, yapışkan ıslatma veya daldırma ilacı olarak "thiofanatmetil" ile çeliklerin işleme sokulması kayıpları azaltacaktır. Hastalıklı bitkiler keşfedilir edilmez hemen uzaklaştırılır. Bu çürüklük görünüş bakımından başka birçoklarına benzediği için, ilaçların seçimi ve uygulanması öncesi doğru hastalık teşhisi çok önemlidir.
Yaprak Lekelenmesi : Topzambak bitkisinde "yaprak lekelenmesi" hastalığı Cercospora sp. mantannca meydana getirilir. Hastalık ile, başlangıçta pas renkli "benek"ler oluşur. Bu benek'ler birleşerek yaprak damarları arasında dikdörtgen biçimli kısımlar ortaya çıkar. Topzambak'ın tüm varyeteleri bu hastalığa hassastır. Bulaşma stoma'lardan olur ve belirtiler yaklaşık 15-25 gün sonra gözükür.
Mücadele ; "doku ölümü" hastalığındaki denetleme usulleri kullanılır.
Phyllosticta dracaenae mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığında oluşan "leke"ler yuvarlak ve düzensizdir, çap bakımından topluiğne başından 1 santimetreye değişir. Bunlar esas olarak bitkinin yaşlı yapraklarında görülür, mor sınırı ve sarı hale'si olan esmerdir. Yüksek hastalık baskısı şartları altında, leke'ler birleşebilir ve yaprak büsbütün ölebilir. Mücadele ; "doku ölümü" hastalığında olduğu gibidir.
Xanthomonascampestris bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı'nda, belirtiler genelde yaprak yüzeyine çapraz yayılmış sarıdan esmere değişen toplu iğne deliği boyutunda noktalar biçimindedir. Buna rağmen bunlar geniş olabilir ve yaprak damarları arasında kalmış olabilirler. "Leke"ler, düzensiz olarak yükselmiş kenarlı ve çoğunlukla 1-2 milimetre genişliğindedir. Şiddetli hastalıklılık halleri, yaşlı yaprakların tam sararması ve çöküntüye uğraması kadar yeni yaprakların "çarpıklaşması"na yol açabilir. Mücadele ; gömüdeki tüm bitkiler ortadan kaldırılır; bitkiler yukarıdan sulama yapılmaksızın veya yağmura maruz bırakılmaksızın yetiştirilmedikçe hastalığı denetlemek çok zordur; "bakır" içeren bileşikler gibi bakteri ilaçları koruyucu ve düzenli olarak kullanılsa bile bazan etkili olur.
Yanıklık: Topzambak'da bir "yanıklık" hastalığına Sclerotium rolfsii mantarı sebep olmaktadır. Etmen mantargenel olarakönce bitkinin taç kısmına saldırır, bazan kök'ler saldırıya uğramaksızın kalır, sadece tepe kısımlarının kuşaklanması ve çöküntüye uğraması gerçekleşir. Etmenin dayanıklı oluşumu olan sklerotium'iarı tüm hasta dokular üzerinde oluşur, küçük ve hardal tohumu boyutunda görünürler, başlangıçta beyaz olup olgunlaşınca esmerleşirler. Etmen mantarın beyaz ve yelpaze gibi miseli de bitki, saksılarına harcı ve hatta tezgahın yan tarafları üzerinde oluşur. Mücadele; bitkiler yükseltilmiş tezgahlarda yetiştirilir ve çelikler aşılama yapılmadan önce bu "yanıklık" hastalığının işaretleri bakımından dikkatle gözden geçirilir; bu hastalık bakımından şüpheli bitkiler daima atılır ve etmen mantardan yoksun saksılama harcı
ve saksı kullanılır, çünkü etmen mantar toprakta yaşamaktadır, devredilen bitkiler ve aygıtların üzerinde bir ürün devresinden daha sonrakine nakledilebilmektedir; "PCNB" ilacının kullanılması bazı bitkilerde bu hastalığın denetlenmesi bakımından etkili olmaktadır; bir koruyucu ilaç olarak "PCNB" kullanılmaz, çünkü bu ilaç bazı bitkilerde tekrar tekrar kullanıldığında zaman zaman "bodurlaşma" yaratmaktadır.
Bir "yanıklık" hastalığını da Erwinia carotovora pv. carotovora ve E. chrysanthemi bakterileri yaratmaktadır. Hastalık ile, yapraklar ve gövde ler üzerinde oiuşan "leke"ler çoğunlukla suya sokulmuş gibi ve yapışkandır. Sonunda lekeler bileşir ve dokuda "bütünlük bozulması" olgusu gelişir. Şiddetli hastalıklar çeliklerin kaybı sonucunu doğurur, çünkü bitkiler kesit yüzeyinden yukarı doğru çürüklüğe uğrar. Mücadele ; çoğaltmada kullanılan tüm çelikler gözden geçirilir, bu hastalığı taşıdığından şüphe edilen tahrip edilir; hastalıklı kısımların uzaklaştırılması için hastalıklı bitki çoğaltma kısımlarının tekrar kesilmesi, sadece "kök çürüklüğü"ne maruz materyalin kaybını erteler ve sağlıklı bitki kısımlarına yayılma ihtimalini artırır; gömü için de daima etmen bakteriden yoksun bitkiler kullanılır; bu yanıklığı denetleyecek herhangi bir bakteri ilacı yoktur.
Flor Zehirlemesi: Hastalığın sebebi aşırı "flor"dur. Bu zehirlemenin ilk belirtisi "uçyanması"dır, bundan sonra kenar "doku ölmesi"-gelir. Şiddetli hallerde, yaprağın merkezi içerisinde "alacalanma" da olur ve bütün yaprak ölebilir. "Flor" suda, toprakta ve gübrede bulunduğu zaman tüm topzambak kültivarlarında bu hastalığın belirtileri gözlemlenmektedir.
Mücadele : "Flor"un bir sıkıntı olduğu bilindiği yerlerde, "flor" etkisini azaltmak üzere çoğaltma kısımları ve saksılama harcı 6,0-6,5 pH değeri taşımalıdır. Köksüz çelikler belki en fazla miktarda "flor" almıştır. Bazı üreticiler, bitkilerin köklenme sırasında "flor" ve köklenmeden sonra işlem görmemiş su almasını önlemek için, çoğaltma bölgesinde işlem görmüş su kullanırlar. "Flor"un bitki tarafından alınmasını azaltmak üzere, "flor" içeriği bakımından düşük olan saksı harcı, sulama suyu ve gübre kullanılır. Sulama suyu 0,25 ppm'den daha az "flor" içermelidir.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS B?TK?LER? HASTALIKLARI ---2008
HASTALIKLARI
(Salon Bitkisi)
Doku Ölümü : Topzambak'da "doku ölümü (antraknoz)" hastalığını Glomerella cinğulata ve Colletotrichum sp. mantarları yaratmaktadır. Hastalık ile, tüm yaşlardan yapraklarda "leke"ler oluşur, bunlar başlangıçta suya sokulmuş gibidir, yaşlanma ile esmer olurlar. Küçücük ve siyah renkli üreme organları bazan leke'nin ölü dokusu içinde oluşur ve aynı merkezli halkalar halinde gözükür. Hastalıklı yapraklardan elde edilen ayrıklanan kültürden ya Colletotrichum sp. (eşeysiz devre) veya Glomerella sp. (eşeyli devre) ortaya çıkar.
Mücadele: Yaprakların ıslak kalmasından kaçınır, çünkü böyle durumlar bulaşma ve spor'ların yayılması için gereklidir ve sisli havadaki hastalık yayılması bakımından özellikle çok önemlidir. Çelik elde edilmesinde sadece etmen mantardan yoksun
bitki kaynakları kullanılır. Sulama gün içinde erkenden yapılır, bitkiler arasındaki boşluklar artırılır, yaprakların mümkün olduğunca çabuk kurumasını sağlamak üzere pervane kullanılır. Topzambak bitkisinde "doku ölümü" hastalığını denetim altına almada "mankozeb" etkilidir.
Çürüklük : Topzambak bitkisinde "gövde ve kök çürüklüğü" hastalığı Fusarium sp. mantannca yaratılmaktadır. Bu hastalık ile, çeliklenen veya köklendirilen bitki'lerin dibinde yumuşak ve pelte kıvamında "çürüklük" husule gelir. Çürüklenen kısımda sık sık morumsu veya kırmızımsı kenar bulunur. Fusarium solani, şiddetle hastalanmış bitkilerde gövde dibinde küçücük, parlak kırmızı ve yuvarlak yapılar (yani üreme yapı'lan) oluşturur. Kök'ler pelte gibi ve esmerdir, el vurulduğunda kolayca parçalara ayrılır.
Mücadele: Eğer "gövde çürüklüğü" veya "çelikçürüklügü" sıkıntı yaratırsa, yapışkan ıslatma veya daldırma ilacı olarak "thiofanatmetil" ile çeliklerin işleme sokulması kayıpları azaltacaktır. Hastalıklı bitkiler keşfedilir edilmez hemen uzaklaştırılır. Bu çürüklük görünüş bakımından başka birçoklarına benzediği için, ilaçların seçimi ve uygulanması öncesi doğru hastalık teşhisi çok önemlidir.
Yaprak Lekelenmesi : Topzambak bitkisinde "yaprak lekelenmesi" hastalığı Cercospora sp. mantannca meydana getirilir. Hastalık ile, başlangıçta pas renkli "benek"ler oluşur. Bu benek'ler birleşerek yaprak damarları arasında dikdörtgen biçimli kısımlar ortaya çıkar. Topzambak'ın tüm varyeteleri bu hastalığa hassastır. Bulaşma stoma'lardan olur ve belirtiler yaklaşık 15-25 gün sonra gözükür.
Mücadele ; "doku ölümü" hastalığındaki denetleme usulleri kullanılır.
Phyllosticta dracaenae mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığında oluşan "leke"ler yuvarlak ve düzensizdir, çap bakımından topluiğne başından 1 santimetreye değişir. Bunlar esas olarak bitkinin yaşlı yapraklarında görülür, mor sınırı ve sarı hale'si olan esmerdir. Yüksek hastalık baskısı şartları altında, leke'ler birleşebilir ve yaprak büsbütün ölebilir. Mücadele ; "doku ölümü" hastalığında olduğu gibidir.
Xanthomonascampestris bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı'nda, belirtiler genelde yaprak yüzeyine çapraz yayılmış sarıdan esmere değişen toplu iğne deliği boyutunda noktalar biçimindedir. Buna rağmen bunlar geniş olabilir ve yaprak damarları arasında kalmış olabilirler. "Leke"ler, düzensiz olarak yükselmiş kenarlı ve çoğunlukla 1-2 milimetre genişliğindedir. Şiddetli hastalıklılık halleri, yaşlı yaprakların tam sararması ve çöküntüye uğraması kadar yeni yaprakların "çarpıklaşması"na yol açabilir. Mücadele ; gömüdeki tüm bitkiler ortadan kaldırılır; bitkiler yukarıdan sulama yapılmaksızın veya yağmura maruz bırakılmaksızın yetiştirilmedikçe hastalığı denetlemek çok zordur; "bakır" içeren bileşikler gibi bakteri ilaçları koruyucu ve düzenli olarak kullanılsa bile bazan etkili olur.
Yanıklık: Topzambak'da bir "yanıklık" hastalığına Sclerotium rolfsii mantarı sebep olmaktadır. Etmen mantargenel olarakönce bitkinin taç kısmına saldırır, bazan kök'ler saldırıya uğramaksızın kalır, sadece tepe kısımlarının kuşaklanması ve çöküntüye uğraması gerçekleşir. Etmenin dayanıklı oluşumu olan sklerotium'iarı tüm hasta dokular üzerinde oluşur, küçük ve hardal tohumu boyutunda görünürler, başlangıçta beyaz olup olgunlaşınca esmerleşirler. Etmen mantarın beyaz ve yelpaze gibi miseli de bitki, saksılarına harcı ve hatta tezgahın yan tarafları üzerinde oluşur. Mücadele; bitkiler yükseltilmiş tezgahlarda yetiştirilir ve çelikler aşılama yapılmadan önce bu "yanıklık" hastalığının işaretleri bakımından dikkatle gözden geçirilir; bu hastalık bakımından şüpheli bitkiler daima atılır ve etmen mantardan yoksun saksılama harcı
ve saksı kullanılır, çünkü etmen mantar toprakta yaşamaktadır, devredilen bitkiler ve aygıtların üzerinde bir ürün devresinden daha sonrakine nakledilebilmektedir; "PCNB" ilacının kullanılması bazı bitkilerde bu hastalığın denetlenmesi bakımından etkili olmaktadır; bir koruyucu ilaç olarak "PCNB" kullanılmaz, çünkü bu ilaç bazı bitkilerde tekrar tekrar kullanıldığında zaman zaman "bodurlaşma" yaratmaktadır.
Bir "yanıklık" hastalığını da Erwinia carotovora pv. carotovora ve E. chrysanthemi bakterileri yaratmaktadır. Hastalık ile, yapraklar ve gövde ler üzerinde oiuşan "leke"ler çoğunlukla suya sokulmuş gibi ve yapışkandır. Sonunda lekeler bileşir ve dokuda "bütünlük bozulması" olgusu gelişir. Şiddetli hastalıklar çeliklerin kaybı sonucunu doğurur, çünkü bitkiler kesit yüzeyinden yukarı doğru çürüklüğe uğrar. Mücadele ; çoğaltmada kullanılan tüm çelikler gözden geçirilir, bu hastalığı taşıdığından şüphe edilen tahrip edilir; hastalıklı kısımların uzaklaştırılması için hastalıklı bitki çoğaltma kısımlarının tekrar kesilmesi, sadece "kök çürüklüğü"ne maruz materyalin kaybını erteler ve sağlıklı bitki kısımlarına yayılma ihtimalini artırır; gömü için de daima etmen bakteriden yoksun bitkiler kullanılır; bu yanıklığı denetleyecek herhangi bir bakteri ilacı yoktur.
Flor Zehirlemesi: Hastalığın sebebi aşırı "flor"dur. Bu zehirlemenin ilk belirtisi "uçyanması"dır, bundan sonra kenar "doku ölmesi"-gelir. Şiddetli hallerde, yaprağın merkezi içerisinde "alacalanma" da olur ve bütün yaprak ölebilir. "Flor" suda, toprakta ve gübrede bulunduğu zaman tüm topzambak kültivarlarında bu hastalığın belirtileri gözlemlenmektedir.
Mücadele : "Flor"un bir sıkıntı olduğu bilindiği yerlerde, "flor" etkisini azaltmak üzere çoğaltma kısımları ve saksılama harcı 6,0-6,5 pH değeri taşımalıdır. Köksüz çelikler belki en fazla miktarda "flor" almıştır. Bazı üreticiler, bitkilerin köklenme sırasında "flor" ve köklenmeden sonra işlem görmemiş su almasını önlemek için, çoğaltma bölgesinde işlem görmüş su kullanırlar. "Flor"un bitki tarafından alınmasını azaltmak üzere, "flor" içeriği bakımından düşük olan saksı harcı, sulama suyu ve gübre kullanılır. Sulama suyu 0,25 ppm'den daha az "flor" içermelidir.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS B?TK?LER? HASTALIKLARI ---2008